Chuỗi ngày biểu tình gây rung chuyển Iran

Biểu tình ở Iran bắt đầu từ giới thương nhân, khi họ đóng cửa hàng loạt khu chợ ở Iran và xuống đường phản đối tình trạng lạm phát phi mã vào cuối tháng 12/2025. Trong ảnh là người biểu tình tuần hành ở Tehran vào 29/12/2025. Cuộc biểu tình của giới thương nhân sau đó lan rộng ra cả nước, leo thang và trở thành làn sóng phản đối chính quyền.

Các chủ cửa hàng trong khu chợ tại thành phố Tabriz Bazaar, thủ phủ tỉnh Đông Azerbaijan, đóng cửa để phản đối tình hình kinh tế của đất nước hôm 7/1.

Chợ Tabriz Bazaar là khu chợ Trung Đông lâu đời nhất thế giới và là chợ mái vòm lớn nhất thế giới, nằm trên Con đường Tơ lụa cổ, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa năm 2010.

Người biểu tình Iran trên đường phố Tehran ngày 8/1.

Đến nay, phong trào biểu tình đã nổ ra tại hơn 100 thành phố, lan đến những tỉnh miền tây xa xôi của Iran như Ilam, giáp biên giới Iraq, hay Lorestan. Bị kích động bởi tình trạng chia rẽ sắc tộc và nghèo đói, đám đông đã đốt phá đường phố và hô vang những câu khẩu hiệu trực tiếp thách thức lãnh tụ tối cao Khamenei.

Người dân Iran tập trung trên đường phố ở Kermanshah hôm 8/1.

Đám đông biểu tình đốt lửa trên đường phố thủ đô Tehran, Iran, hôm 9/1.

Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, 86 tuổi, ngày 9/1 lần đầu tiên lên tiếng về bất ổn. Ông cáo buộc những người tham gia biểu tình "đang phá hoại chính đất nước để làm hài lòng tổng thống của một quốc gia khác", ám chỉ Tổng thống Mỹ Donald Trump khi ông Trump trước đó cảnh báo Tehran sẽ bị Washington "giáng đòn nặng" nếu còn có thêm người biểu tình ở nước này thiệt mạng.

Lãnh tụ Iran cho rằng những nhóm được nước ngoài hậu thuẫn đang tìm cách gây bất ổn. Ông khẳng định chính phủ "sẽ không lùi bước" trước hành vi bạo loạn và sẽ không làm ngơ trước những cá nhân "hành xử như lính đánh thuê cho ngoại bang".

"Cần biết rằng Cộng hòa Hồi giáo được hình thành bằng máu của hàng trăm nghìn người và sẽ không khuất phục trước những kẻ mưu đồ phá hoại", ông Khamenei nói và kêu gọi những người ủng hộ chính phủ duy trì đoàn kết.

Người bịt mặt cầm ảnh của ông Reza Pahlavi trong cuộc biểu tình ở Tehran ngày 9/1. Nhiều người hô vang khẩu hiệu "Pahlalvi sẽ trở lại", nhắc đến chế độ quân chủ tồn tại ở Iran trước năm 1979.

Ông Pahlavi là con trai của Mohammad Reza Pahlavi, quốc vương cuối cùng của Iran bị lật đổ trong Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Ông Pahlavi đang sống lưu vong ở Mỹ và luôn phản đối chính quyền Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện nay.

Người biểu tình tuần hành ở Tehran tối 10/1.

Túi đựng thi thể đặt ngoài Trung tâm Pháp y Kahrizak ở Tehran ngày 11/1.

Hãng thông tấn Iran Tasnim ngày 11/1 cho biết 109 nhân viên an ninh đã thiệt mạng trên toàn quốc kể từ khi làn sóng biểu tình nổ ra. Trong khi đó, Tổ chức Hoạt động Nhân quyền Iran (HRANA), nhóm giám sát có trụ sở tại Mỹ, ước tính hơn 500 người đã thiệt mạng, gồm nhân viên an ninh và dân thường.

Đám đông dự tang lễ của các thành viên lực lượng an ninh và người dân thiệt mạng hôm 11/1.

Ở chiều ngược lại, hàng nghìn người ủng hộ chính phủ cũng xuống đường tuần hành tại Tehran ngày 12/1. Họ hô vang khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel can thiệp vào nội bộ Iran, đồng thời bày tỏ ủng hộ với Lãnh tụ Ali Khamenei.

Người phụ nữ cầm ảnh, bày tỏ ủng hộ Lãnh tụ Ali Khamenei ngày 12/1.

Trong khi đó, Mỹ tiếp tục gây sức ép lên Tehran bằng tuyên bố ông Trump "không ngại sử dụng vũ lực" và khuyến cáo công dân nước này sớm rời khỏi Iran.

Các địa điểm diễn ra biểu tình tại Tehran từ 29/12/2025 đến 10/1/2026. Đồ họa: Guardian