Giờ làm việc được đề xuất giảm theo lộ trình từ 48 xuống 44 giờ/tuần
Chuyên gia đề xuất nghiên cứu giảm thời giờ làm việc bình thường theo lộ trình từ 48 giờ hiện nay xuống 44 giờ và tiến tới 40 giờ mỗi tuần để phù hợp với xu hướng quốc tế.
Tại hội thảo khoa học đánh giá 5 năm thực hiện Bộ luật Lao động 2019, GS Lê Vân Trình, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật an toàn - vệ sinh lao động, cho hay Bộ luật Lao động 2019 đã nêu rõ bình thường không quá 8 giờ/ngày và 48 giờ/tuần. Đồng thời Nhà nước khuyến khích 40 giờ làm việc/tuần.
Thực tế một số doanh nghiệp may mặc quy mô lớn, thông qua thương lượng tập thể với công đoàn, giờ làm việc đã giảm còn 44 giờ/tuần.
Bên cạnh đó, người lao động được nghỉ bù kịp thời sau các đợt cao điểm sản xuất song 48 giờ làm việc/tuần vẫn còn phổ biến, đặc biệt trong các ngành sử dụng nhiều lao động.
GS Lê Vân Trình, Chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật an toàn - vệ sinh lao động (Ảnh: Nguyễn Hải).
Hay trong các đợt cao điểm đơn hàng xuất khẩu, có doanh nghiệp bố trí làm thêm giờ liên tục trong nhiều tuần, khiến người lao động mệt mỏi kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn lao động và tranh chấp lao động tập thể.
Chuyên gia cũng dẫn nghiên cứu của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), người lao động làm việc trên 48 giờ/tuần có nguy cơ xảy ra tai nạn lao động cao hơn 20-30% so với nhóm làm việc tiêu chuẩn.
Đặc biệt, khi thời gian làm việc vượt quá 55 giờ/tuần, nguy cơ tai nạn lao động nghiêm trọng (tai nạn gây thương tích nặng hoặc tử vong) tăng lên tới 35-40%, chủ yếu do suy giảm khả năng tập trung, phản xạ chậm và mệt mỏi tích lũy kéo dài.
Do đó, GS Lê Vân Trình đề xuất nghiên cứu điều chỉnh giảm thời giờ làm việc bình thường theo lộ trình từ 48 giờ hiện nay xuống 44 giờ và tiến tới 40 giờ mỗi tuần, phù hợp với xu hướng quốc tế và điều kiện phát triển của Việt Nam.
Ông cũng kiến nghị khi sửa đổi Bộ luật Lao động 2019 cần đảm bảo thực chất quyền nghỉ ngơi bằng cách tăng thanh tra nghỉ giữa giờ, nghỉ phép năm của lao động; quy định rõ thời gian nghỉ phục hồi sau ca để phòng ngừa tai nạn và suy giảm sức khỏe.
"Giờ làm việc, nghỉ ngơi là quyền lợi của lao động, không phải phúc lợi", ông Trình cho hay.
Đánh giá chung, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu cho biết, Bộ luật Lao động năm 2019 có hiệu lực từ ngày 1/1/2021 với nhiều điểm mới tiến bộ, mang tính đột phá, như: Mở rộng đối tượng áp dụng đối với cả người làm việc không có quan hệ lao động; chế định về hợp đồng lao động được xây dựng theo hướng tăng cường sự linh hoạt trong giao kết, thực hiện và chấm dứt hợp đồng lao động; tăng cường tính linh hoạt, tự chủ của các bên trong quan hệ lao động về tiền lương thông qua đối thoại, thương lượng; linh hoạt, hài hòa hơn về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và làm thêm giờ…
Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu (Ảnh: Nguyễn Hải).
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, qua 5 năm thực hiện, bối cảnh mới hiện nay đặt ra nhiều vấn đề và yêu cầu cần đánh giá, nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện Bộ luật Lao động 2019.
Theo ông Hiểu, hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ trong thời gian tới sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lực lượng lao động và quan hệ lao động, làm thay đổi bản chất công việc, cách thức làm việc và quản lý lao động, đòi hỏi cần có một khung pháp lý về lao động linh hoạt, hiện đại hơn.
Theo lãnh đạo Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, sự phát triển của kinh tế và hội nhập quốc tế đang tạo ra những thay đổi lớn, đòi hỏi phải có cách tiếp cận về quyền lợi của người lao động theo hướng công bằng hơn về các vấn đề tiền lương, thưởng, an sinh xã hội, điều kiện làm việc.