Bức xúc vì hàng xóm 'chĩa camera an ninh vào nhà mình'

Mâu thuẫn phát sinh từ tháng 10/2025, khi nhà đối diện lắp camera "hai mắt" xoay 360 độ, bao quát hành lang và lối vào nhà anh. Anh Thành, ở phường Phú Thọ Hòa, TP HCM đề nghị hàng xóm chỉnh góc máy xuống thấp nhưng bị từ chối với lý do "như thế không đủ giám sát an ninh".

Khi Ban quản lý chung cư yêu cầu gỡ thiết bị khỏi tường chung, người này dời camera vào khung gỗ cửa nhà mình. Dù góc nhìn hẹp hơn, lối đi duy nhất vào nhà anh Thành vẫn nằm trong tầm giám sát.

Sau 45 ngày gửi đơn lên phường, một cuộc họp hòa giải được tổ chức nhưng người hàng xóm vắng mặt. Phương án yêu cầu camera chỉ quay một nửa hành lang rộng 1,2 m bị láng giềng phớt lờ với lập luận "nhà tôi, tôi có quyền lắp".

Anh Thành nói chiếc camera khiến sinh hoạt của gia đình trở nên ngột ngạt. "Sống trong nhà mình nhưng cảm giác như bị cầm tù vì nhất cử nhất động đều có người theo dõi", anh nói.

Đầu tháng 4, anh quyết định đăng tin bán nhà.

Chị Nguyễn Tiên, 24 tuổi, ở phường An Phú, TP Thủ Đức, cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Dù khu dân cư có bảo vệ và camera nội bộ, hàng xóm vẫn lắp hai camera sát vách chĩa vào nhà chị với lý do "giám sát ôtô trước cửa". "Họ bảo vệ xe thì ít, quản lý nhà tôi thì nhiều", chị Tiên nói.

Không thể thương lượng do hai nhà từng có mâu thuẫn, chị Tiên nhờ ban quản lý can thiệp. Thiết bị được điều chỉnh chếch ra đường nhưng vẫn bao trọn không gian trước nhà. Để đối phó, chị trồng thêm cây xanh, dựng dù che nắng chắn tầm nhìn và kéo kín rèm cửa.

Vấn đề "camera an ninh chĩa vào nhà láng giềng" là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận trên các diễn đàn mạng xã hội. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến đối lập. Một bên ủng hộ việc lắp đặt để "giám sát toàn diện" hơn. Bên còn lại lo ngại quyền riêng tư bị xâm phạm, hình ảnh nhạy cảm có thể bị phát tán.

Ngày 2/3, trên VnExpress một độc giả đặt câu hỏi "Camera nhà bên chĩa vào cửa và không gian sinh hoạt của nhà tôi có vi phạm quyền riêng tư không?" và nhận hơn 6.000 trả lời. 79% cho rằng hàng xóm sai, 21% ý kiến ngược lại.

Trên ứng dụng iHanoi, từ năm 2024 đến nay ghi nhận hơn 20 phản ánh việc hàng xóm lắp thiết bị hoặc chĩa ống kính camera vào nhà người khác.

Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, cho biết nỗi lo của người dân là có căn cứ. "Không gian trước cửa, trong sân, lối đi riêng là nơi diễn ra các hoạt động cá nhân. Việc bị ghi hình 24/24 khiến người dân cảm thấy mất an toàn", ông Bình nói.

Dưới góc độ pháp lý, quyền hình ảnh và đời sống riêng tư được bảo vệ tại Điều 32 và Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015. Nghị định 13/2023 cũng quy định dữ liệu cá nhân chỉ được xử lý khi có căn cứ hợp pháp. Người dân có quyền lắp camera bảo vệ tài sản trên diện tích sở hữu, nhưng không được biến không gian sống của người khác thành vùng giám sát. Nếu cố tình vi phạm, chủ camera có thể bị buộc chấm dứt hành vi và bồi thường thiệt hại theo Điều 592 Bộ luật Dân sự.

Luật sư khuyến cáo người dân không nên tự ý giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực hay phá hoại tài sản vì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Không thương lượng được với hàng xóm, cũng không dùng bạo lực, anh Nguyễn Đông ở TP HCM chọn cách dùng gương phản chiếu. 5 năm trước, hàng xóm lắp camera trên cao chĩa vào sân nhà anh. Sau nhiều lần góp ý bất thành, anh Đông gắn một chiếc gương xe máy tại góc sân để hắt ánh sáng mặt trời thẳng vào ống kính đối diện, khiến thiết bị bị lóa. Vài ngày sau, người hàng xóm tự tháo camera và lắp song sắt cửa sổ. "Tôi không phá hoại, chỉ tìm cách bảo vệ không gian riêng tư của gia đình", anh Đông kể.

Luật sư Diệp Năng Bình khuyến cáo người lắp camera cần tôn trọng quyền riêng tư từ khâu thiết kế, chỉ ghi hình phạm vi tài sản cá nhân. Với các gia đình bị ảnh hưởng, nên ưu tiên trao đổi ôn hòa để thống nhất điều chỉnh hướng ống kính hoặc thiết lập "vùng che" (Privacy Masking) trên phần mềm. Nếu thương lượng thất bại, người dân cần thu thập bằng chứng hình ảnh, gửi kiến nghị bằng văn bản đến tổ dân phố hoặc công an khu vực nhờ can thiệp.

Năm 2024, ông Nguyễn Long, 60 tuổi, ở phường Hoàng Liệt, Hà Nội bị các hộ dân trong ngõ phản ứng do lắp camera an ninh. "Tôi không có ý định xâm phạm quyền riêng tư của người khác nhưng đặc thù nhà ống chỉ có mặt tiền 3 m, chỉnh mọi hướng ống kính vẫn phải chĩa sang nhà lân cận", ông nói.

Để yên lòng hàng xóm, ông chủ động công khai góc quét của camera và cam kết không phát tán hình ảnh. Mâu thuẫn sau đó được hóa giải.

Quỳnh Nguyễn