Cho nấm "ở" điều hòa suốt ngày đêm, chàng trai 9X kiếm bộn tiền mỗi tháng

Từ phòng thí nghiệm đến “làm thật, ăn thật”

Hơn 5h, anh Nguyễn Tiến Đạt (27 tuổi, ngụ tại xã Lịch Hội Thượng, TP Cần Thơ) bắt đầu một ngày mới bằng việc mở điện thoại kiểm tra các chỉ số môi trường trong trại nấm phía sau nhà.

Sau khi kiểm tra các thông số của giàn tưới tiêu và hệ thống giám sát trên điện thoại, anh bước vào nhà trồng nấm, thu hoạch những tai nấm mối đen vừa đạt độ trưởng thành để kịp giao cho khách trong ngày.

Với quy mô 10.000 phôi nuôi trồng, mỗi ngày trại nấm đạt sản lượng trung bình 7-8kg, tương đương khoảng 210-240kg/tháng. Nấm mối đen được bán với giá khoảng 300.000-350.000 đồng/kg, mang lại doanh thu vài chục triệu đồng mỗi tháng cho chàng trai 9X.

Bên cạnh sản phẩm nấm tươi, anh Đạt còn đầu tư máy sấy thăng hoa để chế biến nấm khô, qua đó gia tăng giá trị sản phẩm. Hiện hai dòng sản phẩm nấm mối đen tươi và nấm mối đen sấy của anh đạt chứng nhận OCOP 3 sao, được tiêu thụ tại các nhà hàng, chợ đầu mối và thông qua các nền tảng thương mại điện tử.

Trước khi khởi nghiệp, anh Đạt từng theo học ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa tại Trường ĐH Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ. Nhằm bổ sung kiến thức phục vụ sản xuất và quản lý, anh tiếp tục theo học chuyên ngành nông nghiệp công nghệ cao tại Trường ĐH Văn Lang, đồng thời hoàn thành chương trình quản trị kinh doanh tại Trường ĐH Kinh tế TPHCM.

Sau khi tốt nghiệp, Đạt ứng tuyển vào một công ty thuốc bảo vệ thực vật ở quê nhà. Công việc này giúp anh tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, tiếp cận quy trình nghiên cứu và nuôi trồng trong môi trường phòng thí nghiệm.

Nhận thấy nông nghiệp truyền thống còn phụ thuộc nhiều vào sức lao động và tiềm ẩn rủi ro, anh Đạt dần hình thành mong muốn xây dựng mô hình sản xuất theo hướng hiện đại, kiểm soát được chất lượng đầu ra.

“Tôi muốn làm nông nghiệp bằng công nghệ, để người sản xuất chủ động hơn và người tiêu dùng yên tâm hơn”, anh Đạt chia sẻ.

Năm 2024, anh quyết định rời thành phố, trở về quê nhà và bắt đầu khởi nghiệp với mô hình trồng nấm mối đen.

Làm ngày, làm đêm và niềm vui nhân đôi

Với số vốn ban đầu khoảng 500 triệu đồng, chủ yếu từ tiền tích lũy cá nhân và vay mượn người thân, anh Đạt bắt tay cải tạo các nhà kho cũ của gia đình làm nơi sản xuất. Trong đó, khu trồng nấm ứng dụng công nghệ cao chỉ cần khoảng 50 triệu đồng để nâng cấp, diện tích chưa đến 30m2, vận hành với quy mô ban đầu 4.000 phôi nấm.

Phần vốn còn lại được Đạt đầu tư cho hệ thống giàn tưới và thiết bị giám sát môi trường bằng cảm biến IoT (Internet vạn vật). Hệ thống này cho phép theo dõi và điều chỉnh đồng thời các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và nồng độ CO2 thông qua điện thoại thông minh.

“Chỉ cần mở ứng dụng, tôi có thể nắm toàn bộ tình trạng của trại nấm. Khi các chỉ số biến động, hệ thống sẽ tự động điều chỉnh, hầu như không cần can thiệp thủ công”, Đạt cho biết.

Tuy nhiên, giai đoạn đầu khởi nghiệp không hoàn toàn thuận lợi. Dù có nền tảng kiến thức chuyên môn, Đạt vẫn liên tiếp đối mặt với thất bại vì điều kiện khí hậu tại địa phương khác xa môi trường phòng thí nghiệm. Điều này khiến năng suất thu hoạch nấm thấp, nhiều đợt nấm bị nhiễm mốc, buộc anh phải loại bỏ toàn bộ phôi bệnh.

Kiên trì theo đuổi hướng canh tác sạch, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, Đạt chấp nhận làm lại từ đầu. Nhiều đêm, anh thức trắng đọc tài liệu, tham khảo các nghiên cứu trong và ngoài nước để tìm giải pháp phù hợp.

Anh tự mình thử nghiệm và điều chỉnh từng thông số kỹ thuật nhỏ, từ thời gian chiếu sáng, lượng sương phun, tốc độ quạt gió đến hệ thống làm mát. Sau khoảng 6 tháng, Đạt xác định được điều kiện tối ưu để nấm mối đen sinh trưởng ổn định, với mức nhiệt dao động từ 26-28 độ C và độ ẩm duy trì trên 85%.

Nhờ có sự điều chỉnh môi trường sống, nấm phát triển đồng đều, cho thu hoạch liên tục trong khoảng 4 tháng, đồng thời giúp anh Đạt giảm đáng kể công lao động và chi phí sản xuất.

Ở giai đoạn đầu tiêu thụ, Đạt chủ động giới thiệu sản phẩm đến các nhà hàng trong khu vực. Nhờ chất lượng ổn định và quy trình sản xuất sạch, nhiều cơ sở đã trở thành “bạn hàng quen” rồi giới thiệu thêm khách hàng cho anh.

Chàng trai 9X còn mở rộng kênh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử và nâng quy mô nuôi trồng lên khoảng 8.000 phôi nấm. Dự án khởi nghiệp của anh cũng lọt vào vòng chung kết nhiều cuộc thi dành cho thanh niên nông thôn.

“Trồng nấm đòi hỏi phải theo dõi sát sao từng khâu. Chỉ cần một phôi bị hỏng cũng có thể ảnh hưởng đến cả khu vực xung quanh nên tôi gần như làm việc suốt ngày. Dù vất vả, tôi cảm thấy vui vì được theo đuổi công việc mình yêu thích”, Đạt chia sẻ.

Không chỉ hướng đến hiệu quả kinh tế cá nhân, Nguyễn Tiến Đạt còn dự định chuyển giao mô hình cho các bạn trẻ tại địa phương, hỗ trợ kỹ thuật và cam kết bao tiêu sản phẩm, góp phần lan tỏa mô hình nông nghiệp sạch, ứng dụng công nghệ cao tại khu vực nông thôn.