12 giờ bên "mũi khoan kim cương" của kỹ sư Việt tại vùng cực Bắc Canada

Công việc của anh gắn liền với mũi khoan kim cương - thiết bị chuyên dụng có khả năng khoan sâu hàng trăm đến hàng nghìn mét dưới lòng đất để thu thập mẫu địa chất.

Cùng mũi khoan xuống sâu hàng nghìn mét dưới lòng đất

Khi trực thăng rời đi, khu vực làm việc của Minh gần như tách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài. Không có đường bộ, sóng điện thoại, chỉ có những hệ thống giàn khoan, thiết bị phụ trợ và các kỹ sư khoan vận hành luân phiên suốt ngày đêm.

Vũ Quang Minh hiện đang làm việc ở vị trí Trợ lý khoan (Driller Assistant) trong lĩnh vực khoan thăm dò khoáng sản (Exploration Diamond Drilling) - một lĩnh vực không nhiều người biết nhưng đóng vai trò then chốt trong ngành khai khoáng.

Khác với hoạt động khai thác, nhiệm vụ của anh cùng đồng nghiệp là thực hiện các lỗ khoan thăm dò nhằm thu hồi mẫu lõi (core samples) từ các tầng địa chất sâu bên dưới. 

Những mẫu lõi sau khi được đưa lên sẽ được lưu trữ trong hộp mẫu, ghi nhận đầy đủ thông tin độ sâu, cấu trúc và đặc điểm địa chất, trước khi chuyển đến phòng thí nghiệm để phân tích. Kết quả phân tích là cơ sở để các chuyên gia địa chất đánh giá tiềm năng tài nguyên - có thể là kim cương, vàng, nickel hoặc uranium - trước khi đưa ra quyết định có đầu tư hàng trăm triệu USD để xây dựng mỏ hay không.

“Không có phương pháp nào thay thế hoàn toàn việc khoan thăm dò để xác định cấu trúc và trữ lượng dưới lòng đất”, Minh cho biết. Chính vì vậy, hoạt động khoan thăm dò được xem như bước then chốt, đặt nền móng cho toàn bộ quá trình khai thác về sau.

Trong thực tế, để xác định một khu vực có giá trị khai thác, các kỹ sư khoan có thể phải thực hiện hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lỗ khoan. Mỗi lỗ khoan sâu hàng trăm đến hàng nghìn mét, thực hiện liên tục trong nhiều tháng giữa những vùng địa hình hẻo lánh nhất Canada - nơi thiên nhiên gần như chưa bị tác động bởi con người.

Những ca làm liên tục 12h ở môi trường khắc nghiệt

Áp lực lớn nhất của công việc không chỉ đến từ yêu cầu kỹ thuật, mà còn nằm ở cường độ lao động cao và điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. 

“Khi một dự án bắt đầu, giàn khoan vận hành liên tục”, Minh chia sẻ. Hoạt động khoan thăm dò được tổ chức theo ca 12 giờ, duy trì nhịp độ 24/7. Với nhiều người, đây là thử thách lớn, nhưng với những kỹ sư gắn bó lâu dài, đó là một nhịp độ kỷ luật, nơi mỗi ngày đều có mục tiêu rõ ràng và cảm giác tiến lên từng bước.

Với Minh, điều kiện tự nhiên tại các khu vực khoan thăm dò, đặc biệt ở cực Bắc Canada, luôn mang đến những thử thách riêng. Mùa đông nhiệt độ có thể xuống rất thấp (âm 50 độ C), trong khi mùa hè lại hoàn toàn khác biệt - tại các vùng như Nunavut, mặt trời gần như không lặn, ánh sáng kéo dài 24 giờ trong ngày. 

“Mỗi môi trường đều mang lại những trải nghiệm đáng nhớ và cảm giác chinh phục”, Minh chia sẻ. 

Địa hình làm việc đa dạng, từ những vùng đất trống trải đến rừng rậm hay đồi núi, mang lại cảm giác mỗi chuyến đi là một hành trình mới. Trong môi trường này, sức bền không chỉ đến từ thể lực mà còn từ tinh thần. Khả năng thích nghi và giữ vững tâm lý chính là yếu tố giúp một người đi xa với nghề. 

Không chỉ thử thách từ môi trường tự nhiên, công việc cũng đòi hỏi sự tập trung cao độ. Các hệ thống giàn khoan vận hành liên tục, yêu cầu đội ngũ phải phối hợp chặt chẽ. Với Minh, mỗi ngày làm việc không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ, mà còn tích luỹ thêm kinh nghiệm và sự tự tin với nghề.

Tất cả các kỹ sư khoan đều làm việc xa gia đình. Trong điều kiện gần như tách biệt, những kết nối giữa con người với nhau trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. 

“Những bữa ăn chung, những câu chuyện sau giờ làm,... là cách chúng tôi giữ cân bằng và tiếp thêm năng lượng cho nhau”, Minh nói. 

Sau khoảng 2 năm, anh thực sự cảm thấy mình “thuộc về” công việc này. Bởi với anh, đó không chỉ là hành trình rèn luyện kỹ năng chuyên môn, mà còn giúp anh hiểu rõ giới hạn của bản thân và vượt qua nó. 

Người Việt đầu tiên trong ngành công nghiệp đặc thù

Giữa môi trường làm việc gần như không có người Việt, Minh ý thức khá rõ mình là một trường hợp hiếm. Trong nhiều năm dấn thân vào lĩnh vực này, anh gần như chưa gặp được đồng hương trong ngành. 

“Điều đó không phải để tạo khác biệt, mà là một động lực để làm tốt hơn và khẳng định năng lực của mình bằng kết quả công việc, như một đại diện của những con người Việt Nam”, Minh khẳng định. 

Năm ngoái, Minh cùng đội khoan tham gia hoàn thành một lỗ khoan sâu 2.408 mét, lập kỷ lục tại Bắc Mỹ. Đó là giai đoạn then chốt cuối của dự án, khi từng mét khoan đều đòi hỏi độ chính xác và sự tập trung cao.

“Trong một môi trường gần như không có người Việt, mình càng muốn chứng minh rằng mình làm được”, anh nói, xem đó là dấu mốc đáng nhớ nhất từ khi theo nghề.

Nhưng điều khiến Minh gắn bó với công việc lại nằm ở những trải nghiệm rất riêng mà nghề này mang lại.

Bên cạnh trải nghiệm, thu nhập cũng là một yếu tố đáng kể. Ngành khoan thăm dò có cơ chế trả lương khá đặc thù, kết hợp giữa lương theo giờ, làm thêm và tiền thưởng theo sản lượng khoan. Với vị trí Trợ lý khoan, thu nhập của Minh dao động khoảng 14.000-16.000 CAD mỗi tháng (khoảng 250-300 triệu đồng), trong khi Kỹ sư khoan chính có thể đạt 22.000-28.000 CAD hoặc cao hơn (tương đương trên 400 triệu đồng), tùy dự án.

“Mục tiêu của tôi trong năm tới là đạt đủ điều kiện để làm một driller chính”, Minh nói. 

Với Minh, giá trị lớn nhất của công việc không nằm ở con số thu nhập, mà ở cơ hội được đi nhiều nơi, làm việc trong những môi trường hiếm người có cơ hội tiếp cận, và liên tục được thử thách bản thân. Anh đặt mục tiêu tiến lên vị trí Kỹ sư khoan chính, và xa hơn là tham gia các dự án ngoài Canada.

“Làm đủ lâu, mình sẽ hiểu vì sao có người ở lại với nghề này,” Minh chia sẻ. “Không chỉ vì tiền, mà vì những gì mình trải qua và học được. Với chúng tôi, đây là công việc tuyệt vời nhất trên thế giới. Và tôi muốn chứng minh với mọi người rằng, người Việt mình có thể làm tốt, thậm chí tự hào với những công việc đòi hỏi nhiều thử thách như thế này”. 

Hằng Nguyễn - Mai Duyên