Dị ứng phấn hoa và cảm cúm khác nhau thế nào

Bác sĩ Lã Quý Hương, đơn vị Hô hấp, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy, cho biết dị ứng phấn hoa và cảm cúm đều có thể gây hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, mệt mỏi, khiến nhiều người dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, hai tình trạng này có nguyên nhân và cách xử trí khác. Nhận biết đúng giúp người bệnh điều trị phù hợp, tránh dùng thuốc không cần thiết.

Nhóm nguy cơ

Dị ứng phấn hoa là phản ứng quá mức của hệ miễn dịch khi cơ thể tiếp xúc với phấn hoa từ cây cỏ, hoa hoặc cỏ dại. Khi các hạt phấn nhỏ bay trong không khí xâm nhập vào đường hô hấp, hệ miễn dịch của người nhạy cảm sẽ giải phóng chất trung gian như histamine, gây nên triệu chứng dị ứng. Tình trạng này thường xảy ra theo mùa, phổ biến vào mùa xuân hoặc đầu hè khi lượng phấn hoa trong không khí tăng cao.

Dị ứng phấn hoa thường gặp ở người có cơ địa dị ứng, chẳng hạn người bị viêm mũi dị ứng, hen phế quản hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh dị ứng. Khi tiếp xúc với phấn hoa, hệ miễn dịch của những người này phản ứng mạnh hơn bình thường, gây viêm niêm mạc mũi và đường hô hấp. Nếu không được kiểm soát tốt, tình trạng dị ứng kéo dài có thể làm nặng thêm bệnh hô hấp mạn tính như hen phế quản hoặc viêm xoang.

Cảm cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Virus lây truyền chủ yếu qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, xảy ra quanh năm nhưng thường tăng vào thời điểm thời tiết lạnh hoặc khi giao mùa.

Triệu chứng

Dị ứng phấn hoa thường xuất hiện nhanh chóng sau khi tiếp xúc với phấn hoa, có thể kéo dài nhiều ngày hoặc nhiều tuần nếu vẫn tiếp xúc với dị nguyên. Ngược lại, cảm cúm thường khởi phát sau 1-3 ngày kể từ khi nhiễm virus và đa số tự khỏi trong khoảng 5-7 ngày.

Triệu chứng của hai bệnh cũng có đặc điểm khác nhau. Người bị dị ứng phấn hoa thường hắt hơi liên tục, chảy nước mũi trong, ngứa mũi, ngứa mắt hoặc chảy nước mắt. Nhiều trường hợp còn có cảm giác ngứa họng, ngứa tai hoặc đỏ mắt. Những biểu hiện này thường rõ rệt khi ra ngoài trời, đặc biệt vào buổi sáng sớm hoặc những ngày có gió mạnh.

Trong khi cảm cúm thường gây sốt, đau đầu, đau nhức cơ thể, mệt mỏi, đau họng và ho. Nước mũi ban đầu có thể trong nhưng sau đó trở nên đặc hơn. Người bệnh cảm thấy ớn lạnh, chán ăn hoặc suy giảm năng lượng.

Một dấu hiệu quan trọng khác là dị ứng phấn hoa hầu như không gây sốt, trong khi cảm cúm thường kèm sốt từ nhẹ đến cao, đặc biệt trong 1-2 ngày đầu mắc bệnh. Ngoài ra, cảm cúm cũng dễ lây lan trong gia đình hoặc nơi làm việc, còn dị ứng phấn hoa không phải là bệnh truyền nhiễm.

Xử trí

Theo bác sĩ Hương, dị ứng phấn hoa được kiểm soát bằng cách hạn chế tiếp xúc với phấn hoa, đeo khẩu trang khi ra ngoài, rửa mũi bằng nước muối sinh lý, sử dụng thuốc kháng histamine hoặc thuốc xịt mũi theo chỉ định của bác sĩ. Trong một số trường hợp dị ứng nặng hoặc kéo dài, bác sĩ cân nhắc liệu pháp miễn dịch đặc hiệu để giảm phản ứng dị ứng.

Điều trị cảm cúm chủ yếu là nghỉ ngơi, uống đủ nước, hạ sốt và giảm triệu chứng. Một số trường hợp có nguy cơ cao hoặc bệnh diễn tiến nặng có thể được bác sĩ chỉ định thuốc kháng virus. Người bệnh cũng cần hạn chế tiếp xúc gần với người khác, đeo khẩu trang và giữ vệ sinh tay để giảm nguy cơ lây lan.

Ngoài dị ứng phấn hoa và cảm cúm, một số bệnh lý hô hấp như viêm mũi xoang, viêm mũi dị ứng quanh năm, nhiễm virus hô hấp cũng gây hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi. Bác sĩ Hương khuyến cáo khi các triệu chứng kéo dài nhiều ngày người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân chính xác.

Trịnh Mai