Khúc gỗ "trăm năm có một", được trả giá hơn 600 triệu đồng

Những ngày gần đây, cơ sở trầm hương của gia đình chị Hoàng Hương Lan (thôn 10, xã Phúc Trạch, tỉnh Hà Tĩnh) thu hút giới sưu tầm và thương lái khi sở hữu khối trầm tốc bông tự nhiên nặng 15kg, được đánh giá cực kỳ hiếm.

Theo giới chuyên môn, trầm tốc bông thuộc dòng trầm hương đặc biệt, có màu vàng nhạt, vân dầu sẫm uốn lượn như những bông hoa nở trên thớ gỗ, tỏa hương dịu ngọt, thanh khiết.

Chia sẻ về cơ duyên sở hữu "siêu phẩm" trầm hương đang gây xôn xao, chị Hoàng Hương Lan cho biết cây dó trầm được cơ sở mua lại cách đây hơn 2 tháng.

Trong quá trình thương lái trong vùng cắt hạ, xẻ đôi thân cây, các dấu hiệu trầm tốc bông dần lộ rõ. Nhận thấy cây trầm này quý hiếm, chị Lan đã đến xem xét và quyết định thu mua.

"Gần 20 năm gắn bó với nghề trầm hương, tôi đã tiếp xúc và chế tác nhiều loại trầm khác nhau. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên, tôi tận mắt chứng kiến một cây trầm tốc bông có cấu trúc đều, đẹp, hiếm đến vậy", chị Lan chia sẻ.

Theo chủ cơ sở, từ vân, phôi cho đến sự phân bố trầm trong thân cây trầm này đều rất lạ và gần như không có khuyết điểm.

Sau khi đưa về cơ sở, khối trầm được các nghệ nhân xử lý, chế tác hoàn toàn thủ công trong hơn 2 tháng. Nghệ nhân Trần Hữu Thuật (xã Phúc Trạch) cho hay, quá trình chế tác trầm tốc bông đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác tuyệt đối. Từng lớp gỗ tạp bên ngoài phải được bóc tách cẩn trọng để giữ nguyên cấu trúc bông trầm bên trong.

"Chỉ cần một thao tác mạnh tay hoặc cắt sai hướng có thể làm hỏng vân bông, khiến giá trị giảm đi rất nhiều. Với những chi tiết nhỏ, chúng tôi phải chỉnh sửa suốt cả ngày để đảm bảo hình khối hài hòa và giữ được lượng dầu tự nhiên", ông Thuật bật mí.

Theo nghệ nhân này, giá trị của trầm tốc bông không chỉ nằm ở trọng lượng hay kích thước, mà quan trọng hơn bởi sự cân đối giữa hình dáng, vân và hương thơm. Vì vậy, quá trình chế tác hạn chế sự can thiệp, giữ nét thô mộc tự nhiên của khối trầm.

Sau khi hoàn thiện, khối trầm này còn lại 15kg, gồm một khúc lớn dài khoảng 1,8m, nặng 11kg và một khúc dài khoảng 80cm, nặng 4kg.

"Trầm tốc bông thường được mua để trưng bày, sưu tầm hoặc chế tác mỹ nghệ cao cấp. Với loại trầm này, càng giữ nguyên khối, giá trị càng tăng theo thời gian. Nhiều người vì thế xem đây như một tài sản quý", chị Lan chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Phan Quốc Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Phúc Trạch, cho biết những người có kinh nghiệm lâu năm trong nghề tại địa phương đã nhận định rằng khối trầm tốc bông của cơ sở chị Lan như "siêu phẩm" trầm hương "trăm năm có một".

Ông Thanh lý giải cây trầm này hình thành tự nhiên 100%, không có sự tác động của con người, đủ tiêu chuẩn làm dược liệu. Cây trầm tốc bông có dầu lan tỏa từ gốc lên thân, hoa văn đẹp, màu sắc rõ, thân chắc và mùi thơm ngọt, sâu.

Với trọng lượng khối trầm 15kg sau chế tác, hiện tượng như vậy rất hiếm, ngay cả tại Phúc Trạch - "thủ phủ" trầm hương chất lượng cao của Việt Nam.

"Dù có người trả giá 600 triệu đồng nhưng gia đình chưa bán, bởi giá trị thực tế được cho rằng hơn 1 tỷ đồng. Địa phương kỳ vọng khối trầm sẽ được định giá xứng đáng, qua đó góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và khẳng định thương hiệu trầm Phúc Trạch trên thị trường trong và ngoài nước", ông Thanh nói.

Cũng theo ông Thanh, toàn xã đang có hơn 400ha trồng dó trầm, mỗi năm mang lại nguồn thu 100-130 tỷ đồng.