Đời sống: Thì ra đây mới là lí do khiến tết trung thu luôn luôn có loại bánh này
Đời sống: Thì ra đây mới là lí do khiến tết trung thu luôn luôn có loại bánh này

Bánh trung thu có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc, đây cũng được xem là cái nôi của ngày tết đoàn viên. Không biết chính xác từ khi nào nhưng tục đón tết Trung thu đã có ở Việt Nam rất lâu rồi bên cạnh các quốc gia khác như Malaysia, Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc…

Bên cạnh hình ảnh chiếc đèn ông sao, ánh trăng rằm, cây đa, chú cuội... vào ngày lễ đặc biệt này mỗi gia đình đều chuẩn bị cho mình những chiếc bánh nướng thơm nức, ngọt ngào và đậm đà hương vị quê hương. Bánh trung thu có nhiều loại nhân đặc trưng nhưng phổ biến vẫn là bánh nướng hình tròn, bên trong có nhân thập cẩm ngũ vị kèm trứng muối. Bánh trung thu không chỉ là một biểu tượng đặc trưng của ngày tết đoàn viên mà còn mang trong mình một ý nghĩa sâu xa khác từ ngàn xưa…

bestie banh trung thu

Hình tượng bánh trung thu đã in sâu vào tâm khảm của bao thế hệ người Việt.

Tương truyền rằng, cuối thời Nguyên của Trung Quốc có hai vị lãnh tụ của phong trào nông dân khởi nghĩa là Chu Nguyên Chương và Lưu Bá Ôn. Hai vị này đã tổ chức nhân dân vùng lên chống lại bè lũ thống trị tàn bạo. Để có thể truyền đạt tin tức và mệnh lệnh một cách bí mật, người ta đã làm những chiếc bánh hình tròn, trong những chiếc bánh này đều có nhét thêm một tờ giấy ước định thời gian khởi nghĩa là lúc trăng sáng nhất trong đêm rằm tháng 8 âm lịch. Sau đó những chiếc bánh này được người ta truyền đi cho nhau và trở thành một phương tiện liên lạc vừa an toàn lại vừa hiệu quả. Cũng từ chiếc bánh mà tin tức hô hào khởi nghĩa đã được truyền đi khắp nơi. Về sau người Trung Quốc lấy việc làm bánh Trung thu vào ngày Rằm tháng 8 để kỷ niệm sự kiện ấy.

bestie banh trung thu

Một chiếc bánh nướng truyền thống.

Tuy nhiên cũng có một số ý kiến khác cho rằng, bánh trung thu bắt nguồn từ truyền thuyết từ thời xa xưa liên quan đến nhật nguyệt. Ngày đó, có một ngôi làng nọ quanh năm suốt tháng bị ánh mặt trời chiếu rọi như thiêu như đốt. Thấy dân tình lầm than, một bà mẹ đã để lại gia đình của mình và lên thiên đình để nhờ thượng đế cứu giúp. Khi đến nơi, bà được thượng đế giải thích: “Dân gian không thể chìm trong bóng tối, hoặc là phải có ánh sáng của ta chiếu vào hoặc là có một luồng sáng dịu nhẹ hơn để dẫn lối cho con người tránh mọi điều dữ. Nếu có một người đồng ý hy sinh, ta sẽ biến người đó thành thứ ánh sáng ấy".

bestie banh trung thu

Bánh trung thu có liên quan đến sự tích ánh trăng rằm tháng 8.

Nghe thấy thế, bà mẹ liền đồng ý nhưng trước khi bị hóa phép, bà xin phép được về đoàn viên và ăn bữa cơm cuối cùng với gia đình mình. Khi bà về, cả nhà cùng ăn một bữa cơm rất ngon. Bà còn làm bánh nướng và những chiếc đèn lồng cho các con của mình. Đêm ấy cũng là ngày rằm tháng 8 theo âm lịch nên trời rất thanh và trong, không khí trong lành mát mẻ. Bỗng một lúc sau, bà mẹ thấy cơ thể mình nhẹ tênh và bay bồng bềnh trên không trung. Cơ thể bà tỏa ra một thứ ánh sáng dịu nhẹ màu vàng ánh trắng chiếu rọi khắp dân gian. Kể từ đó, truyền thuyết về mặt trăng và đêm rằm tháng 8 đã được ra đời.

bestie banh trung thu

Đêm rằm Trung thu còn gắn liền với hình ảnh đèn lồng, ánh trăng.

Ngày nay, tục lệ biếu tặng, quây quần bên nhau để cùng thưởng thức những chiếc bánh trung thu bắt nguồn từ ý nghĩa ấy. Từ xưa cho đến nay, muôn dân luôn tin vào những truyền thuyết đó và lưu giữ cho đến ngày nay. Họ tin rằng, vào mỗi đêm rằm tháng 8 nếu cả nhà được ngồi cùng nhau, ăn những chiếc bánh nướng và ca hát, truyện trò là một điềm phúc. Người xưa gọi bánh nướng, bánh dẻo là Nguyệt Bính, hay Bánh Vầng Trăng. Đêm Trung thu, phụ nữ bày cỗ trông trăng, trổ tài gọt tỉa hoa quả, nặn bột thành con giống, đặc biệt là làm bánh nướng, bánh dẻo…

Mọi người ngắm trăng thu vằng vặc, uống chén trà thơm và ăn Nguyệt Bính. Ý niệm "Tròn" (viên) của trăng là cảnh quây quần quy tụ thưởng trăng. Từ ý niệm này, lại nảy sinh ra huyền thoại ông già dưới trăng "Nguyệt lão" chắp mối tơ hồng để trai gái kết hôn.

bestie banh trung thu

Những chiếc bánh trung thu không thể thiếu trong ngày tết đoàn viên.

Cũng từ ý nghĩa này, ông bà tổ tiên của chúng ta đã có tục lệ phá cỗ đêm trăng để tạo ra không khí vui tươi cho đêm hội. Mâm cúng cỗ thường có bánh nướng, bánh dẻo, chuối, bưởi và kẹo cộng với một ấm trà. Vào những thời khắc trăng tròn nhất của đêm rằm tháng 8, những đứa trẻ sẽ nhảy múa, hát hò và tổ chức rước đèn. Sau khi đã thực hiện xong mọi nghi thức cả nhà sẽ ngồi lại bên nhau cùng cắt bánh, uống trà và phá cỗ.

bestie banh trung thu

Một mâm cỗ trung thu cổ truyền với đầy đủ trái cây và bánh nướng.

Đó cũng là lí do vì sao người ta gọi tết Trung thu là tết đoàn viên vì mỗi năm một lần, ngày trung thu sẽ giúp cho cả nhà được ngồi dưới ánh trăng rằm ăn chung mâm cỗ để tưởng nhớ về tấm chân tình của bà mẹ năm xưa cũng như tạo ra một không khí đoàn viên trong khắp các gia đình mà hiếm ngày lễ nào trong năm có được.

Minh Anh/ Theo TTVH

07:48 09/09/2017Đời sống

Có thể bạn quan tâm