Cựu HLV tuyển Tây Ban Nha bị tố lạm dụng ChatGPT

Từng ngồi vào chiếc ghế nóng tuyển Tây Ban Nha năm 2019, Moreno được bổ nhiệm dẫn dắt FC Sochi ở giải Ngoại hạng Nga năm 2023. Tháng 5/2024 đội bóng xuống hạng, và vào tháng 9/2025 Moreno bị cách chức với nguyên nhân bấy giờ nằm ở thành tích bết bát của đội bóng.

Tuy nhiên, truyền thông Nga ngày 26/1 tiết lộ trong giai đoạn Sochi nỗ lực giành quyền thăng hạng mùa 2024-2025, ban lãnh đạo CLB phát hiện ông ngày càng phụ thuộc vào công nghệ. Nhà cầm quân này đã sử dụng triệt để ChatGPT như một công cụ hỗ trợ trọng yếu cho cả kế hoạch chuyên môn lẫn hậu cần hàng ngày. Chính hướng tiếp cận này dấy lên những lo ngại nội bộ và gián tiếp dẫn đến sự ra đi của ông.

Cựu Giám đốc Thể thao Sochi Andrei Orlov chia sẻ với tờ Sports Russia về một sự việc hy hữu diễn ra trong chuyến làm khách tới sân của FC SKA - Khabarovsk vào tháng 3/2025. Theo lời Orlov, Moreno đã dùng ChatGPT để lên lịch trình di chuyển và tập luyện cho các cầu thủ, nhưng lại máy móc áp dụng đến mức bỏ qua các yếu tố sinh học cơ bản.

"Khi chuẩn bị cho chuyến đi tới Khabarovsk nằm ở miền đông Nga, Robert nói với tôi: 'Mọi thứ đã sẵn sàng. Tôi đã nhập toàn bộ thông số chuyến đi vào ChatGPT'", ông Orlov kể lại. "Tôi xem bản kế hoạch và thấy các cầu thủ sẽ phải thức trắng trong suốt 28 tiếng. Tôi liền hỏi: 'Robert, kế hoạch ổn đấy, nhưng khi nào thì các cầu thủ được ngủ?'".

Sau khi điều chỉnh lại các tham số trên ứng dụng, kế hoạch được thay đổi, nhưng cuối cùng Sochi vẫn phải di chuyển theo một lịch trình do AI thiết kế, dẫn đến một làn sóng bất mãn trong phòng thay đồ. "Các cầu thủ không hiểu nổi tại sao họ phải thức dậy lúc 5 giờ sáng để ra sân tập lúc 7 giờ", ông Orlov nói thêm.

Không dừng lại ở đó, Moreno còn dùng AI để thẩm định chuyển nhượng. Trong phiên chợ hè 2024-2025, khi phải chọn giữa ba tiền đạo mục tiêu là Vladimir Pisarsky, Pavel Meleshin và Artur Shushenachev, ChatGPT đã "chấm" Shushenachev dựa trên phân tích dữ liệu được Moreno thu thập từ nền tảng Wyscout để nạp vào. Kết quả là chân sút người Kazakhstan này tịt ngòi suốt 10 trận liên tiếp trước khi bị bán tháo sang FC Aktobe vào mùa hè sau đó.

"Sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ thì không sao, nhưng với Moreno, ChatGPT đã trở thành 'cây gậy' dẫn đường chính của ông ấy", Orlov nhấn mạnh. "Điều này tạo ra một ranh giới mong manh giữa việc được công nghệ hỗ trợ và ủy thác nó quá mức. Cuối cùng, nhóm cầu thủ trụ cột người Nga rất bất mãn, còn các ngoại binh cũng chẳng còn tin vào ý tưởng của cậu ấy nữa. Moreno thiếu sự đồng cảm với trợ lý và cầu thủ, ai cũng cảm nhận được điều đó".

Dù Sochi giành quyền thăng hạng trở lại giải Ngoại hạng Nga vào hè năm ngoái, Moreno chỉ trụ lại được 7 trận đầu mùa mới. Với vỏn vẹn một điểm duy nhất, ông bị sa thải ngay lập tức.

Phản biện từ Moreno

Sau khi những lời từ Orlov được truyền thông trích dẫn, đích thân Moreno đã gửi một lá thư tới báo Tây Ban Nha Marca bác bỏ thông tin cho rằng ông bị Sochi sa thải vì lạm dụng AI trong huấn luyện, lập kế hoạch và chuyển nhượng. "Tôi chưa bao giờ sử dụng ChatGPT hay bất kỳ loại AI nào để chuẩn bị cho trận đấu, quyết định đội hình hay lựa chọn cầu thủ. Đó là những lời bịa đặt hoàn toàn", Moreno mở đầu lá thư.

"Sự thật là trận đấu mà họ nhắc tới, chúng tôi đã thắng 1-0 ở Khabarovsk", Moreno cho biết thêm. "Việc coi đó là một thất bại về mặt phương pháp luận là điều vô lý. Đó là một thành phố lệch tới 8 múi giờ so với Sochi, là chuyến đi dài nhất lịch sử bóng đá Nga. Quá trình chuẩn bị là một bài toán hóc búa đã được tất cả chúng tôi đồng thuận, dù quyết định cuối cùng vẫn thuộc về tôi".

HLV sinh năm 1977 cũng phân tích về thương vụ chuyển nhượng gây tranh cãi được Orlov và truyền thông Nga đề cập. "Cầu thủ mà họ nhắc tới được đưa về thông qua một quy trình rạch ròi của CLB, có sự đồng thuận của Giám đốc Thể thao và toàn bộ đội ngũ y tế", Moreno khẳng định. "Cầu thủ đó đã ghi bàn ở Cup Quốc gia nhưng sau đó gặp chấn thương làm gián đoạn phong độ, chuyện vốn dĩ bình thường ở bất kỳ đội bóng nào. Hơn nữa, tôi không hề am hiểu thị trường Kazakhstan, nên đề xuất chiêu mộ thực tế đến từ ban phụ trách thể thao".

"Sự nghiệp bóng đá của tôi bắt đầu chính từ việc phân tích dữ liệu và video", Moreno thanh minh. "Đó là chuyên môn cốt lõi và là yếu tố tạo nên sự khác biệt của tôi từ những ngày đầu. Giống như bất kỳ ban huấn luyện chuyên nghiệp nào, chúng tôi sử dụng các công cụ phân tích như: GPS, Wyscout, video và các nền tảng đánh giá đối thủ. Công nghệ giúp xử lý thông tin nhanh hơn, nhưng các quyết định chuyên môn luôn do ban huấn luyện đưa ra".

HLV 48 tuổi cũng tuyên bố những thông tin được lan truyền đến từ một cựu quan chức của Sochi, người đã rời đi sau những bất đồng chuyên môn với ông. "Phía Sochi cũng không hề có thông báo chính thức nào xác nhận phiên bản tin đồn đó", Moreno nhấn mạnh. "Sự ra đi của tôi là kết quả của sự đồng thuận đôi bên trong bối cảnh kết quả thi đấu không ổn định và có những khác biệt trong kế hoạch thể thao, một chuyện hết sức bình thường trong bóng đá. Việc tuyên bố tôi bị đuổi việc vì dùng ChatGPT là cách giản lược hóa vấn đề một cách thái quá và quan trọng nhất là nó không đúng sự thật".

Trước khi sang Nga, Moreno từng cầm quân tại các đội bóng như Granada và Monaco. Đỉnh cao sự nghiệp của ông là quãng thời gian ngắn dẫn dắt ĐTQG Tây Ban Nha vào 2019, thay thế Luis Enrique khi vị HLV này phải tạm nghỉ để chăm sóc con gái Xana chiến đấu với căn bệnh ung thư xương.

Tuy nhiên, sau khi giúp "La Roja" vượt qua vòng loại Euro 2020, Moreno đã bị chính Enrique gạch tên khỏi ban huấn luyện ngay khi trở lại. Bấy giờ, Enrique không ngần ngại gọi người cộng sự lâu năm của mình là "kẻ phản bội" vì có ý định giữ ghế HLV trưởng cho đến hết giải đấu thay vì trả lại như thỏa thuận.

Hà Phương (theo Marca)