Đằng sau chuyện vợ chồng vừa bỏ mối cà phê, vừa trông quán billiards 24/24

Hỏi ra, tôi mới biết là vợ chồng nhà đấy rất siêng năng. Ngoài việc bỏ mối cà phê, họ còn nhiều công việc buôn bán khác, kiêm luôn một quán billiards mở cửa 24 giờ.

Đáng nói hơn, cả hai vợ chồng đều thay phiên nhau thức trông chừng quán billiards đó, nên đôi mắt của họ lúc nào cũng hoe đỏ. Các khách quen ở quán nhà tôi cũng biết hai vợ chồng đó, và thường hay nói với nhau rằng "làm kiểu đó chết sớm".

Hai vợ chồng nhà đó không chết sớm. Họ chỉ vào viện rồi dẹp luôn cái quán billiards đó. Cũng không biết họ có khỏe lại không, nhưng rồi cũng không thấy họ tới bỏ mối cà phê nữa.

Vậy mà bây giờ lại có rất nhiều người thi nhau bắt chước phương pháp vắt kiệt sức vì những mục tiêu xa xôi như là "đời này cần phải rực rỡ", "nếu bạn chết mà nghèo thì đó là lỗi của bạn", hay những mục tiêu cụ thể hơn như "cần phải thi đậu vào trường ABC", "cần phải trúng kỳ tuyển sinh đại học sớm", "cần phải mua nhà ở thành phố".

Buồn cười nhất là mỗi lần tôi cố gắng can ngăn những nỗ lực mang tính chất bán mạng như vậy thì tôi đều sẽ nhận được một mớ 'gạch đá' kha khá, nếu gom lại thì cũng đủ để tôi xây một căn nhà nhỏ.

Khi can ngăn, tôi thường hay nêu gương các bạn của tôi, những người có bằng tiến sĩ ở Australia, ở Mỹ, những người là giáo sư các đại học tiếng tăm ở Mỹ, Australia, những người là doanh nhân thành đạt, giàu có.

Các cục gạch đá đó thường mang hai màu sắc:

Một là, tại bạn giỏi nên bạn không cần thức khuya dậy sớm.

Hai là, bạn đừng nghĩ rằng mình giỏi, bạn nên xem các ngôi trường đại học nổi tiếng trên thế giới, lúc nào cũng sáng đèn suốt đêm, phải học như vậy mới được.

Tôi cũng đã từng ngồi trên ghế giảng đường của một trường đại học tiếng tăm, được xếp hạng cao trên thế giới, và cũng biết lý do vì sao các thư viện lúc nào cũng sáng đèn.

Ở các trường đại học lớn, những người phải tham gia nghiên cứu rất nhiều. Nếu thí nghiệm của bạn tới tối mới xong, ngoài trời thì mưa gió tuyết rơi thì chỉ có cách ở lại trường, và thư viện là nơi trú ẩn tốt nhất vì rộng rãi, có người trông nom, có camera giám sát.

Nhiều khi, các thư viện có máy tính cài các phần mềm mà sinh viên không có tiền để mua, nên nếu không biết quản lý thời gian hay phải đi làm thêm thì sinh viên chỉ có thể chờ đến tối mới tiếp cận được các máy tính đó để học.

Lời giải đáp cho cái gọi là sự siêng năng của các sinh viên ở trường đại học hàng đầu trên thế giới chỉ có vậy thôi.

Hai loại gạch đá nói trên mâu thuẫn với nhau. Có những người quyết tâm tin vào câu nói "lấy cần cù bù khả năng", và họ nhất quyết phản bác mọi lời khuyên về việc chăm sóc sức khỏe khi phải đối mặt với thực tế là sức người có hạn.

Nói cách khác, họ giận dữ khi thấy một người cho rằng không cần phải cố gắng như vậy, không phải vì người đó lười, mà vì người đó không cần bán mạng nhưng vẫn có được kết quả tốt.

Thực tế thì ngược lại: Những người đó có kết quả tốt vì họ biết chăm lo cho bản thân và chọn những việc vừa sức mình.

Sức khỏe mỗi người chỉ có hạn, năng lực cũng có vậy. Sức khỏe là yếu tố tiên quyết của việc học, việc lao động. Không có sức khỏe sẽ không làm được gì mà lại còn gây hại, chi phí y tế ngày một cao, mà người ốm thì vẫn cần người chăm sóc.

Nói cách khác, bào mòn sức khỏe để đạt một mục tiêu nào đấy đều không đáng.
Mục tiêu của việc học và việc lao động chỉ là để tạo ra giá trị kinh tế để bản thân có thể sống tốt.

Đôi khi tôi nghĩ tới hình ảnh của Steve Job ở một trung tâm chăm sóc y tế khi ông phải chống chọi bệnh ung thư ở giai đoạn cuối.

Người giàu nhất thế giới đã ra đi khi mới 56 tuổi, bao nhiêu tiền bạc danh vọng cũng không đủ để giữ ông lại với thế gian này. Liệu những người đang bán mạng của mình để đổi lấy tiền, lấy điểm, có ai nghĩ tới chuyện đó không?

Khanh Huỳnh