Lao động Việt tại Đức lương hơn 100 triệu đồng/tháng vẫn... "hẻo" tiền

Nơi làm việc cách nhà khoảng 50 phút đi tàu, vì vậy cô phải rời nhà từ 4h30 để kịp chuyến tàu sớm và thường có mặt tại nơi làm trước giờ làm khoảng 30 phút.

“Có những hôm tàu điện gần nhà không hoạt động, tôi phải đi bộ sang ga khác, lúc đó thời gian di chuyển có thể kéo dài 1-1,5 tiếng. Người Đức thường đến nơi làm rất sớm, khoảng 5h hoặc 5h30 đã có mặt để uống cà phê và ăn sáng trước khi vào ca”, Phương kể.

Lương cao và những khoản chi phí đắt đỏ

Sau khi tốt nghiệp cấp 3, Phương học tiếng Đức ở Việt Nam khoảng một năm trước khi sang đất nước này theo chương trình học nghề điều dưỡng. 

“Khi sang Đức, tôi phải chứng minh tài chính. Riêng khoản chứng minh tài chính để học nghề đã khoảng 150 triệu đồng. Tổng chi phí lúc bay sang khoảng 200 triệu, nhưng con số này chưa bao gồm học phí, tiền đặt cọc nhà và nhiều khoản chi khác ở cả Việt Nam lẫn Đức”, cô nói.

Sau gần 6 năm sống và làm việc tại Berlin, Phương cho biết dù mức thu nhập của cô cao hơn nhiều so với mặt bằng lương tại Việt Nam, nhưng nếu so với chi phí sinh hoạt ở Đức, đặc biệt tại thủ đô Berlin, thì khoản tiền tích lũy mỗi tháng không quá lớn.

Hiện nay, nếu làm thêm các ca đêm, thu nhập của Phương có thể lên tới hơn 120 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi trừ các khoản thuế và bảo hiểm, số tiền thực nhận dao động trong khoảng 80-100 triệu đồng. Trong trường hợp chỉ làm giờ hành chính, mức lương về tay của cô khoảng 2.400-2.500 euro, tương đương gần 70 triệu đồng.

Theo Phương, điều dưỡng tại Đức mỗi ngày chỉ làm 8 tiếng và việc tăng giờ làm thêm khá hạn chế. Trung bình một tháng cô chỉ được làm thêm khoảng 15-16 tiếng, tùy quy định và loại giấy tờ lao động. Sau khi trừ các chi phí sinh hoạt, khoản tiền tiết kiệm còn lại không nhiều.

“Tiền nhà là khoản chi lớn nhất, thường khoảng 500-700 euro mỗi tháng, tương đương 15-20 triệu đồng. Ngoài ra còn tiền tàu xe, Internet, bảo hiểm và nhiều khoản chi nhỏ khác. Chỉ riêng tiền Internet và tiền sim điện thoại cho hai chị em Phương đã khoảng 100 euro mỗi tháng (tương đương hơn 3 triệu đồng)”, Phương nói. Sau khi trang trải tất cả chi phí, mỗi tháng cô chỉ để dành được khoảng 25-30 triệu đồng.

Phương cho biết nếu chi tiêu tiết kiệm, số tiền để dành vẫn có thể lớn hơn. Nhưng với cô, Đức không phải là nơi kiếm tiền nhanh mà chỉ phù hợp với những người có cuộc sống ổn định, lâu dài. 

Áp lực từ công việc luôn thiếu nhân lực

Tại viện dưỡng lão nơi Phương làm việc, mỗi ca trực cô thường phải chăm sóc khoảng 16 cụ già, do nguồn nhân lực ngành này khan hiếm. Công việc của một điều dưỡng không chỉ dừng ở việc theo dõi sức khỏe mà còn bao gồm phát thuốc, hỗ trợ ăn uống, tắm rửa, vệ sinh, thay quần áo, đưa bệnh nhân lên giường và nhiều việc chăm sóc cá nhân khác. 

Theo Phương, khối lượng công việc khá lớn, đặc biệt trong những ca mà số nhân viên ít, số người cần chăm sóc lại nhiều. “Nhiều cụ lớn tuổi nên khó tính, lại cần hỗ trợ nhiều việc nên đôi khi áp lực khá cao”, cô nói.

Một ngày làm việc tại viện dưỡng lão được chia thành ba ca: ca sáng từ 6h đến 14h, ca chiều từ 14h đến 22h và ca đêm từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Phương thường chọn làm ca đêm hoặc ca cuối tuần để nhận được mức lương cao hơn. 

“Nếu làm ca đêm thì sẽ được nhiều tiền hơn, dù thời gian này không có quá nhiều việc nhưng sẽ thường có trường hợp đột xuất vì sức khoẻ của người cao tuổi không ổn định. Vì vậy, dù là ca đêm, tôi vẫn luôn phải thấp thỏm, căng thẳng như những ca làm khác”, Phương nói. 

Theo Phương, điều dưỡng hiện là một trong những ngành thiếu nhân lực tại Đức. Dù mức lương được đánh giá là ổn định, nhiều người vẫn bỏ việc vì khối lượng công việc lớn và áp lực cao. Một số người chuyển sang những cơ sở khác có điều kiện làm việc nhẹ hơn hoặc thu nhập tốt hơn.

Ngoài áp lực công việc, rào cản ngôn ngữ cũng là thử thách không nhỏ. “Nhiều khi các cụ nói nhanh hoặc dùng từ địa phương, mình không hiểu hết, phải hỏi lại nhiều lần”, Phương kể. Thời tiết cũng là điều mà những người mới sang Đức khó thích nghi, đặc biệt vào mùa đông khi tuyết rơi, đường trơn trượt khiến việc đi lại trở nên vất vả. Tuy vậy, sau nhiều năm sinh sống, cô dần quen với nhịp sống và khí hậu tại đây.

Hiện em gái Phương cũng sang Đức theo diện học nghề điều dưỡng và còn khoảng một năm rưỡi nữa mới tốt nghiệp. Trong gần 6 năm ở Đức, Tết năm ngoái là lần đầu tiên Phương về Việt Nam và năm nay là lần thứ hai. Mỗi lần trở về, cô đều muốn ở lại lâu hơn, nhưng sau một thời gian lại nhận ra chi phí sinh hoạt trong nước cũng không hề thấp. “Ở Việt Nam mà mức thu nhập vẫn như trước đây chắc khó đáp ứng được mức chi tiêu như hiện tại”, cô nói.

Những trải nghiệm của tuổi trẻ

Sau gần 6 năm sống tại Đức, Phương cho biết bên cạnh những áp lực trong công việc, cuộc sống tại đây cũng mang lại nhiều trải nghiệm tích cực. 

Điều khiến cô ấn tượng nhất là môi trường sống yên tĩnh, sạch sẽ và trật tự. “Ở Đức ít bụi, đường phố rất sạch. Mọi thứ đều có quy định rõ ràng nên cuộc sống khá ngăn nắp”, cô nói.

Theo Phương, người Đức có thói quen làm việc rất đúng giờ và tôn trọng kỷ luật. Sống trong môi trường này dần khiến cô thay đổi nhịp sinh hoạt của bản thân theo hướng tích cực hơn, từ việc đúng giờ hơn cho đến cách sắp xếp công việc khoa học.

"Nước Đức có nhu cầu nguồn nhân lực ngành điều dưỡng rất lớn nên không bao giờ lo thiếu việc. Tôi có nhiều cơ hội để phát triển trong công việc nếu thực sự cầu thị và chăm chỉ", cô nói. 

Ngoài ra, hệ thống giao thông công cộng cũng giúp cuộc sống thuận tiện, dù không có xe cá nhân. Phương cho biết hầu hết người dân sử dụng tàu điện hoặc xe buýt để đi làm, đi học và di chuyển trong thành phố.

Sau thời gian đầu bỡ ngỡ, cô dần hòa nhập với cuộc sống mới. Những người bạn Việt sang Đức học nghề cùng thời điểm cũng trở thành nguồn hỗ trợ lớn, giúp cô vượt qua giai đoạn khó khăn ban đầu. “Thời gian đầu cũng có lúc tôi thấy lạc lõng, nhưng sau khi quen dần với công việc và cuộc sống thì mọi thứ ổn định hơn”, Phương nói.

Với Phương, những năm sống ở Đức không chỉ là hành trình làm việc mà còn là quá trình trưởng thành. Việc tự lập trong một môi trường hoàn toàn mới giúp cô học cách thích nghi, quản lý cuộc sống và suy nghĩ chín chắn hơn về tương lai của mình.