C-RAM - lá chắn cuối cùng bảo vệ căn cứ, đại sứ quán Mỹ

Hãng thông tấn Reuters dẫn lời các nguồn tin an ninh Iraq cho biết đại sứ quán Mỹ tại Baghdad bị tập kích bằng rocket và ít nhất 5 máy bay không người lái (UAV) vào sáng 17/3. Video được CNN công bố cho thấy hệ thống phòng không C-RAM khai hỏa liên tục, đánh chặn được ít nhất một mục tiêu.

Hệ thống chống rocket, đạn pháo và cối (C-RAM) được Mỹ triển khai ở nhiều nơi tại Trung Đông, có nhiệm vụ đánh chặn các loại vũ khí không điều khiển và UAV giá rẻ, giúp hạn chế huy động hệ thống tên lửa phòng không đắt tiền như Patriot.

Trong ảnh là tổ hợp C-RAM khai hỏa trong cuộc thử nghiệm tại Trung Đông hồi tháng 10/2025.

Tổ hợp C-RAM đặt ở căn cứ Union III tại Iraq hồi tháng 4/2025.

C-RAM được coi là phiên bản mặt đất của hệ thống phòng thủ cực gần Phalanx trên tàu chiến Mỹ và đồng minh, cùng sử dụng radar và pháo nòng xoay M61 cỡ 20 mm. Một tổ hợp C-RAM có thể đạt tốc độ khai hỏa 4.500 phát mỗi phút, tạo lưới hỏa lực dày đặc để tiêu diệt mục tiêu đang bay đến.

Hệ thống có khả năng vận hành độc lập, quá trình phát hiện và bám bắt mục tiêu dựa vào radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/TPQ-36 đặt trong vòm trắng bên trên, cùng cảm biến hồng ngoại nằm bên cạnh.

Theo ước tính của tổ chức phi chính phủ Liên minh Vận động Phòng thủ Tên lửa (MDAA) có trụ sở tại Mỹ, chi phí cho mỗi lần đánh chặn mục tiêu của hệ thống Patriot là gần 4 triệu USD. Con số này với tổ hợp C-RAM là 8.100 USD, do trung bình cần 300 quả đạn pháo, mỗi quả trị giá 27 USD, để hạ một mục tiêu.

Mỗi tổ hợp C-RAM có giá ước tính 10-15 triệu USD, chưa bao gồm đạn và chi phí vận hành. Trong khi đó, một tổ hợp Patriot hoàn chỉnh có trị giá khoảng 1,1 tỷ USD.

Dây đạn 20 mm của C-RAM.

Hệ thống phòng thủ Phanlanx trên tàu chiến dùng đạn xuyên giáp lõi vonfram, trong khi C-RAM chuyên khai hỏa đạn đa năng vạch đường có khả năng tự hủy (MPT-SD) nhằm hạn chế nguy cơ gây thiệt hại ngoài ý muốn dưới mặt đất.

C-RAM đạt tầm bắn tối đa 2.300 m và tầm bắn hiệu quả 2.000 m, bảo vệ được khu vực có bán kính 1,2 km quanh địa điểm triển khai.

C-RAM là lá chắn cuối cùng trong mạng lưới phòng thủ tại các căn cứ quân sự và cơ sở ngoại giao Mỹ. Ở những địa điểm như thủ đô Baghdad của Iraq, nơi mà hạ tầng Mỹ có thể bị tấn công bất ngờ từ khoảng cách gần, các hệ thống phòng thủ như C-RAM đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

Nhược điểm của C-RAM là nó chỉ phù hợp để đối phó mục tiêu tốc độ thấp và đường bay ổn định, như UAV, rocket và đạn cối, không thể đánh chặn được vũ khí tầm xa, tốc độ cao như tên lửa đạn đạo hoặc khí tài có khả năng cơ động liên tục.

Ngoài ra, C-RAM vẫn có nguy cơ bị quá tải nếu phải đối phó với các cuộc tấn công bằng số lượng lớn UAV hoặc rocket.