Dứa chết bất thường, nông dân mất hàng chục tỷ đồng

Nhiều ruộng dứa tại xã Quỳnh Thắng (huyện Quỳnh Lưu cũ, tỉnh Nghệ An) đang đối mặt với tình trạng vàng lá, thối gốc và chết rũ trên diện rộng, gây thiệt hại nặng nề cho gần 200 hộ dân. Ước tính khoảng 450ha dứa bị hư hỏng, nhiều diện tích mất trắng.

Theo ghi nhận của phóng viên, hiện tượng này bắt đầu xuất hiện sau những đợt mưa kéo dài, độ ẩm cao liên tục khiến cây dứa suy kiệt nhanh chóng. Nhiều vườn dứa đang trong giai đoạn chuẩn bị trổ hoa, kết trái bất ngờ chết hàng loạt.

Ông Hồ Hữu Yên, trú xóm Bắc Thắng, xã Quỳnh Thắng, ngán ngẩm: “Chỉ trong vài ngày, dứa vàng lá rồi chết rũ. Công sức chăm sóc gần một năm coi như mất trắng. Không rõ nguyên nhân do mưa nhiều hay sương muối”.

Gia đình ông Yên đã trồng hơn 1,5ha dứa từ tháng 12/2024, nay phần lớn diện tích đã hư hại.

Tương tự, gia đình ông Nguyễn Tự Trường với hơn 5ha dứa, trong đó khoảng 1,5ha đã chết hoàn toàn. “Khi phát hiện dứa vàng lá, gia đình đã xử lý theo hướng dẫn của cán bộ nông nghiệp nhưng bệnh không dừng lại, cây tiếp tục chết”, ông Trường cho biết.

Các triệu chứng bệnh thối nõn, lá non mất độ trương nước, cong lại rồi khô dần; gốc lá thối nhầy, có mùi hôi; khi kéo nhẹ phần nõn dễ tách rời khỏi thân. Bệnh phát triển mạnh trong điều kiện mưa nhiều, độ ẩm cao kéo dài.

Việc người dân Quỳnh Thắng áp dụng phương thức trồng dứa rải vụ quanh năm thay vì theo mùa như trước, dù giúp phân bổ thời điểm thu hoạch, nhưng cũng khiến việc quản lý sâu bệnh trở nên phức tạp hơn, đặc biệt khi thời tiết diễn biến cực đoan.

Ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó Chủ tịch UBND xã Quỳnh Thắng, xác nhận toàn xã có gần 2.000ha dứa, chủ yếu là giống Queen và MD2, là cây trồng chủ lực mang lại thu nhập chính cho hàng nghìn hộ dân.

Ông Khánh cho biết, nguyên nhân chính dẫn đến thiệt hại lớn năm nay là do yếu tố thời tiết bất lợi, với lượng mưa cao bất thường, đặc biệt là các đợt mưa lớn kéo dài trong tháng 9 và tháng 10, khiến cây dứa bị thối nõn trên diện rộng.

Theo thống kê sơ bộ, khoảng 450ha dứa của địa phương bị ảnh hưởng. Mức độ thiệt hại tùy theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây, từ 100 triệu đồng/ha đối với dứa mới trồng đến 150-170 triệu đồng/ha đối với dứa đã ra quả nhỏ.

“Tính chung, tổng thiệt hại lên tới hàng chục tỷ đồng. Năm nay dứa được giá, nhưng đợt thối vừa rồi khiến người dân gần như mất trắng”, ông Khánh nhấn mạnh.

Bệnh thối dứa có đặc điểm khó phát hiện sớm. Khi quả bắt đầu chuyển sang màu vàng, phần gốc đã bị thối hoàn toàn, không còn khả năng cứu chữa. Trước đó, cây vẫn giữ màu xanh bình thường nên người trồng rất khó nhận biết để xử lý kịp thời.

Trước nguy cơ bệnh lây lan nhanh trên diện rộng, nhiều hộ dân đã chủ động phun thuốc phòng trừ, đồng thời đào bỏ, tiêu hủy những cây bị nhiễm bệnh nhằm hạn chế thiệt hại và tránh lây sang các diện tích còn lại.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường

Tình trạng hàng trăm ha dứa chết rũ không chỉ khiến nông dân lao đao mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi tiêu thụ, chế biến và sinh kế của người dân địa phương, vốn phụ thuộc lớn vào cây dứa.