'Làng du lịch tốt nhất thế giới' của người Tày Bắc Sơn có gì?
Nép mình bên dãy núi đá vôi trong thung lũng Bắc Sơn lịch sử, làng Quỳnh Sơn (Lạng Sơn) – quê hương của hơn 400 ngôi nhà sàn lợp ngói âm dương đã vượt qua 270 hồ sơ từ 65 quốc gia để được Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc vinh danh "Làng du lịch tốt nhất thế giới".
Tháng 11, giữa sắc vàng mùa lúa chín, làng Quỳnh Sơn (xã Bắc Sơn, Lạng Sơn) hiện lên như bức tranh đồng quê thanh bình. Từ đỉnh Nà Lay cao 700m nhìn xuống, làng Tày trải dài đều đặn, những mái ngói đỏ nâu cùng quay về hướng Nam - biểu tượng của khát vọng yên bình, hạnh phúc. Dù có cùng cấu trúc, mỗi ngôi nhà vẫn mang dấu ấn riêng nơi hiên, cửa hay vách gỗ như chính cá tính của người dựng nên nó.
Toàn bộ cư dân Quỳnh Sơn đều mang họ Dương, cùng nhau giữ gìn bản sắc cha ông. Cây đa cổ thụ giữa làng dù thân chính đã mục vẫn xanh um nhờ hai rễ lớn ôm lấy gốc, như biểu tượng linh khí che chở bản làng. Không xa đó, đình Quỳnh Sơn thờ Quý Minh Đại Vương – vị thần hộ mệnh được dân Tày tôn kính, là sợi nối giữa tín ngưỡng bản địa và cội nguồn văn hóa Việt.
Người Tày nơi đây vẫn gìn giữ nếp nhà truyền thống, lợp ngói âm dương – loại ngói làm từ đất sét chọn lọc, phơi nắng rồi nung 20 ngày đêm trong lò củi. Mỗi viên ngói, một úp một ngửa, tượng trưng cho sự hòa hợp âm – dương, làm nên mái nhà "ấm đông – mát hè". Làng nghề ngói âm dương nằm cách Quỳnh Sơn một cánh đồng vàng, đang được khôi phục và phát triển du lịch trải nghiệm.

Theo ông Trịnh Minh Tuấn – Chủ tịch xã Bắc Sơn, hiện còn khoảng 30 hộ giữ nghề truyền thống, mỗi năm sản xuất hơn nửa triệu viên ngói, cung cấp khắp miền Bắc. Xã đang định hướng đưa làng ngói và Quỳnh Sơn vào tuyến du lịch địa chất Bắc Sơn, một phần của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO, gắn với chương trình phát triển du lịch nông thôn bền vững.

Đến Bắc Sơn hôm nay, giữa không gian sơn thủy hữu tình, du khách không chỉ được nghe tiếng đàn tính, điệu then vang vọng mà còn cảm nhận nhịp sống thanh bình, nơi văn hóa, lịch sử và thiên nhiên cùng hòa quyện.







