Bảy tác phẩm thiếu nhi đoạt giải Sách Quốc gia

Tại buổi lễ vinh danh hôm 8/3, cuốn Đại náo nhà ông ngoạicủa tác giả Nguyễn Xuân Thủy được trao giải B. Trước đó, vào tháng 10/2024, ấn phẩm cũng đoạt giải Sách hay, hạng mục Sách thiếu nhi. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng

Tác phẩm xoay quanh bốn bạn nhỏ: Mắt To, Gấu Trúc, Mắt Híp, Ngúng Nguẩy. Bốn người quen với lối sống ở thành phố, thích đồ ăn nhanh, chơi đồ công nghệ điện tử. Thời dịch, họ về quê, có những trải nghiệm sống mới mẻ.

Qua mỗi phần, câu chuyện của nhóm trẻ được nhà văn kể bằng giọng văn hài hước. Theo nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, những trò nghịch ngợm là cách thức tốt nhất để giáo dục trẻ em. Qua đó, người lớn cũng phải nhìn lại cách ứng xử, giáo dục với con em mình.

Cùng giải B là tác phẩm Kể chuyện Điện Biên Phủ, lời do nhà thơ Hữu Mai thực hiện, tranh minh họa của Nguyễn Thế Phương. Sách thuộc bộ ấn phẩm được ra mắt kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024). Tác phẩm có nội dung súc tích, hình ảnh minh họa sống động, nhiều màu sắc, giúp các độc giả nhỏ tuổi hình dung rõ nét về một chiến dịch ''lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu''.

Tập truyện Dưới khung trời ngát xanh của nhà thơ Lữ Mai được vinh danh giải C. Ảnh: Nhà xuất bản Văn học

Ấn phẩm gồm 14 chương, tái hiện cuộc sống của nhóm trẻ ở xóm Đồi, làng Ghe. Dù nghèo khó, cuộc sống của chúng vẫn tràn đầy niềm vui trẻ thơ, biết yêu thương, chia sẻ lẫn nhau. Song song mạch truyện, tác giả khắc họa vẻ đẹp thôn quê, nơi có dòng sông, ao chuôm, đồng bãi, hòa quyện nếp sống người dân.

Tác giả viết tập truyện dựa vào những kỷ niệm ngày bé của mình. ''Hầu hết đó là những chuyện có thật, tôi đã trải nghiệm mọi cung bậc cảm xúc'', chị nói.

Khi còn ở dạng bản thảo, Dưới khung trời ngát xanh đoạt giải thưởng Dế Mèn, hạng mục Khát vọng, hồi tháng 5/2024. Theo hội đồng giám khảo, tác phẩm kể tuổi thơ của cá nhân nhưng lại khiến nhiều người thấy bản thân trong đó.

Đồng giải C là truyện dài Bà ngoại trên cây táo của nhà văn Mira Lobe, Chu Thu Phương dịch. Ảnh: Nhà xuất bản Kim Đồng

Sách kể về cậu bé Andi với niềm mong ước có một người bà. Andi tưởng tượng mình có bà ngoại ở trên cây táo - nơi ẩn nấp bí mật của cậu. Bà giống một người bạn, cùng cậu vui chơi, đưa cậu chu du khắp các miền đất mới lạ.

Tác phẩm từng nhận giải thưởng sách dành cho thiếu nhi và thanh thiếu niên Áo năm 1965. Đảm nhận vai trò chuyển ngữ, Chu Thu Phương nhận định cuốn truyện mang văn phong đặc trưng của Mira Lobe. Qua đó, sách gửi gắm thông điệp rằng hiện thực và giấc mơ luôn đi cạnh nhau.

Bộ sách Wonderella gồm bốn cuốn,do Alicia Vũ - chuyên gia tâm lý về trẻ em và gia đình - sáng tác, được trao hạng C tại giải Sách Quốc gia lần thứ tám. Ảnh: Crabit Kidbooks

Qua từng tập, tác giả đưa đến các bài học cho trẻ về tình bạn, dạy các em biết chia sẻ, giúp đỡ mọi người, hòa đồng với bạn bè, học cách nói lời xin lỗi. Alicia Vũ lên ý tưởng cho bộ sách từ nhiều năm quan sát các em nhỏ, cùng nền tảng tâm lý học trẻ em. Chị mong muốn bộ ấn phẩm góp phần trang bị kiến thức, kỹ năng mềm cho những bạn nhỏ ở độ tuổi tiền tiểu học.

Bộ tranh truyện Vang danh nghề cổ được vinh danh giải C. Kim Dung, Phương Bùi, Thành Nguyễn, Liber phụ trách phần lời. Ruốc Đặng, Bùi Xuân Quỳnh, NGART thực hiện minh họa. Ảnh:Nhà xuất bản Kim Đồng

Cuối tháng 11/2024, Nhà xuất bản Kim Đồng ra mắt sáu tập. Tháng 4/2025, bốn tập còn lại được phát hành. Nhân vật chính của bộ sách là cô bé An, khoảng bảy tuổi, thông minh và ham học hỏi. Theo chân bố mẹ, An có những chuyến trải nghiệm ở các làng nghề truyền thống trên cả nước như làng mộc Chàng Sơn (Hà Nội), làng gốm Bàu Trúc (Ninh Thuận cũ).

Tại mỗi vùng đất, gia đình cô bé sẽ đến các xưởng nghề, gặp gỡ nghệ nhân và nghe họ giới thiệu quy trình tạo ra những sản phẩm thủ công nổi tiếng. Bên cạnh đó là các câu chuyện về lịch sử làng nghề, giá trị văn hóa. Qua bộ Vang danh nghề cổ, những độc giả nhỏ tuổi được khơi dậy tình yêu với văn hóa truyền thống, ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc.

Bộ Thiên nhiên kỳ thú (nhiều tác giả)được ghi nhận với giải khuyến khích.Ảnh: Nhà xuất bản Trẻ

13 tập sách do Nhà xuất bản Trẻ phối hợp Thảo Cầm Viên Sài Gòn thực hiện, nhằm bồi đắp kiến thức về động vật, tình yêu thiên nhiên cho trẻ em. Những ''nhân vật'' như voi, rái cá, đà điểu chính là các loài vật đang được bảo tồn ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Quá trình viết sách, nhóm tác giả nhiều lần gặp gỡ, trò chuyện cùng các chuyên viên làm việc ở đây, nhằm có thông tin cụ thể nhất về ''nhân vật''.

Giải Sách Quốc gia được tổ chức thường niên từ năm 2004, tên ban đầu là Sách Việt Nam. Từ năm 2018, sự kiện chính thức có tên Sách Quốc gia. Năm nay, giải Athuộc về ấn phẩm Lịch sử Việt Nam bằng hình (công ty sách Đông A biên soạn, nhiều tác giả) và bộ Lịch sử văn minh thế giới (tác giả Will & Ariel Durant, nhiều dịch giả chuyển ngữ).