Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai

Thật khó để mà không dùng sai những từ ngữ khoa học này. Đôi khi bạn cũng chẳng để ý rằng mình đã dùng đúng hay chưa, bởi người đối diện bạn cũng có thể đang dùng sai.

Đã bao giờ bạn để ý tới những từ ngữ nghe có vẻ rất "khoa học" mà mình dùng thường ngày là đúng hay sai chưa? Thuật ngữ khoa học luôn đặt ra sự chính xác chứ không linh hoạt như ngôn ngữ phổ thông đâu. Nếu bạn muốn "ra oai một cách có bài bản", hãy lưu ý tới 5 ví dụ dưới đây để tránh "múa rìu qua mắt thợ" nhé.


1. Lý thuyết


"Cái này chỉ đúng trên mặt lý thuyết thôi, còn thực tiễn thì chưa chắc". Cái gã đồng nghiệp của bạn cứ đay đi đay lại câu này, trước hết chắc chắn là để tìm cách "không cho bạn vượt mặt hắn" đây. Bạn cũng thường xuyên sử dụng từ này trong những cuộc trò chuyện hàng ngày, rằng điều này điều kia chỉ là "lý thuyết". Bạn, cùng nhiều người khác nữa, cho rằng điều mình đang ám chỉ rất ít có khả năng trở thành hiện thực. Muốn phủ nhận điều gì đấy một cách tế nhị, cứ phủ đầu nó là "lý thuyết".


À, đương nhiên những điều như trên chỉ xảy ra trong giao tiếp thường ngày. Bạn đừng dại mà mang những lập luận trên ra nói chuyện với đám mọt sách bởi rất có thể sẽ bị tụi đó "dập tơi tả".


Tại sao ư?


Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai
Hãy nhớ, lý thuyết là đỉnh cao của khoa học.


Trong khoa học, nếu ai đó đưa ra được "lý thuyết" nghĩa là họ đang ở thời kì hoàng kim của sự nghiệp. Lý thuyết trong khoa học là đỉnh cao của đúc kết tri thức. Bạn hẳn phải nghe qua tới Thuyết tương đối của Einstein hay Thuyết tiến hóa của Darwin rồi nhỉ? Chúng đều được dùng để giải thích những lĩnh vực khoa học đời sống, tồn tại hàng thế kỉ, gắn liền với tên tuổi của người dựng xây nó và thậm chí đi trước nhân loại tới cả trăm năm.


Khi quan sát được điều bất thường, nhà khoa học sẽ đưa ra giả thuyết và chứng minh nó tồn tại hoặc không tồn tại. Khi các giả thuyết đều được xác thực, nhà khoa học sẽ ghép chúng lại, tạo nên lý thuyết và chờ đợi sự chấp thuận từ cộng đồng khoa học. Bởi vậy, làm gì có chuyện một "lý thuyết" lại được đánh giá theo hướng 50 - 50 như chúng ta vẫn thường lầm tưởng? Nó chính xác là một đỉnh cao, và bạn hoàn toàn có thể dùng lập luận này để "phủ đòn" lại cái anh đồng nghiệp thiếu thiện chí kia.


2. Thiên nhiên


"Sản phẩm này của bên em có nguồn gốc 100% từ thiên nhiên" - đây quả là câu tiếp thị dễ đi vào lòng người nhất, dù độ xác thực thì... chẳng ai rõ. Người bán hàng có ý nói rằng sản phẩm của họ hoàn toàn tốt cho sức khỏe, không chứa thành phần hóa học ư?


Khoan đã, từ "thiên nhiên" này có vẻ bị dùng sai rồi, bởi nó vốn ám chỉ tới mọi thứ tồn tại nằm ngoài bàn tay của con người cơ. Chưa bàn tới việc liệu sản phẩm này đã đi qua bao nhiêu tấn máy móc mới tới được tay người dùng nhé. Thiên nhiên cũng có rất nhiều chất gây tổn hại tới sức khỏe con người như thạch tín hay botulinum (dùng trong phẫu thuật thẩm mỹ)... chỉ là bạn thường nghĩ tới mặt có lợi nhiều hơn thôi.


Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai
100% từ thiên nhiên cũng chưa chắc đã tốt cho sức khỏe đâu. Còn phải xem nó là cái gì đã


3. Sao chổi, sao băng và thiên thạch


3 hiện tượng trên đều có điểm chung đó là khuông thuộc về Trái đất và bay trôi nổi trong vũ trụ. Tuy nhiên, bạn nhắc nhiều đến chúng nhưng có biết chúng thực sự khác nhau như thế nào?


Sao chổi là một thiên thể bay ngoài không gian, gần như một tiểu hành tinh nhưng không được cấu tạo từ đất đá mà chủ yếu là từ băng, đường kính dao động từ 10m tới 578km. Chúng có tên là sao chổi vì thường có hình thù kỳ dị, đầu nhọn, đuôi to giống một chiếc chổi quét nhà. Đặc biệt, sao chổi hình thành cùng với hệ Mặt trời. Khi sao chổi tiến gần đến Mặt Trời, băng của nó sẽ tan ra, bốc hơi, để lại đằng sau đó một cái đuôi.


Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai
Sao chổi giống như “một quả bóng tuyết bẩn” vì chứa metan, carbonic, nước đóng băng lẫn với bụi và khoáng chất.


Sao băng là những hạt bụi hay tảng đá có kích thước đa dạng, rơi vào hay xẹt ngang qua bầu khí quyển Trái đất. Nó thường có đường kính dưới 10m, bị đốt cháy hoàn toàn trong bầu khí quyển. Nếu không đủ lớn để bị đốt cháy hết, nó sẽ đâm xuống Trái đất và được gọi là thiên thạch. Sao chổi, sao băng và thiên thạch vẫn có những lần ghé thăm Trái đất khá thường xuyên, hầm lẫn chúng với nhau thì cũng hơi "quê"...


4. Hóa thạch


Dám chắc là chúng ta thường xuyên nhầm tưởng hóa thạch là mảnh xương động vật còn sót lại. Thật ra, hóa thạch là từ để chỉ chung di tích hay di thể của động vật, bao gồm mô mềm, mạch máu... thậm chí là hang, tổ, vết chân chúng để lại.


Một mẫu vật phải trải qua hơn 10.000 năm được bao bọc bởi các trầm tích, trải qua quá trình hóa thạch để trở thành đá mới được coi là hóa thạch. Nếu số tuổi ít hơn con số 10.000, chúng được gọi là bán hóa thạch.


Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai


5. Nọc độc và độc tố


Nọc độc và độc tố, nghe qua tưởng chừng rất giống nhau nhưng té ra lại khác nhau hoàn toàn. Con người nhiễm độc tố qua hệ hô hấp, hệ tiêu hóa và tiếp xúc qua da, trong khi nọc độc thì đi vào cơ thể qua những vết thương. Đó là lí do người ta thường nhắc: "Giữa một con rắn độc và một con cóc độc, con rắn thì có nọc độc còn con cóc thì có độc tố."


Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai
Thứ gì càng đẹp thì càng độc, ông bà ta dạy chớ có sai bao giờ.


Một con rắn đuôi chuông sẽ tiết nọc độc từ túi nhỏ đằng sau mắt, qua răng nanh cắm vào da thịt bạn. Nọc độc theo máu lan ra khắp cơ thể. Tuy nhiên, không phải cú đớp nào của rắn cũng có độc bởi chúng cũng cần phải... tiết kiệm vũ khí một chút. 20 - 80% các ca rắn cắn đều được gọi là "cắn khô", tức là chúng chỉ cảnh cáo bạn thôi.


Độc lạ: 5 thuật ngữ khoa học cơ bản mà dường như ai cũng dùng sai
Rắn phải tốn rất nhiều công sức mới sản xuất ra được nọc độc nên chúng sẽ không phí phạm của trời cho đâu.


Độc tố thì khác. Nếu bạn cầm một con cóc lên chỉ để ngắm nghía làn da "xịn xò" của chúng, bạn có thể sẽ nhiễm chất độc chết người. Độc tố thấm qua da bạn, đi vào máu, tác động đến hệ thần kinh và khiến cơ thể tê liệt. Nọc độc và độc tố khác nhau ở phương thức nhiễm độc. Bởi vậy, chắc bạn cũng không muốn nhầm lẫn về hai khái niệm này đâu nhỉ?


Theo Thethaovanhoa.vn


Cùng xem clip những hiện tượng độc lạ:

03:14 05/03/2018Độc lạ

Tin mới cập nhật

Có thể bạn quan tâm