Dùng 'ám hiệu' báo 47 tỷ đồng hối lộ Viện trưởng Y dược học dân tộc TP HCM

Trong vụ án liên quan loạt cựu lãnh đạo 13 bệnh viện, cơ sở y tế đang được TAND Hà Nội xét xử, cơ quan công tố xác định tổng số tiền nhận hối lộ của 18 bị cáo lên tới 71 tỷ đồng. Trong số này, người nhận nhiều nhất là ông Huỳnh Nguyễn Lộc với 47 tỷ đồng.

Sai phạm của cựu Viện trưởng Viện y dược học dân tộc TP HCM này khá phức tạp, khi tiền không nhận trực tiếp mà thông qua cấp dưới, lúc tiền mặt, lúc chuyển khoản, số tiền và dòng tiền còn nhiều điểm tranh luận... đã dẫn tới phần xét hỏi kéo dài cả buổi chiều 28/1.

"Anh trúng thầu phải chi hoa hồng 20-25%"

Để làm sáng tỏ, HĐXX xét hỏi bên đưa tiền trước - ông Phạm Văn Cách, Chủ tịch Công ty CP dược Sơn Lâm. Bị cáo này khai trước khi đấu thầu, Viện trưởng Lộc cùng trợ lý Phạm Văn Chuân ra Hà Nội gặp và "đàm phán trước" về vấn đề chi hoa hồng. "Anh trúng thầu ở đây, anh phải chi 20-25%", ông Cách thuật lại lời Viện trưởng Lộc.

Ông Cách đồng ý với tỷ lệ này để đảm bảo việc trúng thầu, bán được hàng và được bệnh viện thanh toán đúng hạn, như "thông lệ" tại các bệnh viện còn lại trong vụ án.

Để chuyển tiền, một mạng lưới tài khoản trung gian được thiết lập. Ông Cách không chuyển tiền trực tiếp mà sử dụng tài khoản của vợ, con trai, con dâu để chuyển vào tài khoản cá nhân của bị cáo Chuân.

Khi được hỏi về phương thức nhận tiền, ông Cách khai do bị hạn chế mang tiền mặt số lượng lớn khi đi máy bay nên thường kết hợp cả chuyển khoản và giao dịch trực tiếp.

"Mỗi một lần vào Sài Gòn, bị cáo chỉ mang được có một tỷ. Nếu Lộc muốn lấy 2-3 tỷ thì phải chuyển tiền chuyển tài khoản, rồi vào Sài Gòn rút ra để đi đưa", ông Cách nói.

Về chi tiết các lần đưa, ông Cách khai chỉ nhớ được "80-90%", sau đó liệt kê đủ 10 lần, khá khớp với cáo buộc. Theo đó, địa điểm "ưa thích" của đôi bên là phòng khách sạn, quán cà phê hay trong các lần ông Lộc ra Hà Nội công tác, họp hành hoặc chuẩn bị đi miền núi làm từ thiện.

Ông Cách nói không biết ông Lộc dùng tiền làm gì nhưng được giao hẹn: "Anh bán được hàng, anh phải chi tiền cho em để em đi làm từ thiện các nơi". Ông Cách nghĩ đi làm từ thiện vài trăm triệu đã là lớn rồi, "đây cứ thi thoảng vài tỷ".

Dùng "ám hiệu" xác nhận đã cầm đủ tiền

Ông Cách khai trong cuộc giao dịch này, ông Chuân không có vai trò gì ngoài "trợ lý sai vặt", chuyên đi lấy tiền hối lộ hộ sếp, "lần nào gặp cũng thấy đau chân với xách túi cơm, gặm cái bánh mì, trông rất khổ".

Ông Chuân, 59 tuổi, thương binh tỷ lệ 45%, chân bị thương không thể đứng trả lời, được tòa tạo điều kiện ngồi lên hàng ghế đầu tiên trả lời xét hỏi, mếu máo gần khóc ngay từ những câu đầu tiên. "Bị cáo chỉ là nhân viên làm thuê, sếp sai gì làm đúng như thế, không được đồng nào", ông run giọng phân trần.

HĐXX trấn an, cho biết xuyên suốt vụ án, cả bên đưa và bên nhận tiền đều đã xác định ông không được hưởng lợi gì từ đó, nên không cần nhấn mạnh nữa.

Ông Chuân khai có nghề massage, bấm huyệt giỏi nên viện trưởng Lộc tin tưởng cho làm trợ lý, hay cho đi công tác cùng. Những lần nhận đi gặp ông Cách đều theo chỉ đạo của viện trưởng, được dặn đây là tiền "đi công tác xã hội".

"Anh Cách rời đi vài phút là anh Lộc xuống phòng tôi ngay. Tôi không hưởng một đồng nào", ông Chuân nhắc lại.

Ông nói rất cẩn thận còn ghi vào cuốn sổ nhật ký ngày nào nhận của người nào bao nhiêu tiền rõ ràng. "Nhưng viện trưởng Lộc đã phá tủ và hủy cái sổ đấy rồi", ông nói.

Khi được hỏi có căn cứ gì cáo buộc phá tủ, hủy sổ không, ông Chuân trả lời: "Có thời gian ốm bệnh và nghỉ ở nhà, lên lại văn phòng đã thấy tủ bị phá và cuốn sổ không còn".

Ông Chuân bị cáo buộc 34 lần nhận tiền qua chuyển khoản và 27 lần nhận tiền mặt từ ông Cách và người nhà, nhân viên của ông Cách. Tổng gần 47 tỷ đồng.

Bị luật sư hỏi "nhận cả đống tiền của Sơn Lâm, nói đã đưa lại cho sếp Lộc nhưng không có chứng từ gì thì ai chứng nhận cho", ông Chuân rầu rĩ đáp mỗi lần cầm tiền giao cho sếp xong đều nhắn cho ông Cách (người đưa hối lộ) rằng đã hết nghĩa vụ. "Tôi còn bảo anh ấy hỏi lại anh Lộc đi, tôi không còn dính dáng gì nữa".

Ông Cách xác nhận việc này, cho hay trong điện thoại cũ của mình có lịch sử tin nhắn, cuộc gọi, nhưng rất tiếc điện thoại đã mất. Đôi bên thường dùng từ "tấn" để ám chỉ "tỷ đồng". Ví dụ, với 2 tỷ đồng, bị cáo Chuân sẽ nhắn tin cho ông với nội dung ngắn gọn đã nhận được "2 tấn".

Sau khi bàn giao đủ cho sếp Lộc, ông Chuân tiếp tục báo lại cho bị cáo Cách qua điện thoại: "Tôi đã chuyển cho anh Lộc 2 tấn, anh gọi cho anh Lộc đi".

Ông Cách khai sau đó có gọi và Lộc có lúc nghe, lúc không nghe, song đều trả lời đã nhận đủ số "tấn", bảo lần sau không cần phải gọi thế nữa. Quy trình đưa nhận hối lộ hoàn tất.

Chưa bao giờ đưa ít hơn 500 triệu đồng mỗi lần

Ông Chuân, ngoài công việc tại viện còn giúp Công ty Sơn Lâm thu mua dược liệu. Tại phiên tòa, một vấn đề được đặt ra là, làm sao ông bóc tách được tiền nào là mua hàng, tiền nào là tiền "bôi trơn" phải chuyển cho sếp Lộc.

Cả ông Chuân và ông Cách đều khai: Mua dược liệu giá tính theo khối lượng, nên tiền hàng Sơn Lâm chuyển cho ông thường rất lẻ, "ví dụ cỏ mần trầu 32.000 đồng/kg, xương cá sấu 120 triệu một tấn, nhân lên". Còn riêng tiền hối lộ ông Lộc luôn là số chẵn trăm triệu và không bao giờ dưới 500 triệu đồng.

Suy ngẫm về 61 lần nhận tiền hối lộ giúp sếp, ông Chuân nói "sếp bào là tiền đi làm từ thiện, tôi chỉ biết thế. Nhưng thấy chuyển một số lượng tiền rất là lớn trong thời gian dài thì bị cáo có lờ mờ đoán ra đây là tiền mập mờ không chính đáng, liên quan việc công ty Sơn Lâm bán dược liệu cho viện".

Trước những lời khai này, cựu viện trưởng Huỳnh Nguyễn Lộc đã phản bác gay gắt.

Phiên toà hôm nay tiếp tục bước vào ngày làm việc thứ ba.

Thanh Lam