'Mùng Một Tết nội, mùng Hai Tết ngoại' có còn phù hợp?
Liệu một công thức tạo ra trong bối cảnh xưa cũ có còn đủ sức bao dung cho những hoàn cảnh rất khác của hôm nay?
Có những câu nói đi theo người Việt từ thuở nhỏ, nghe quen đến mức tưởng như không cần suy nghĩ thêm. "Mùng Một Tết nội, mùng Hai Tết ngoại" là một trong số đó - ngắn gọn, rành rẽ, gọn ghẽ như một công thức đã được kiểm chứng qua nhiều thế hệ. Nó từng là cách ứng xử được xem là hợp tình, hợp lý, giúp các gia đình giữ được thế cân bằng giữa hai bên nội - ngoại trong những ngày Tết.
Thế nhưng, càng lớn lên, càng va chạm với đời sống thực tế, tôi bắt đầu tự hỏi: liệu một công thức tạo ra trong bối cảnh xưa cũ có còn đủ sức bao dung cho những hoàn cảnh rất khác của hôm nay? Hay chúng ta đang làm theo thói quen nhiều hơn là bằng sự thấu hiểu?
Cuộc sống hiện đại đã thay đổi quá nhiều thứ. Quê không còn ở "cách vài chuyến xe", mà có khi là cả nghìn cây số. Thời gian nghỉ Tết không còn rộng rãi, mà bị chia nhỏ bởi công việc, trách nhiệm, và cả những áp lực mưu sinh. Có người phải chạy đua từng giờ để kịp về thắp nén nhang cho cha mẹ, có người chưa kịp ngồi ấm chỗ đã lại tất tả lên đường.
>>10 năm phải ăn Tết nhà nội trước vì chồng 'sợ người ta cười cho'
Trong những chuyến đi vội vã ấy, không ít cảm xúc bị bỏ quên: sự mệt mỏi của người phụ nữ đứng giữa hai bên gia đình, nỗi chạnh lòng của cha mẹ ngoại khi chỉ được gặp con cháu chớp nhoáng, hay cảm giác áy náy âm ỉ mà không ai nói ra. Nếu truyền thống khiến con người thêm áp lực, thì có lẽ vấn đề không nằm ở con người, mà nằm ở cách ta đang hiểu và giữ truyền thống.
Có lẽ đã đến lúc chúng ta cần nhìn câu chuyện Tết nội - Tết ngoại bằng một ánh mắt khác: bớt đúng - sai, thêm hiểu - thương. Truyền thống không phải để ràng buộc cảm xúc, mà để kết nối con người. Nếu một nếp quen không còn mang lại sự ấm áp, thì điều cần làm không phải là phá bỏ, mà là ngồi lại, nói với nhau thật lòng, và điều chỉnh cho phù hợp với thực tế của mỗi gia đình.