Chủ động phát hiện lãng phí từ sớm, sử dụng có hiệu quả tài sản công

Báo cáo của Ban Chỉ đạo Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh về công tác quản lý, sắp xếp, sử dụng trụ sở làm việc dôi dư sau sáp nhập tỉnh, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong toàn tỉnh cho thấy: Tổng số trụ sở làm việc dôi dư của tỉnh Cà Mau sau ngày 1/7/2025 là 335 cơ sở nhà, đất. Trong đó, có 188 cơ sở nhà, đất thuộc danh mục tài sản quản lý, sử dụng, xử lý, giao Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh, UBND các xã, phường quản lý, khai thác, xử lý; có 147 cơ sở nhà, đất thuộc danh mục tài sản quản lý, sử dụng, chuyển đổi công năng, giao UBND các xã, phường thực hiện.

Tỉnh đã sắp xếp, bố trí sử dụng (đến thời điểm 28/2/2026) là 323 cơ sở nhà, đất. Tổng số trụ sở làm việc còn dôi dư sau ngày 28/2/2026 là 12 cơ sở nhà, đất. Đến ngày 28/2, toàn tỉnh có tổng diện tích đất công do Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý chưa sử dụng (trừ diện tích đất công gắn với trụ sở dôi dư) là 523,3 ha (75 khu đất). Diện tích đã đưa vào khai thác sử dụng tạo nguồn thu 338,42 ha (30 khu đất; 40%); đất bị lấn chiếm, sử dụng sai mục đích 59,55 ha (11 khu đất; 14,67%).

Sau thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, ở tỉnh có 1.657 công trình, dự án, với tổng mức đầu tư là 39.136 tỷ đồng, đã triển khai 1.576 công trình, dự án với tổng mức đầu tư 19.589 tỷ đồng. Tỉnh đang triển khai thực hiện, 81 công trình, dự án, với tổng mức đầu tư 19.546 tỷ đồng; chậm tiến độ: 22 công trình, dự án, với tổng mức đầu tư 10.486 tỷ đồng. Tỉnh đã tiếp nhận trụ sở từ các cơ quan, đơn vị Trung ương ở địa phương và các cơ quan, đơn vị có liên quan bàn giao 59 cơ sở nhà, đất.

Tại hội nghị, các đại biểu đã phát biểu tham luận, cơ bản các ý kiến đều đồng tình, nhất trí, tán thành với nội dung báo cáo; đồng thời đã phân tích, đánh giá khá sâu sắc về thực trạng, chỉ ra nhiều hạn chế, bất cập cũng như đề xuất nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao công tác quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.

Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải đánh giá cao tinh thần, trách nhiệm của các sở, ngành, địa phương trong đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, khẩn trương sắp xếp tài sản công sau khi sáp nhập sở, ngành, bộ máy chính quyền các cấp. Lãnh đạo, người đứng đầu các đơn vị, sở ngành, địa phương cần thống nhất nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của việc quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công là góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực Nhà nước; tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kết cấu hạ tầng và thu hút đầu tư; nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài sản công; tạo thêm nguồn lực cho phát triển lâu dài của địa phương đặc biệt là tránh thất thoát, lãng phí ngân sách của nhà nước.

Các cấp ủy, chính quyền và cơ quan, đơn vị tập trung rà soát toàn diện việc quản lý, sử dụng nguồn lực, tài sản công gắn với thực hiện “số hóa” tài sản công ở các đơn vị. Việc rà soát phải được thực hiện khách quan, thực chất, phân loại rõ từng nhóm vấn đề, xác định rõ lĩnh vực còn tiềm ẩn nguy cơ lãng phí để kịp thời đề ra giải pháp khắc phục. Quá trình rà soát phải gắn với việc làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan, bảo đảm mọi nguồn lực của Nhà nước đều được quản lý chặt chẽ và sử dụng đúng mục đích, hiệu quả.

Các bên liên quan tập trung xử lý dứt điểm công trình, dự án chậm tiến độ kéo dài, phải làm rõ nguyên nhân, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân trong quá trình triển khai thực hiện. Đối với những dự án còn khả năng tiếp tục triển khai thì phải tập trung tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ; dự án không còn phù hợp hoặc hiệu quả thấp thì phải mạnh dạn điều chỉnh hoặc chấm dứt theo quy định. Quan điểm là kiên quyết không để tình trạng dự án “treo”, công trình dở dang kéo dài gây lãng phí nguồn lực của nhà nước.

Các bên cần đẩy nhanh việc sắp xếp, bố trí và khai thác hiệu quả đất công, tài sản công; đối với trụ sở làm việc dôi dư sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, khẩn trương xây dựng phương án xử lý cụ thể, bảo đảm sử dụng hiệu quả, đúng quy định. Đối với quỹ đất công chưa được khai thác hoặc khai thác chưa hiệu quả cần sớm có kế hoạch đưa vào sử dụng, ưu tiên phục vụ cho phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Mục tiêu đặt ra là không để đất công, tài sản công bị bỏ không, xuống cấp hoặc sử dụng không đúng mục đích, làm thất thoát giá trị nguồn lực của nhà nước.

Các đơn vị tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm trách nhiệm nếu để xảy ra lãng phí; nâng cao chất lượng công tác tham mưu và chủ động phát hiện lãng phí từ sớm, công tác tham mưu phải đi trước một bước, không chỉ phát hiện sai phạm khi đã xảy ra mà phải chủ động ngăn chặn nguy cơ lãng phí ngay từ đầu...