Chuyện nghề đặc biệt của chủ tiệm ở Hà Nội 30 năm không đóng cửa ngày Tết

Không có bằng cấp nhưng có sự bằng lòng của khách hàng

Bên trong cửa hàng nằm trên phố Gia Ngư (Hà Nội), chị Phạm Kim Thanh bày biện vô vàn những , làm sống lại những đồ dùng tưởng chừng phải bỏ đi như đồ gỗ, nhựa, lọ thủy tinh…

Với bàn tay khéo léo, óc sáng tạo, liên tưởng phong phú, chị Thanh đã dày công tạo lên những sản phẩm độc đáo từ những chất liệu dân gian. Những sản phẩm này được khách du lịch yêu thích, mang về làm kỷ niệm từ những chuyến du lịch đến Việt Nam.

“Sau từng ấy năm miệt mài làm việc, dù tôi không có bằng cấp nhưng chắc chắn có sự bằng lòng của khách hàng. Biết bao sản phẩm thủ công tái chế do tôi làm ra đã thu hút và chạm vào cảm xúc của khách hàng trong và ngoài nước chính là động lực để tôi tiếp tục đam mê”, chị Kim Thanh chia sẻ.

Để có sự nghiệp như ngày hôm nay, chị bắt đầu khởi nghiệp với công việc này đầy tình cờ. Sau khi tốt nghiệp hết cấp 3, cô gái 18 tuổi quyết định đi du lịch đến Pà Cò, tỉnh Hòa Bình cũ (nay là tỉnh Phú Thọ). Tận mắt chứng kiến người Mông thêu thùa với màu sắc, họa tiết vô cùng tinh xảo, chị bị mê hoặc.

Quyết định ở lại đây 2 tuần, chị ngỏ ý nhờ bà con dạy cho kỹ thuật thêu. Để cho ra được sản phẩm này, chị được biết ý nghĩa từ những họa tiết, màu sắc trên trang phục.

“Khi ấy, tôi thực sự thấy yêu thích và cuốn theo những sản phẩm thủ công này. Tình yêu này bén duyên, thôi thúc tôi thực hiện ý tưởng mở cửa hàng lưu niệm ở Hà Nội. Bởi tôi nghĩ bản sắc của mỗi dân tộc trên đất nước mình đều là chất liệu, nguyên liệu dồi dào để mình sáng tạo thành những sản phẩm riêng có, không thể trộn lẫn với bất kỳ quốc gia nào”, chị Thanh kể hành trình bắt đầu.

Trong quá trình nung nấu mở cửa hàng, chị đã miệt mài làm thêm 2-3 công việc để tích lũy vốn liếng. Song chính công việc tại phòng tranh, phục vụ phòng trà khơi mở trong chị con mắt nghệ thuật, hội họa.

Dày công tạo nên sản phẩm thủ công độc bản

Ngay từ những năm đầu, chị Thanh đã tận dụng mọi đồ đạc bị vứt đi để tái chế, phủ lên chúng nhiều hình thù mới sáng tạo và kết hợp các chất liệu dân gian.

“Tôi cũng không phân biệt chất liệu, khi nhặt được thủy tinh, nhựa hay tre trúc tôi đều sáng tạo ra những sản phẩm khác biệt. Tôi nhìn lẵng hoa cũ bỏ đi thì trong đầu đã nảy ra ý tưởng biến thành con voi, hay những thanh gỗ bên đường cũng có thể biến thành hình người dân Ê - Đê. Nghĩa là bất cứ những đồ bỏ đi nào, trong đầu tôi đều có thể hình dung sẽ làm ra một sản phẩm nào đó”, chị Thanh cho biết.

Từ những trải nghiệm sống, óc sáng tạo chị đã biết biến tấu, phối hợp cho ra những sản phẩm thủ công tinh tế. Trước khi bắt tay vào chế tác, chị vệ sinh những món đồ cũ hoặc đồ dùng bị bỏ đi, quan sát kỹ lưỡng để hình dung hình dáng mới, rồi tạo hình và trang trí bằng hồ keo, vải thổ cẩm cũ và sợi cotton.

Dưới bàn tay khéo léo, chị thường biến hóa các món đồ bỏ đi thành hình dáng con vật hoặc con người, như voi, ngựa, trâu… Những hình ảnh này vừa đặc trưng, giàu nét văn hóa Việt, giúp khách dễ nhận biết, yêu thích và kết nối với câu chuyện của mỗi món đồ.

Để mang về chất liệu thổ cẩm phong phú, chị thường xuyên di chuyển về bản Tả Phìn, Sapa mua lại những chiếc áo, váy thổ cẩm cũ của người dân địa phương. Hay những anh Bô, chị Cháy ở Pà Cò hỗ trợ chị mang những nguồn nguyên liệu xuống Hà Nội.

Có những sản phẩm hoàn thiện trong 1 ngày, nhưng không ít đồ vật phức tạp được hình thành sau 2 tuần dày công. Theo chị Thanh, giá mỗi sản phẩm dao động từ hơn trăm đến vài triệu đồng tùy kích thước và độ cầu kỳ.

Khách hàng của chị chủ yếu là nhiếp ảnh gia, nhà thiết kế, khách nước ngoài. Chính họ giúp chị ngày càng hoàn thiện, nâng cao tay nghề và cho ra những sản phẩm được nhiều người ưa chuộng hơn. Năm Bính Ngọ, chị đã miệt mài tạo hình hơn 200 con ngựa, mỗi con mang một vẻ đẹp khác nhau, không hề trùng lặp.

28 năm trôi qua, chị chưa một ngày chán nản với công việc yêu cầu sự tỉ mỉ, khéo léo và sáng tạo này. Chị lý giải chỉ vì quá yêu nghề đã tạo động lực gắn bó. Chính những phản hồi của khách hàng qua mạng xã hội, những món đồ lưu niệm xuất hiện trong căn nhà du khách nước ngoài tiếp thêm động lực cho chị gắn bó với nghề kén người này.

Dịp Tết Nguyên đán này, cửa hàng nhỏ của chị luôn sáng đèn, chưa hề ngơi nghỉ trong hàng chục năm qua. “Lên cửa hàng vui lắm, gặp mỗi người khách là một lời chúc mừng năm mới. Sau đó tầm 19h tôi về vẫn đi chúc Tết nội – ngoại bình thường”, chị Thanh hào hứng kể.