Nâng cao năng lực tự chủ tài chính cho người khuyết tật
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu sử dụng các dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật ngày càng gia tăng, nhất là khi phần lớn các khoản trợ cấp xã hội hiện nay được chi trả thông qua tài khoản ngân hàng.
Để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ rào cản, nâng cao năng lực tự chủ tài chính cho người khuyết tật, sáng 3/2 tại Hà Nội, Hội Người mù Việt Nam đã tổ chức lễ khởi động dự án "Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật".

Phát biểu tại sự kiện, Phó Chủ tịch Hội Người mù Việt Nam Đinh Việt Anh cho biết, từ thực tiễn hoạt động của Hội cùng kết quả khảo sát gần 200 người khiếm thị và quá trình tham vấn người khuyết tật ở nhiều địa phương, có thể thấy rằng bên cạnh những thuận lợi nhất định, người khuyết tật vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn trong việc tiếp cận, sử dụng dịch vụ ngân hàng. Nhiều rào cản tồn tại như hệ thống máy ATM chưa thân thiện, thiếu chữ nổi Braille, không có hỗ trợ giọng nói cho người khiếm thị, chưa bảo đảm lối tiếp cận cho người sử dụng xe lăn…
Bên cạnh đó, nhiều ứng dụng di động và website còn tồn tại các yếu tố khó tiếp cận như mã Captcha dạng hình ảnh hoặc các nút bấm không có nhãn văn bản, khiến phần mềm đọc màn hình không thể hỗ trợ người khuyết tật. Không ít ngân hàng vẫn duy trì quy định mang tính rào cản về pháp lý và giao tiếp, như yêu cầu người khuyết tật phải có người giám hộ khi mở tài khoản, làm hạn chế quyền tự chủ cá nhân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn tài chính.
Từ thực tiễn đó, dự án "Tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người khuyết tật" được xây dựng với chuỗi hoạt động đồng bộ, kết hợp giữa cung cấp kiến thức, nâng cao kỹ năng và thực hành thực tế cho người khuyết tật. Trong khuôn khổ dự án, các tài liệu hướng dẫn được sản xuất dưới nhiều hình thức phù hợp, bao gồm 6 video có phụ đề và ngôn ngữ ký hiệu, cùng 10 sản phẩm audio hướng dẫn sử dụng các dịch vụ ngân hàng phổ biến như Techcombank, MB Bank. Các lớp tập huấn được tổ chức nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết, trong đó có một lớp chung về chính sách ngân hàng, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng cho 65 người khuyết tật, cùng 3 lớp kỹ năng chuyên biệt dành riêng cho từng nhóm đối tượng, gồm người khuyết tật vận động, người khuyết tật nhìn và người khuyết tật nghe nói.
Hội chợ không dùng tiền mặt với 10 gian hàng thực tế, tạo điều kiện để người khuyết tật trực tiếp thực hành thao tác quét mã QR và chuyển khoản, đồng thời tiêu thụ các sản phẩm do chính họ sản xuất. Công tác vận động chính sách cũng được chú trọng thông qua việc tổ chức các cuộc họp kỹ thuật với sự tham gia của Ngân hàng Nhà nước, đại diện các ngân hàng thương mại, nhằm gửi báo cáo khuyến nghị, thúc đẩy việc tăng cường tính tiếp cận, bình đẳng trong cung ứng dịch vụ tài chính cho người khuyết tật.
Trong ngắn hạn, dự án đặt mục tiêu bảo đảm ít nhất 80% học viên nắm vững các kỹ năng giao dịch ngân hàng an toàn trên điện thoại thông minh và máy tính. Về dài hạn, dự án hướng tới việc tạo sức lan tỏa và tác động chính sách, góp phần thúc đẩy các nhà phát triển ứng dụng cũng như các cơ quan quản lý cải thiện cơ chế, điều kiện, mức độ tiếp cận dịch vụ tài chính cho người khuyết tật.

Bà Đỗ Thị Huyền, Giám đốc Quỹ Abilis (Phần Lan) tại Việt Nam cho rằng, dự án hỗ trợ người khuyết tật tiếp cận dịch vụ ngân hàng là hết sức cần thiết và có ý nghĩa xã hội sâu sắc. Đây sẽ là bước khởi đầu quan trọng, mở nhiều cơ hội hòa nhập cho người khuyết tật, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bao trùm trong kỷ nguyên số.