Hoa gạo bung nở nhuộm đỏ vùng quê ngoại thành Hà Nội

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 50 km, thôn Đoan Nữ, xã Mỹ Đức mang khung cảnh làng quê đồng bằng Bắc Bộ với hàng cây hoa gạo 20 gốc cổ thụ đồng loạt bung nở vào giữa tháng 3. Khác với đặc điểm phân bố đơn lẻ thường thấy, hoa gạo ở đây tập trung thành hàng dài hơn 500 m, tạo nên một hành lang sắc đỏ bên rìa cánh đồng lúa.

Anh Lê Hoàng Vũ, nhiếp ảnh gia sinh sống tại Hà Nội ghé thăm thôn vào đúng dịp hoa nở rộ và ghi lại những khoảnh khắc yên bình của vùng quê ven sông Đáy. Anh Vũ cho hay địa điểm này nổi tiếng từ lâu với hàng cây hoa gạo cổ thụ.

"Không chỉ làm nên cảnh quan đặc biệt, hàng cây còn gắn bó sâu sắc với đời sống, ký ức và văn hóa của người dân địa phương", Anh Vũ nói.

Trong đời sống sản xuất của người dân địa phương, sự thay đổi của hàng cây hoa gạo là tín hiệu nhận biết thời tiết. Khi hoa gạo bắt đầu rụng cũng là lúc những đợt rét muộn (rét nàng Bân) kết thúc, nền nhiệt độ bắt đầu ổn định để bước vào giai đoạn chăm sóc lúa xuân hè.

Hàng cây hoa gạo thôn Đoan Nữ nằm dọc con đường dẫn vào khu nghĩa trang, chạy song song với hệ thống kênh thủy lợi và cánh đồng lúa. Theo quan niệm dân gian, cây gạo có vai trò "trấn giữ" tâm linh, hàng cây cổ thụ thường được trồng nhiều ở cánh đồng hay đầu làng, được cộng đồng bảo vệ nguyên vẹn qua nhiều thập kỷ.

Vào mùa hoa nở, thôn Đoan Nữ thành điểm đến thu hút du khách nhờ sự lan tỏa trên mạng xã hội. Khách thường đến thôn chụp hình, tham quan dịp cuối tuần. Khi hoạt động du lịch phát triển, người dân đã chủ động phối hợp với chính quyền để duy trì cảnh quan. Các hộ dân dọc tuyến đường hoa tự nguyện thu gom rác thải sinh hoạt, nhắc nhở du khách không leo cây, bẻ cành.

Hoa gạo được gọi là mộc miên hay pơ lang, có 5 cánh lớn, dày, màu đỏ tươi hoặc đỏ thẫm. Trước khi hoa bung nở, cây thường trút hết lá.

Chu kỳ hoa nở kéo dài khoảng hai đến ba tuần, thường bắt đầu từ đầu tháng 3 và kết thúc vào giữa tháng 4. Do thời gian nở ngắn, mật độ hoa tập trung dày trên cành khẳng khiu tạo thành sắc đỏ đồng nhất trên nền trời, thành đặc điểm nhận diện của loài cây này mỗi khi chuyển mùa.

Bên cạnh giá trị biểu tượng, hoa gạo còn được người dân tận dụng trong đời sống. Cánh hoa phơi khô được dùng như một loại dược liệu trong các bài thuốc giải nhiệt, tiêu viêm theo y học cổ truyền.

Việc duy trì hàng cây không chỉ nhằm mục đích giữ gìn cảnh quan mà còn bảo vệ một phần di sản sống gắn liền với lịch sử hình thành thôn làng tại vùng ngoại thành Hà Nội.