Làng nghề tranh kiếng tất bật ngày cận Tết, thợ làm "quên ăn, quên ngủ"

Những ngày giáp Tết, nhịp sống tại làng tranh kiếng xã Long Điền (tỉnh An Giang) hối hả từ sáng sớm đến gần đêm khuya. Không khí lao động tất bật, khẩn trương bao trùm khắp các xưởng. Tiếng cắt kiếng, tiếng máy in, mùi sơn mới hòa quyện vào nhau tạo nên một không khí đặc trưng của làng nghề vào vụ Tết.

Cuộc “chạy đua” cuối năm

“Ba tháng cuối năm là thời điểm “sống còn” của nghề làm tranh kiếng, công việc sẽ nhiều hơn gấp 2-3 lần thường lệ, vì khách còn đặt hàng là chúng tôi còn làm”, chị Võ Thị Sáng (36 tuổi) nói.

Theo chị Sáng, trong 3 tháng cao điểm này, đơn hàng đổ về dồn dập, tất cả thợ phải làm việc từ 7h30 đến gần 23h và làm xuyên suốt đến ngày 27 âm lịch mới nghỉ. Các nghệ nhân luôn trong trạng thái làm việc khẩn trương và tập trung nhất. Nhu cầu thị trường tăng cao, khách hàng hối thúc liên tục nên quy trình thực hiện sản phẩm phải rút ngắn 5-6 ngày xuống còn 3-4 ngày để kịp giao cho thương lái.

Chị Sáng cho rằng dù thị trường xuất hiện nhiều dòng tranh hiện đại 3D, nhưng dòng tranh kiếng truyền thống vẫn giữ vị thế trên thị trường.

“Bức tranh thờ không chỉ là vật trang trí, mà còn là nơi gửi gắm lòng hiếu thảo, là phong tục thờ cúng tổ tiên và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của người dân vùng sông nước.

Chính vì thế, dù công nghệ có phát triển, những nét vẽ thủ công khéo léo, những mảnh ốc xà cừ được cẩn tỉ mỉ từng chút vẫn mang cái “hồn” mà máy móc không thể thay thế”, người thợ thủ công tự hào, nói.

Sản phẩm của làng nghề hiện nay rất đa dạng, từ tranh phục vụ cho việc thờ cúng đến tranh miêu tả phong cảnh tứ bình...

Giá cả phong phú, từ vài chục nghìn cho những bức tranh nhỏ bình dân đến hàng triệu đồng cho những tác phẩm có kích thước lớn hay cẩn ốc tinh xảo.

Vụ Tết cũng là lúc thu nhập của những người thợ được cải thiện đáng kể, bù đắp cho những tháng ngày ảm đạm giữa năm.

Nghề của sự kiên trì và đam mê

Ẩn sau không khí nhộn nhịp mùa Tết là nỗi trăn trở của những người thợ lâu năm về ước muốn giữ nghề. Từ chỗ có hàng trăm hộ làm nghề, đến nay số lượng các xưởng tranh kiếng tại xã Long Điền chỉ còn đếm trên đầu ngón tay.

Trước áp lực cạnh tranh thị trường và sự vất vả của nghề, không ít người đã chọn cách chuyển sang những công việc hiện đại, nhẹ nhàng hơn.

Hơn 20 năm gắn bó với nghề, chị Nguyễn Thị Kim Thoa (40 tuổi) vẫn miệt mài bên những mảnh vỏ ốc nhỏ. Dù gia đình không có ai theo nghề tranh kiếng, nhưng chị Thoa vẫn chọn bám trụ với nghề vì niềm đam mê từ nhỏ. Đôi bàn tay chai sần nhưng khéo léo của chị chọn từng mảnh ốc, ghép nên những họa tiết rồng phượng tinh xảo.

“Nghề này kén người lắm, phải thật sự tỉ mỉ, kiên trì mới trụ lại được. Nhiều người trẻ vào làm vài hôm thấy đau lưng, mỏi mắt là bỏ chạy. Còn tôi làm riết rồi… nghiện, không bỏ được”, chị Thoa nói.

Những tháng giữa năm vắng khách, thu nhập bấp bênh, chị Thoa không ngần ngại làm thêm đủ việc để trang trải cuộc sống. Chị tâm niệm, vất vả mưu sinh những tháng “thất nghiệp” là để nuôi dưỡng đam mê, để khi Tết đến, chị lại được toàn tâm toàn ý quay về với những mảnh ốc, sắc màu mà mình yêu quý.

Nghề tranh kiếng không chỉ là kế sinh nhai mà còn là nét văn hóa truyền thống của người dân Nam Bộ.

Chia sẻ về hành trình giữ nghề trong suốt những năm qua, chị Võ Thị Sáng nhấn mạnh: “Nghề làm tranh kiếng đã được công nhận là văn hóa làng nghề, chính vì vậy mình càng phải giữ gìn để không bị mai một”.

Những nghệ nhân nơi đây vẫn kiên trì truyền dạy từng nét vẽ thủ công, từng cách pha sơn cho các em nhỏ trong vùng, với hy vọng giữ lấy cái nghề đã nuôi sống bao thế hệ. Những người thợ vẫn đang thầm lặng nỗ lực từng ngày không chỉ để mưu sinh, mà còn để giữ gìn một nét văn hóa độc đáo.

Như Ý - Vân Khánh