Cận cảnh đàn tế hơn 620 năm tại di sản bằng đá độc nhất vô nhị ở Việt Nam
Được xây dựng cách đây hơn 620 năm, di tích Đàn tế Nam Giao ở Thành nhà Hồ (tỉnh Thanh Hóa) còn tương đối nguyên vẹn, được các nhà nghiên cứu đánh giá là cổ nhất trong lịch sử đàn tế ở Việt Nam.
Đàn tế Nam Giao nhà Hồ là di tích thuộc Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ, xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa. Đàn tế được hoàng đế Hồ Hán Thương (con trai thứ của Hồ Quý Ly) cho xây dựng vào tháng 8/1402, tại chân núi Đốn Sơn, cách Thành nhà Hồ khoảng 2,5km, thuộc xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc cũ (nay là xã Vĩnh Lộc, Thanh Hóa).
Theo Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, công trình tôn giáo Đàn tế Nam Giao đóng vai trò rất quan trọng của triều Hồ. Đây là nơi hàng năm hoàng đế nhà Hồ làm lễ tế trời đất, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.
Công trình có tổng diện tích hơn 4,3ha. Khu vực đàn tế có 5 tầng nền, cao dần lên theo hướng chân núi. Các tầng này có móng được xây dựng bằng đá phiến, đá phấn màu đỏ son và màu vàng nhạt dày hơn 1m.
Trên mặt các nền đàn tế Nam Giao được xây dựng rất nhiều loại kiến trúc khác nhau như tường, sân, đường Thần đạo, Viên đàn (nơi tế trời), Trai Cung, Giếng Vua, Thần Khố (kho tàng), Thần Trù (nhà bếp)...
Viên đàn - nơi hoàng đế nhà Hồ làm lễ tế trời.
Ở góc Đông Nam, trên bậc nền thứ tư của đàn tế có một giếng nước hình vuông. Đây được xác định là giếng Ngọc hoặc Ngự Dục, còn dân gian quen gọi là giếng Vua, có 2 mạch ngầm.
Giếng Vua có cấu trúc hình vuông, sâu 5,6m, được kè bằng đá tạo thành bậc thu dần từ ngoài vào lòng. Tính từ trên xuống có 9 bậc. Lòng giếng hình tròn và mặt cắt hình phễu.
Ở chính giữa là đường Thần đạo dẫn lên trung tâm của đàn tế, được lát bằng đá xanh. Con đường này xưa kia là lối đi của nhà vua cùng quần thần tiến về nơi linh thiêng nhất đàn tế để hành lễ.
Qua nhiều lần khai quật, các nhà khảo cổ còn phát hiện tại Đàn tế Nam Giao có nhiều hiện vật đất nung rất tinh xảo với niên đại từ cuối thế kỷ XIV đến đầu thế kỷ XV như: đầu rồng, phượng mỏ vẹt, ngói mũi cánh sen... (Ảnh: Ban quản lý cung cấp).
Ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, cho biết trong những năm qua, Đàn tế Nam Giao đã góp phần tăng thêm giá trị đặc sắc của Thành nhà Hồ và góp phần đưa tổng thể di tích trở thành Di sản văn hóa thế giới.
Vị trí đàn tế Nam Giao nhà Hồ (Ảnh: Google Maps).
Thành nhà Hồ là công trình kiến trúc bằng đá cổ độc nhất vô nhị ở Việt Nam. Thành nhà Hồ, còn được gọi là Thành Tây Đô, Thành Tây Giai, Thành An Tôn, thuộc địa phận hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long (huyện Vĩnh Lộc, thuộc xã Vĩnh Thành, huyện Vĩnh Lộc cũ (nay là xã Vĩnh Lộc, Thanh Hóa), được Hồ Quý Ly cho xây dựng vào cuối thế kỷ XIV, đầu thế kỷ XV, là kinh đô của nước Đại Việt - vương triều Trần từ năm (1389-1400) và kinh đô của nước Đại Ngu - vương triều Hồ từ năm (1400-1407).