Đau dây thần kinh số 5 có phải do stress?

Khi căng thẳng, cơn đau xuất hiện dày hơn. Tình trạng này có phải do stress gây ra không? (Thanh Tâm, tỉnh Tây Ninh)

Trả lời:

Những biểu hiện bạn mô tả giống triệu chứng đau dây thần kinh sinh ba (dây thần kinh số 5). Bệnh lý thần kinh này gây đau mặt dữ dội, thường được ví như "điện giật". Cơn đau có thể kéo dài vài giây đến dưới hai phút, lặp lại thành chuỗi và khởi phát khi nói chuyện, nhai, đánh răng hoặc chỉ cần chạm nhẹ vào vùng mặt.

Stress không phải là nguyên nhân trực tiếp gây đau dây thần kinh số 5. Phần lớn trường hợp xuất phát từ tình trạng mạch máu chèn ép vào rễ dây thần kinh sinh ba tại thân não, làm tổn thương bao myelin. Khi lớp bảo vệ này bị suy giảm, các xung điện truyền đi bất thường, "phóng điện" hàng loạt, tạo nên những cơn đau đột ngột, dữ dội.

Tuy nhiên, stress có thể là yếu tố làm nặng thêm tình trạng bệnh. Khi căng thẳng, cơ thể tăng tiết cortisol và các chất trung gian thần kinh, làm hệ thần kinh nhạy cảm hơn có thể khiến ngưỡng chịu đau giảm, cơn đau xuất hiện dày.

Điều trị đau dây thần kinh số 5 thường bắt đầu bằng thuốc chống động kinh nhằm ổn định màng tế bào thần kinh, hạn chế phóng điện bất thường. Nếu thuốc không còn hiệu quả hoặc gây tác dụng phụ, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp khác.

Trong một số trường hợp kháng trị hoặc không dung nạp thuốc, tiêm botulinum toxin type A (botox) được chỉ định để hỗ trợ. Hoạt chất này có khả năng ức chế phóng thích các chất dẫn truyền đau như substance P và glutamate tại đầu tận cùng sợi thần kinh cảm giác. Nhờ đó, tín hiệu đau truyền về não được giảm cường độ cũng như tần suất.

Botox được tiêm vào các điểm dưới da vùng mặt tương ứng với nhánh dây thần kinh bị ảnh hưởng, thủ thuật được thực hiện nhanh, người bệnh không phải nằm viện. Hiệu quả rõ rệt sau vài ngày đến hai tuần và kéo dài vài tháng trước khi cần tiêm nhắc lại.

Người bệnh đau dây thần kinh số 5 có tình trạng chèn ép mạch máu và đau nặng, có thể được bác sĩ chỉ định phẫu thuật giải áp vi mạch nhằm xử lý nguyên nhân cơ học.

Nếu bạn bị đau mặt dữ dội, tái diễn, không nên tự ý dùng thuốc giảm đau kéo dài. Thay vào đó, bạn nên khám chuyên khoa thần kinh để bác sĩ chẩn đoán chính xác, loại trừ các nguyên nhân thứ phát như u não hoặc tổn thương cấu trúc, từ đó lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

BS.CKI Nguyễn Hoàng Minh Thảo
Khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM