Kiếm tiền mát tay, rủng rỉnh sắm Tết nhờ vụ mía cuối năm

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thôn Lâm Thành, xã Kim Tân, tỉnh Thanh Hóa rộn ràng với vụ nấu mật mía lớn nhất năm. Khắp nơi, bếp lửa đỏ rực, nồi mật mía sôi sùng sục, tỏa hương thơm ngọt, báo hiệu một mùa vụ bội thu.

Tại xưởng nấu mật của gia đình ông Vũ Anh Tuấn (54 tuổi), 3 lao động đang miệt mài với các công đoạn ép mía, tiếp củi, khuấy mật và rót cho khách. Ông Tuấn cho biết từ cuối tháng 10 âm lịch, khi mía đạt độ chín tối ưu, gia đình ông bắt đầu thu hoạch và chế biến.

"Mỗi năm, tôi nấu khoảng 200 tấn mía, cho ra gần 20 tấn mật thành phẩm. Với giá bán 18.000 đồng/kg, gia đình tôi thu về hơn 300 triệu đồng", ông Tuấn chia sẻ.

Sau khi trừ chi phí sản xuất và tiền thuê nhân công, gia đình ông Tuấn có 200 triệu đồng cho vụ mật Tết. Nguồn thu này không chỉ giúp gia đình sắm sửa, lo toan Tết mà còn được dành dụm làm vốn cho vụ sản xuất năm sau.

Tương tự, tại xưởng nấu mật của bà Đỗ Thị Nhàn, không khí lao động cũng rất khẩn trương. Dịp cận Tết, nhu cầu thị trường tăng cao, bà Nhàn phải thuê thêm 3 lao động để kịp chạy các đơn hàng.

Bà Nhàn chia sẻ, công việc nấu mật nặng nhọc và còn đòi hỏi sự kiên nhẫn và kinh nghiệm.

"Quá trình nấu, nước mía đạt đến nhiệt độ nhất định, bọt trắng sẽ nổi lên. Lúc này, người thợ phải đứng canh, đều tay vớt bọt để nước mật trong, không bị khê. Đến khi nước mía sánh dần, chuyển sang màu vàng nâu óng ánh, bếp lửa được hạ nhỏ để mật chín đều.

Mật đạt độ keo, tỏa mùi thơm đặc trưng, người nấu mới nhấc khỏi bếp, lọc lại lần cuối rồi đổ vào chum, thùng chờ nguội", bà Nhàn mô tả chi tiết quy trình.

Trong vụ Tết năm nay, gia đình bà Nhàn dự kiến nấu khoảng 10 tấn mật, thu về 160 triệu đồng. Số tiền này sẽ được dùng để sắm Tết và dành tiết kiệm.

Theo thống kê của UBND xã Kim Tân, làng nghề nấu mật mía Lâm Thành đã tồn tại từ những năm 1900 và được gìn giữ, phát triển qua nhiều thế hệ. Hiện nay, toàn xã có gần 20 hộ còn duy trì nghề truyền thống này, tập trung chủ yếu tại các thôn có vùng nguyên liệu mía ổn định.

Đại diện UBND xã Kim Tân cho biết, việc sản xuất mật mía không chỉ góp phần bảo tồn nghề truyền thống mà còn mang lại nguồn thu nhập quan trọng cho người dân địa phương, đặc biệt là vào thời điểm cuối năm.

Trung bình mỗi vụ, một lò nấu sử dụng 100-200 tấn mía nguyên liệu, tạo việc làm

Mỗi năm, bà con trong làng nghề xuất bán hơn 400 tấn mật mía ra thị trường, với giá bán trung bình 15.000-18.000 đồng/kg, mang lại doanh thu hơn 6 tỷ đồng. Nguồn thu này đã góp phần nâng cao đời sống người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, tạo động lực để địa phương tiếp tục khuyến khích, hỗ trợ gìn giữ làng nghề truyền thống.