Đàn Kính Thiên - nơi vua Đinh Tiên Hoàng tế trời hơn 1.000 năm trước
Di tích Đàn Kính Thiên ở phường Tây Hoa Lư, nơi vua Đinh Tiên Hoàng từng tế trời hơn 1.000 năm trước, đã được phục dựng và dự kiến mở cửa dịp Tết.

Cụm công trình di tích lịch sử Đàn Kính Thiên gắn với nghi lễ tế trời dưới thời các triều đại nhà Đinh, Tiền Lê và nhà Lý được tỉnh Ninh Bình triển khai phục dựng từ năm 2018. Dự án đã cơ bản hoàn thành, chuẩn bị mở cửa phục vụ người dân và du khách tham quan dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Đài Kính Thiên nằm gọn trong thung lũng Mộc Hoàn (còn gọi là Thung Ui) rộng 270 ha, thuộc vùng lõi di sản Tràng An ở phường Tây Hoa Lư, cách chùa Bái Đính khoảng 3 km.

Đàn Kính Thiên được thiết kế theo nhiều lớp kiến trúc, bố cục từ thấp lên cao. Sau khi qua một cây cầu đá bắc qua dòng sông nhỏ, người dân và du khách sẽ thấy Đài Kính Thiên với ba cổng lớn dẫn vào các điện tam quan nằm sâu trong lòng dãy núi đá vôi cao chót vót.
Theo các tài liệu lịch sử, Đàn Kính Thiên hay còn gọi là Đàn Nam Giao là nơi vua chúa các triều đại phong kiến thực hiện nghi lễ tế trời - một nghi thức quan trọng bậc nhất trong điển lễ. Việc cúng tế trời đất nhằm cầu cho mưa thuận gió hòa, quốc thái dân an, thiên hạ thái bình, quốc gia hưng thịnh.

Đàn Kính Thiên ở Tràng An, Ninh Bình. Video: Lê Hoàng



Một chiếc vạc đồng lớn nặng hàng tấn được đúc dựng trong khu vực sau Đài Kính Địa. Mặt ngoài vạc khắc lời kinh phật và những câu chuyện lịch sử gắn với cuộc đời, sự nghiệp của vua Đinh Tiên Hoàng.
Khu di tích cũng thường xuyên biểu diễn cồng chiêng, một sinh hoạt văn hóa cộng đồng độc đáo của người Mường Ninh Bình.

Trước khi đến đàn Nam Giao là công trình Điện Kính Thiên bề thế. Ở vị trí này trước kia là sườn núi, hiện được bạt phẳng để thi công công trình.
Ninh Bình từng là kinh đô của ba triều đại Đinh, Tiền Lê, Lý. Vì thế dấu tích của kinh đô Hoa Lư xưa vẫn còn lưu dấu tích đến ngày nay.

Tất cả các hạng mục đài, điện ở đàn Nam Giao Hoa Lư đều được làm theo kiến trúc kiểu đại môn cung đình xưa.
Mỗi đại môn lại có ba cửa qua lại theo lối công thành cung đình: Chính môn, tả môn và hữu môn. Các đại môn được xây dựng bằng gạch giả đá ong, kỹ nghệ làm và nung gạch ở trình độ cao của thợ Bát Tràng (Hà Nội).

Tất cả các hạng mục đài, điện ở đàn Nam Giao Hoa Lư đều được làm theo kiến trúc kiểu đại môn cung đình xưa.
Mỗi đại môn lại có ba cửa qua lại theo lối công thành cung đình: Chính môn, tả môn và hữu môn. Các đại môn được xây dựng bằng gạch giả đá ong, kỹ nghệ làm và nung gạch ở trình độ cao của thợ Bát Tràng (Hà Nội).


Đàn Kính Thiên Hoa Lư nằm ở vị trí cao nhất của cụm di tích với vật liệu kiến trúc chính là đá xanh. Đàn tế này có ba cấp hình tròn, bao quanh là khối nền hình vuông (theo quan niệm trời tròn, đất vuông). Đây được cho là nơi Đinh Bộ Lĩnh lần đầu cáo tế trời đất trước khi xưng vương năm 968.

Đàn Kính Thiên Hoa Lư nằm ở vị trí cao nhất của cụm di tích với vật liệu kiến trúc chính là đá xanh. Đàn tế này có ba cấp hình tròn, bao quanh là khối nền hình vuông (theo quan niệm trời tròn, đất vuông). Đây được cho là nơi Đinh Bộ Lĩnh lần đầu cáo tế trời đất trước khi xưng vương năm 968.

Sau khi đi bộ qua khu vực điện và đàn tế dài hơn một km, người dân có thể sử dụng những chiếc thuyền nhỏ tham quan, trải nghiệm thêm các dịch vụ còn lại ở Thung Ui với cảnh núi non hùng vĩ, sông nước thơ mộng, yên bình.

Nằm sâu trong thung lũng Mộc Hoàn, nhiều nếp nhà sàn truyền thống của người Mường bản địa cũng được phục dựng để giúp du khách tăng thêm trải nghiệm.
Những ngôi nhà sàn này được coi là bảo tàng Mường, bên trong trưng bày các vật dụng sinh hoạt, sản phẩm ẩm thực hay một số nghề thủ công truyền thống như quay tơ, dệt vải... Theo chính quyền địa phương, điều này nhằm tưởng nhớ vua Đinh vốn có nguồn gốc người Mường ở sách Kim Lư, động Hoa Lư xưa.

Người dân cùng tham gia gói bánh tét, bánh ốc, cơm lam... cùng phụ nữ Mường trong nhà sàn. Đây là những thực phẩm phổ biến từ xa xưa ở vùng Hoa Lư và được lưu truyền đến ngày nay như một nét sinh hoạt văn hóa độc đáo.
Nhiều nghệ nhân cao tuổi từ các làng bản miền núi Ninh Bình cũng được mời đến, sẵn sàn trình diễn nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở di tích Đàn Kính Thiên.
Lãnh đạo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, cho hay điểm du lịch văn hóa tâm kinh Thung Ui - nơi có Đàn Kính Thiên hơn 1.000 năm, sau khi mở cửa được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến mới mẻ thu hút du khách và người dân đến tham quan, tìm hiểu về nguồn cội dân tộc dịp năm mới.

Người dân cùng tham gia gói bánh tét, bánh ốc, cơm lam... cùng phụ nữ Mường trong nhà sàn. Đây là những thực phẩm phổ biến từ xa xưa ở vùng Hoa Lư và được lưu truyền đến ngày nay như một nét sinh hoạt văn hóa độc đáo.
Nhiều nghệ nhân cao tuổi từ các làng bản miền núi Ninh Bình cũng được mời đến, sẵn sàn trình diễn nghề dệt thổ cẩm truyền thống ở di tích Đàn Kính Thiên.
Lãnh đạo Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, cho hay điểm du lịch văn hóa tâm kinh Thung Ui - nơi có Đàn Kính Thiên hơn 1.000 năm, sau khi mở cửa được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến mới mẻ thu hút du khách và người dân đến tham quan, tìm hiểu về nguồn cội dân tộc dịp năm mới.
Lê Hoàng
Lê Hoàng