Làm rõ nguyên tắc xác định nguồn thông tin ưu tiên trên Cơ sở dữ liệu hộ tịch

Nhiều đại biểu quan tâm đóng góp đối với các nội dung quy định tại Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Khẳng định Luật Hộ tịch là đạo luật rất quan trọng liên quan đến các mốc sự kiện trong cuộc đời mỗi người, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Hà Nội) cơ bản nhất trí với sự cần thiết phải sửa đổi toàn diện Luật hiện hành và tán thành rất nhiều điểm tiến bộ trong dự thảo Luật Hộ tịch sửa đổi mà Chính phủ đã trình.

Để hoàn thiện thêm cũng như đảm bảo tính khả thi, thuận lợi trong quá trình áp dụng, đại biểu Hồng Hà cho rằng, tại Điều 25 cần bổ sung nguyên tắc xử lý đối với trường hợp dữ liệu hộ tịch được số hóa, thu thập hoặc cập nhật từ nhiều nguồn khác nhau nhưng không thống nhất, sai lệch hoặc thiếu đồng bộ.

Theo đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà, dự thảo luật tuy đã liệt kê khá đầy đủ các loại thông tin trên Cơ sở dữ liệu hộ tịch nhưng chưa làm rõ nguyên tắc xác định nguồn thông tin ưu tiên, trình tự đối chiếu, trách nhiệm xác minh và cơ chế hiệu chỉnh khi dữ liệu lịch sử bị sai sót trong quá trình làm sạch, chuẩn hóa. Đại biểu cho rằng, đây là vấn đề rất quan trọng, nếu không quy định ngay ở tầm luật thì khi triển khai thực tế sẽ phát sinh tình trạng “mỗi nơi hiểu một cách”, ảnh hưởng đến độ tin cậy và giá trị pháp lý của dữ liệu hộ tịch.

Cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hộ tịch năm 2014 và tán thành với những điểm tiến bộ trong Luật sửa đổi, đại biểu Trần Thị Nhị Hà (Hà Nội) cho rằng, việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đòi hỏi hệ thống pháp luật phải kịp thời điều chỉnh, Luật Hộ tịch (sửa đổi) chính là một trong những đạo luật phải đi trước một bước nhằm đảm bảo quyền dân sự và quyền cơ bản của mỗi công dân như khai sinh, kết hôn, khai tử...

Qua thực tiễn ghi nhận từ các kiến nghị của cử tri, đại biểu Nhị Hà đóng góp một số ý kiến liên quan đến Luật Hộ tịch (sửa đổi), trong đó có vấn đề về năng lực tiếp nhận của chính quyền cấp xã khi chuyển toàn bộ thẩm quyền từ cấp huyện xuống.

Theo đại biểu, dự thảo luật phân quyền triệt để cho Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện đăng ký tất cả các sự kiện hộ tịch, bao gồm cả những việc có yếu tố nước ngoài. Đây là những nội dung trước đây cấp xã chưa tiếp cận và chưa thực hiện.

Cho rằng đây là tinh thần rất phù hợp với Nghị quyết 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII “Một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”, tuy nhiên, theo đại biểu, trên thực tế nhiều đơn vị cấp xã xảy ra tình trạng cán bộ chưa được đào tạo chuyên ngành hoặc được bố trí kiêm nhiệm công tác hộ tịch, thậm chí còn tình trạng “mượn biên chế”. Đây cũng là những vấn đề đã được nêu trong Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.

Để đảm bảo tính khả thi trong việc triển khai thực hiện, đại biểu Nhị Hà đề xuất dự thảo luật cần bổ sung quy định tại Điều 5, có cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp cho người làm công tác hộ tịch, đảm bảo ổn định vị trí việc làm; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng định kỳ, đặc biệt là về kỹ năng xử lý hộ tịch có yếu tố nước ngoài mà trước đây cán bộ xã chưa làm.

Cùng quan điểm, đại biểu Đinh Công Sỹ (Phú Thọ) cũng đóng góp ý kiến về vấn đề nguồn nhân lực thực hiện công tác hộ tịch.

Đại biểu Đinh Công Sỹ nêu rõ, theo báo cáo của Bộ Tư pháp cũng như các cơ quan chuyên môn, khi triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng đội ngũ công chức làm nhiệm vụ này ở xã/phường không tăng lên, thậm chí ở một số địa phương có giảm đi. Tuy nhiên, địa bàn sau khi sáp nhập lại rộng hơn, dân số đông hơn, đồng nghĩa với áp lực công việc đối với đội ngũ làm công tác hộ tịch ở cơ sở (cấp xã/phường) sẽ nhiều hơn.

“Công tác hộ tịch được tiến hành thường xuyên và liên tục. Các địa phương có khu công nghiệp, khu đông dân cư biến động nhiều, công việc càng nặng nề hơn rất nhiều nên cần phải quan tâm tới đội ngũ cán bộ làm công tác này”, đại biểu Đinh Công Sỹ nêu ý kiến. Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề xuất cần có các quy định liên quan đến bảo đảm về trang thiết bị, hoàn thiện hệ thống hạ tầng công nghệ cho xã/phường.

Về việc không ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đối với 4 loại giấy tờ hộ tịch, đại biểu Đinh Công Sỹ cho rằng, việc không ủy quyền cho cấp dưới (hay cụ thể ở đây là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ký) nếu nhìn ở góc độ quản lý có thể phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc, vì trên thực tế diễn ra nhiều tình huống rất cấp thiết, ví dụ như khi khuyết chức danh Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, chưa kiện toàn được chức danh, hoặc Chủ tịch Ủy ban cấp xã đang đi đào tạo dài hạn…, khi đó những việc cấp bách của người dân lại không xử lý được ngay. Do đó, đại biểu Đinh Công Sỹ đề nghị Cơ quan soạn thảo cân nhắc bởi việc này hoàn toàn có thể ủy quyền cho Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã/phường thực hiện được.