Mâm cúng Giao thừa 2026 cần những gì, nên quay về hướng nào?

Cúng giao thừa hay còn gọi là lễ Trừ tịch, mang ý nghĩa "trừ bỏ những điều không tốt của năm cũ để đón điều lành của năm mới". Mâm cúng giao thừa vì thế không đơn thuần là lễ vật, mà còn gửi gắm tâm nguyện của gia đình về tài lộc, sức khỏe và sự bình an.

Mâm cúng Giao thừa 2026 cần những gì?

Tùy thuộc vào điều kiện gia đình mà mâm cúng giao thừa 2026 ngoài trời và trong nhà cũng được chuẩn bị khác nhau, tuy nhiên thường đầy đủ những món cơ bản sau:

Mâm cúng giao thừa ngoài trời

Theo phong tục truyền thống, lễ cúng giao thừa thường được thực hiện ngoài trời trước, sau đó mới đến lễ cúng trong nhà. Mâm cúng giao thừa ngoài trời có ý nghĩa tiễn các vị hành khiển của năm cũ và nghênh đón các vị hành khiển của năm mới.

Mâm cúng ngoài trời thường được chuẩn bị gọn gàng nhưng đầy đủ lễ nghi. Trên mâm cúng không thể thiếu hương, đèn hoặc nến, hoa tươi và trầu cau. Đây là những lễ vật mang tính biểu trưng, thể hiện sự kết nối giữa con người với trời đất và thần linh.

Bên cạnh đó, mâm cúng giao thừa ngoài trời thường có mâm ngũ quả, bánh chưng hoặc bánh tét, rượu, nước sạch và vàng mã. Một số gia đình chuẩn bị thêm gà trống luộc hoặc mâm cỗ mặn đơn giản để tăng phần trang trọng. Gà trống được xem là biểu tượng của sự khởi đầu, tỉnh thức và may mắn, rất phù hợp với thời khắc mở ra một năm mới.

Mâm cúng giao thừa trong nhà

Sau khi hoàn tất lễ cúng ngoài trời, gia đình sẽ tiến hành cúng giao thừa trong nhà để kính cáo tổ tiên, mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu. Mâm cúng giao thừa trong nhà thường được bày biện chu đáo hơn, thể hiện lòng hiếu kính và sự sum vầy của gia đình.

Trên mâm cúng trong nhà, ngoài hương hoa, đèn nến, mâm ngũ quả, bánh chưng hoặc bánh tét, gia đình thường chuẩn bị mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay tùy theo truyền thống và tín ngưỡng. Mâm cỗ mặn phổ biến gồm gà luộc, giò chả, thịt đông, canh măng, xôi gấc… Trong khi đó, nhiều gia đình hiện đại hoặc theo Phật giáo chọn mâm cỗ chay thanh đạm, nhưng vẫn đủ đầy và trang nghiêm.

Điều quan trọng không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở sự tươm tất và lòng thành kính khi dâng lễ.

Những lễ vật mang ý nghĩa đón tài lộc trong mâm cúng giao thừa

Dân gian tương truyền, mỗi năm có 1 vị quan Hành khiển được Ngọc Hoàng phái xuống chăm sóc việc dưới hạ giới. Vì thế, việc sửa soạn lễ vật dâng cúng vị thần đó lại có màu sắc khác nhau. Năm Bính Ngọ 2026 tương ứng là quan hành khiển Tấn Vương, Thiên Hao chi Thần, Nhân Tào Phán quan.

Năm Bính Ngọ có thiên can Bính thuộc ngũ hành Hỏa, nên cúng ngựa màu đỏ. Ngoài ra, bài vị, quần áo, mũ mão cúng quan hành khiển năm 2026 cũng đều là màu đỏ.

Ngoài các lễ vật truyền thống, nhiều gia đình chú trọng bổ sung những món mang ý nghĩa chiêu tài, giữ lộc trong mâm cúng giao thừa. Xôi gấc với màu đỏ tượng trưng cho may mắn, bánh chưng vuông vắn biểu trưng cho sự ổn định và no đủ, hay rượu nếp thể hiện sự gắn kết, sum vầy.

Một số gia đình đặt thêm bao lì xì đỏ, thỏi vàng mã hoặc tiền vàng tượng trưng để cầu mong tài lộc dồi dào trong năm mới. Tuy nhiên, việc chuẩn bị lễ vật cần phù hợp với phong tục và điều kiện gia đình, tránh phô trương, hình thức.

Cúng giao thừa ngoài trời 2026 nên quay về hướng nào?

Theo Lịch Vạn niên, trong ngày này Hỷ Thần ở hướng Nam, Tài Thần ở hướng Tây. Vì thế, gia chủ có thể tùy theo 2 hướng cát lành này mà đặt mâm lễ cúng Giao thừa ngoài trời năm 2026.

Lưu ý, người đứng làm lễ cần quay mặt về hướng Nam hoặc Tây mà cúng chứ không chỉ là đặt mâm cỗ (đồ mã, con gà, đĩa xôi…) về hướng đó.

Ngoài ra, theo quan niệm dân gian, việc bàn giao tiếp nhận công việc của các vị thần trong thời điểm này diễn ra rất khẩn trương, các vị ấy chỉ có thể ăn vội vàng hoặc đi ngang qua chứng kiến tấm lòng của gia chủ. Vì vậy mâm cỗ cúng giao giao thừa ngoài trời thường đặt ngay cửa chính.

Cũng có một số nơi quan niệm, hướng đặt mâm lễ cúng có thể là hướng Bắc hoặc hướng Đông. Theo quan niệm dân gian, hướng Bắc là nơi Thượng Đế ngự còn hướng Đông thể hiện việc cúng Thiên Tử.

(*) Thông tin bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.