'Biệt đội' chó Beagle tìm hàng vi phạm ở sân bay

Chó từ lâu đã là người bạn đồng hành tin cậy của con người. Phát huy mối quan hệ này, Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP) đã sử dụng chó nghiệp vụ như một công cụ then chốt để kiểm tra hành khách và hàng hóa. Mục tiêu chính là ngăn chặn các loại sâu bệnh gây hại cho thực vật và dịch bệnh động vật từ nước ngoài xâm nhập vào nội địa.

Năm 1984, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã thành lập chương trình chó nghiệp vụ "Beagle Brigade" (Biệt đội Beagle) đầu tiên tại sân bay quốc tế Los Angeles. Giống chó Beagle và các dòng lai của chúng được ưu tiên sử dụng tại sân bay nhờ khứu giác nhạy bén, kích thước nhỏ nhắn không gây sợ hãi, ham ăn (dễ huấn luyện) và tính cách hiền lành với người tiếp xúc.

Khả năng phân biệt và tập trung vào một mùi cụ thể — từ một quả cam cho đến cả một con ốc sên còn sống — giúp những chú chó trở thành trợ thủ vô giá trong việc phát hiện nông sản bị cấm đang ẩn giấu. Khi cần tìm trái cây, rau củ, cây trồng hay thịt từ các quốc gia có nguy cơ cao, "cái mũi luôn biết tuốt". Một chú chó nghiệp vụ nông nghiệp được đào tạo bài bản có thể quét qua một kiện hành lý để tìm trái cây nhập lậu hoặc bị bỏ quên chỉ trong vài giây, trong khi một nhân viên hải quan phải mất nhiều thời gian hơn để mở và kiểm tra trực tiếp.

Vào năm 2023, lữ đoàn này có khoảng 150 chú chó Beagle và các giống lai từ Beagle. Thống kê vào năm 2022, các chú chó đã phát hiện và giúp tịch thu hơn 150.000 vật phẩm nông nghiệp từ trái cây, rau củ đến thịt lợn, thịt bò giấu kín. Chúng được xem như "tuyến phòng thủ đầu tiên" chống bệnh ngoại lai, giúp bảo vệ hàng chục tỷ USD xuất khẩu nông sản Mỹ.

Joseph Chopko, sĩ quan huấn luyện chó nghiệp vụ, giải thích các loại trái cây có thể đem theo vật gây hại như ruồi giấm Địa Trung Hải, phá hoại ngành nông nghiệp trong nước. Vì không có thiên địch tự nhiên, loài này sẽ phát triển rất nhanh. Trong khi đó, thịt lợn và các chế phẩm liên quan có thể đem theo mầm bệnh từ dịch tả lợn châu Phi.

"Không chỉ hàng tỷ USD bốc hơi, nhiều người cũng sẽ mất việc nếu dịch bệnh lây lan", ông nói.

Chó được huấn luyện tại Trung tâm Huấn luyện Chó Phát hiện Quốc gia ở Newnan, Georgia. Chúng học nhận biết 5 mùi cơ bản gồm táo, xoài, cam quýt, thịt lợn, thịt bò và các mùi đặc trưng theo khu vực. Ưu điểm lớn là khứu giác siêu nhạy kết hợp tốc độ nhanh, có thể kiểm tra hàng chục vali chỉ trong ít giây.

Tùy vào môi trường làm việc, chó được dạy cách phản ứng khác nhau khi phát hiện mục tiêu: phản ứng thụ động - chó sẽ ngồi xuống để ra hiệu; phản ứng chủ động - chó dùng chân cào để thông báo.

Chó trong đội ngũ được tuyển từ khi 1-2 tuổi, tính tình thân thiện - không nhút nhát hay hung hăng - và thường nghỉ hưu vào năm 9 tuổi. Một tiêu chí quan trọng là chó phải thích phần thưởng đồ ăn vặt nhưng không được phép tham ăn hay gầm gừ khi thấy thức ăn. Mọi vật phẩm chúng đánh hơi ra sau khi lập biên bản đều bị tiêu hủy.

Ở các điểm đến châu Á như Thái Lan, Đài Loan, Beagle cũng là giống chó được sử dụng rộng rãi tại sân bay.

Du khách khi nhập cảnh Đài Loan sẽ thấy một mô hình chó Beagle khổng lồ đặt ngay ở khu đảo hành lý, sân bay Đào Viên, thay cho lời nhắc nhở về những sản phẩm bị cấm mang theo. Đội chó này đã làm việc từ năm 2002 để kiểm soát các loại nông sản và sâu bệnh xâm hại. Thống kê cho thấy chúng đã làm tới 90% công việc phát hiện các mặt hàng bất hợp pháp.

Vào năm 2015, những chú chó Beagle này còn được giao nhiệm vụ tìm ổ kiến lửa thích gặm nhấm gây điện, gây ra mối đe dọa cho an toàn hàng không. Bằng cách kết hợp Beagle để tìm kiếm và khoai tây chiên để dụ kiến khỏi tổ, sân bay Đào Viên đã kiểm soát được 98% lượng kiến lửa.

Cục Phát triển Chăn nuôi Thái Lan đã ra mắt lực lượng chó nghiệp vụ sân bay Suvarnabhumi, Bangkok, gồm 14 con giống Beagle vào năm 2022. Trong năm đó, chúng đã phát hiện ra một lô hàng chứa 100 kg thịt bồ câu từ Ả Rập Saudi. Ngày 16/12/2025, đội đặc nhiệm này cũng gây chú ý khi phát hiện vali chứa giò lụa và thịt lợn từ du khách TP HCM tại sân bay Suvarnabhumi.

Hiện nay, chương trình chó nghiệp vụ nông nghiệp của Mỹ đã phát triển lên hơn 180 đội nhóm, làm việc tại các cửa khẩu biên giới, ga tàu khách, kho hàng hóa và các cơ sở bưu điện quốc tế để bảo vệ an ninh nông nghiệp quốc gia.

Đáng chú ý, tất cả chó nghiệp vụ tại Trung tâm Huấn luyện Chó Nghiệp vụ Quốc gia (NDDTC) gần Atlanta đều được nhận nuôi từ các trạm cứu hộ hoặc do tư nhân tặng.

Trong khi bạn trìu mến nhìn chú chó Beagle nhỏ bé ở sân bay, chúng hẳn đang đánh hơi trái xoài được giấu dưới đáy vali của hành khách bên cạnh. Mỗi ngày, những "chiến binh bốn chân" lại góp phần bảo vệ nền nông nghiệp của cả quốc gia ngay từ sân bay.

Hoài Anh (Theo CNN, CBP, The Smart Local, Shibasenji)