Đồng bộ giải pháp để bảo vệ tài nguyên nước - năng lượng - khí hậu

Phát biểu tại lễ phát động, Thứ trưởng Lê Công Thành đánh giá: Nước, khí hậu và năng lượng là ba yếu tố giữ vai trò nền tảng đối với sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam, tài nguyên nước và các điều kiện khí tượng thủy văn không chỉ quyết định đến an ninh nguồn nước, an ninh lương thực mà còn tác động trực tiếp đến sinh kế của người dân, sự ổn định của hệ sinh thái và sự phát triển của nền kinh tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, công tác quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Nhu cầu khai thác và sử dụng tài nguyên nước ngày càng gia tăng; tình trạng ô nhiễm môi trường và suy thoái hệ sinh thái vẫn diễn ra tại nhiều nơi; các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lớn, mưa lớn, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở đất… ngày càng gia tăng về tần suất và cường độ.

Những thách thức đó cũng đặt ra yêu cầu cấp bách đối với Việt Nam trong việc tăng cường quản lý tài nguyên nước, nâng cao năng lực dự báo khí tượng thủy văn, chủ động ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng xanh và bền vững.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2026, Ngày Nước thế giới với chủ đề “Nước và Bình đẳng giới” nhấn mạnh tầm quan trọng của tài nguyên nước đối với sự ổn định, thịnh vượng của nền kinh tế, đồng thời, khẳng định vai trò của phụ nữ và trẻ em trong quản trị và bảo vệ nguồn nước.

Ngày Khí tượng thế giới với thông điệp “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai” đề cao vai trò của khoa học, công nghệ và hệ thống quan trắc trong phát triển kinh tế, phòng chống thiên tai, bảo vệ cuộc sống và tài sản của người dân. Chiến dịch Giờ Trái đất 2026 với chủ đề “Sáng tạo xanh – Tương lai xanh” kêu gọi cộng đồng chung tay sử dụng năng lượng tiết kiệm, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế xanh, góp phần xây dựng một tương lai xanh và bền vững cho các thế hệ mai sau.

“Hòa chung không khí kỷ niệm 95 năm Ngày Thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026), tại buổi lễ hôm nay, Bộ NN&MT trân trọng đề nghị các Bộ, ngành, cơ quan đoàn thể ở Trung ương, Đoàn Thanh niên các cấp, chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp hãy có những hành động thiết thực, chung tay hành động vì khí hậu, sử dụng năng lượng tiết kiệm, bảo vệ tài nguyên, môi trường, tạo sức lan toả lớn trong toàn xã hội vì tương lai bền vững”, Thứ trưởng Lê Công Thành phát biểu.

Với vai trò, ý nghĩa quan trọng của ba yếu tố nền tảng, cốt lõi đối với sự phát triển chung của nền kinh tế, xã hội (nước - năng lượng - không khí), Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị tập trung vào các hoạt động trọng tâm để lan toả thông điệp được phát động tại buổi lễ.

Theo đó, xây dựng các hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên và môi trường; triển khai các giải pháp thông minh trong việc quan trắc, giám sát tài nguyên, môi trường và khí hậu; lồng ghép các nội dung ứng phó, thích ứng với biến đổi khí hậu, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ với chính sách, định hướng phát triển của quốc gia, ngành, lĩnh vực, địa phương nhằm sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư phục vụ phát triển bền vững.

Đặc biệt, tăng cường tuyên truyền, kêu gọi toàn xã hội nâng cao nhận thức và hành động trong sử dụng năng lượng tiết kiệm, bảo vệ tài nguyên nước, thúc đẩy bình đẳng giới trong quản lý và sử dụng nước, đặc biệt giúp phụ nữ, trẻ em tham gia vào quản lý nguồn nước; khai thác, sử dụng hiệu quả thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai, ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu; nâng cao giáo dục về tiết kiệm năng lượng, bảo vệ tài nguyên, môi trường trong trường học và cộng đồng.

Thứ trưởng Lê Công Thành kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp đẩy mạnh đổi mới công nghệ, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế các-bon thấp, giảm phát thải và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường. Mỗi người dân hãy bắt đầu từ những hành động nhỏ nhất – tiết kiệm nước, tiết kiệm điện, giảm rác thải – để cùng nhau kiến tạo một tương lai xanh cho chúng ta và thế hệ mai sau.

“Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với khát vọng xây dựng đất nước giàu mạnh, xanh và bền vững. Trong hành trình đó, quản lý hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục là những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Nông nghiệp và Môi trường nói riêng và của đất nước nói chung. Chúng ta không thể chờ đợi tương lai thay đổi, chúng ta phải hành động từ hôm nay. Hãy cùng nhau gìn giữ từng giọt nước, nâng niu từng làn không khí, trân trọng từng nguồn tài nguyên của đất nước”, Thứ trưởng Lê Công Thành phát động.

Thứ trưởng tin tưởng, với sự chung tay của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể người dân, chúng ta sẽ cùng nhau xây dựng một tương lai xanh hơn, an toàn hơn và bền vững hơn cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Bà Silvia Danailov, Trưởng Đại diện Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) tại Việt Nam, nhấn mạnh các vấn đề về nước, khí hậu và môi trường không chỉ là câu chuyện của hiện tại, mà còn là trách nhiệm đối với thế hệ tương lai.

Trong bối cảnh cùng kỷ niệm Ngày Nước thế giới, Ngày Khí tượng thế giới và Giờ Trái đất, đại diện UNICEF cho rằng đây không chỉ là dịp để nhìn lại các con số hay thách thức, mà quan trọng hơn là thời điểm để cam kết hành động.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, trẻ em đang ngày càng phải tiếp xúc nhiều hơn với ô nhiễm không khí và các hiểm họa liên quan đến khí hậu. Theo Chỉ số rủi ro khí hậu đối với trẻ em của UNICEF, có tới 99,5% trẻ em (khoảng 26,2 triệu em) đang phải chịu tác động từ nhiều cú sốc về khí hậu và môi trường. Những rủi ro này đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc học tập và cuộc sống hàng ngày của các em.

Bà Danailov nhấn mạnh, việc lắng nghe tiếng nói của trẻ em là cần thiết, nhưng quan trọng hơn là phải hành động dựa trên những mong mỏi đó. Theo bà, trẻ em và thanh niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng, mà còn là những tác nhân thúc đẩy sự thay đổi.

“UNICEF tự hào sát cánh cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường để khởi động khởi động chương trình 'Trẻ em và Thanh niên hành động vì không khí sạch và tương lai bền vững', nơi các em có thể tự tin chia sẻ ý tưởng và đóng góp vào các giải pháp tại chính ngôi trường và cộng đồng của mình”, Trưởng Đại diện UNICEF bày tỏ.