Người chế những khu rừng nguyên sinh tiền tỷ trong thành phố

Làm rừng trong phố để tìm lại tuổi thơ

Huỳnh Phượng, 26 tuổi, hiện sống tại TPHCM, bắt đầu công việc thiết kế và thi công sân vườn cách đây hai năm. Dù thu nhập không quá dư dả, nhưng với cô, mỗi ngày mới đều thực sự đáng sống.

Trong một không gian căn hộ bao trọn cả một tầng chung cư giữa lòng trung tâm TPHCM, vị khách của Phượng chia sẻ mong muốn mang cả một "khu rừng nhiệt đới" vào nhà để tái hiện những mảng xanh của ký ức tuổi thơ.

“Có những người dành cả tuổi thơ để che chở cho cuộc đời mình, và vị khách hàng đó của tôi là người như thế. Nhìn vào khối tài sản của họ, ta có thể nghĩ họ đã có tất cả. Nhưng mỗi người đều có những khoảng trống cần được lấp đầy”, Phượng chia sẻ.

Khu rừng nhiệt đới được dựng lên với cây cối, suối và hồ nước, mô phỏng lại không gian tuổi thơ của người đàn ông lớn lên ở Ninh Bình. Khi công trình hoàn thành, Phượng nhớ mãi ánh mắt ông nhìn vào khu vườn - "ánh mắt của một đứa trẻ đang nhìn lại tuổi thơ". Sau ánh nhìn ấy là những tâm tư riêng được kể lại, có cả những nỗi đau khổ thầm kín chưa từng nói ra.

"Họ nói muốn được gặp lại chính mình để được trò chuyện và thấu hiểu, bởi họ không có ai có thể lắng nghe". Với Phượng, đó là khoảnh khắc vô giá trên hành trình trưởng thành của mình.

"Tôi nhận ra người thành công có thể sở hữu rất nhiều thứ xa xỉ, nhưng sâu xa hơn, họ cũng có những tổn thương cần được chữa lành", cô nói. "Tôi hy vọng những công trình của mình, dù nhỏ thôi, cũng có thể giúp họ kết nối lại với cảm xúc và thế giới bên trong, để sống trọn vẹn hơn". 

“Không chỉ bán cây mà bán một viễn cảnh sống”

Từ năm 18 tuổi đến nay, mọi công việc Huỳnh Phượng lựa chọn đều gắn với cây cối. Trước khi chuyển sang thi công và thiết kế sân vườn, cô từng làm nhà vườn, bán cây và hợp tác kinh doanh.

"Thu nhập khi đó khá tốt, nhưng không mang lại nhiều cảm xúc. Khi làm việc, tôi muốn nhìn thấy khuôn mặt khách hàng, muốn nghe họ chia sẻ và hiểu được họ đang mong mỏi điều gì", Phượng nói.

Quyết định chuyển sang làm cảnh quan cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận vất vả hơn. Nếu bán cây chủ yếu làm việc tại nhà vườn, thì thi công sân vườn đòi hỏi cô phải trực tiếp ra công trình, làm giữa nắng gió và bụi bặm. Những ngày đầu vào nghề, Phượng không đứng ở vị trí thiết kế hay điều phối mà bắt đầu từ những việc cơ bản nhất: đào đất, trồng cây, vận hành hệ thống tưới tự động,..

"Phải làm như một người thợ thực thụ mới hiểu bản chất vấn đề. Cây đặt ở đây có hợp không? Sau này lớn lên có che lẫn nhau không? Có ảnh hưởng đến ánh sáng và không gian sống không? Khi hiểu rõ những điều đó rồi mới có thể điều phối và thiết kế tổng thể", cô chia sẻ.

Càng làm, cô càng tiếp xúc với khối lượng cây lớn hơn và dần trở nên nhạy cảm hơn với cây cối xung quanh. Không chỉ trong công trình, mà cả ngoài đời sống thường ngày.

"Khi đi trên đường, nhìn một hàng cây lớn, tôi chú ý đến thân, lá, cấu trúc và cách ánh sáng chiếu qua tán cây. Nhìn một giàn hoa giấy lâu năm, tôi có thể tưởng tượng nó đã chứng kiến bao nhiêu câu chuyện của một gia đình. Chính những cảm xúc đó nuôi dưỡng tôi trong công việc", Phượng nói.

Với Phượng, thiết kế sân vườn không bắt đầu từ bản vẽ hay bảng báo giá, mà bắt đầu bằng một câu hỏi: "Khách hàng muốn sống như thế nào trong không gian này?"

Cô nói mình không chỉ bán cây, mà đang bán một viễn cảnh sống.

Có người tìm đến chỉ với mong muốn rất giản dị: một khoảng mát để ngồi mỗi buổi chiều. Có người lại mong con mình được chạm vào cỏ, lớn lên giữa màu xanh thay vì bao quanh bởi bê tông và kính. Trong những buổi trao đổi đầu tiên, Phượng không vội nói về loại cây nào phù hợp hay chi phí bao nhiêu. Cô chọn cách lắng nghe.

"Tôi hỏi họ muốn điều gì sẽ diễn ra ở chỗ này. Buổi chiều đi làm về họ sẽ ngồi ở đâu, cuối tuần bạn bè đến thì mọi người sẽ đứng trò chuyện chỗ nào. Khi khách bắt đầu kể về những hình dung đó, lúc ấy tôi mới biết mình cần phải làm gì", cô nói.

Theo Phượng, khi khách hàng đã nhìn thấy tương lai của mình trong khu vườn ấy, phần còn lại của thiết kế chỉ là cách hiện thực hóa điều họ đang mong đợi.

Khu vườn không chỉ để ngắm mà để sống

Đằng sau một khu vườn nhỏ là một hành trình tỉ mỉ để nó không chỉ là sản phẩm trưng bày trong một khoảng thời gian hữu hạn, mà là không gian chủ nhân có thể sống cùng mỗi ngày và thực sự tìm thấy sự bình yên. Để làm được điều đó, Phượng và đội thi công bắt đầu từ thứ ít ai để ý nhất: lớp đất.

“Đất ở thành phố đa phần là đất chết, không còn dinh dưỡng”, Phượng nói. Lớp đất cũ được xử lý, bổ sung đất mới và trộn vi sinh trước khi đặt cây xuống.

Sau khi cải tạo nền, họ tạo những gò cao, vùng trũng như một địa hình thu nhỏ. Vùng thấp giữ nước khi mưa hoặc tưới, trồng cây ưa ẩm; vùng cao thoát nước tốt cho cây chịu khô. “Nếu làm phẳng hết, nước tích lại dưới rễ, cây sẽ úng và chết. Khu vườn nhìn đẹp nhưng không vận hành được”, cô giải thích.

Với Phượng, một khu vườn không chỉ để ngắm, mà phải “sống”.

Điểm đặc biệt của cảnh quan nằm ở cách phối kết. “Ngoài đường thấy bụi cỏ lau rất bình thường. Nhưng khi đưa vào biệt thự, đặt đúng chỗ, nó trở nên khác hẳn”. Cô ví công việc như hội họa: chỉ vài “màu cơ bản” là cây xanh, đất, đá, nước… nhưng khi phối hợp đúng, chúng tạo nên một bức tranh có chiều sâu.

Những công trình tường nhiệt đới trong nhà còn đòi hỏi nhiều hơn thế. Không có nắng tự nhiên, đội của cô phải dựng một “hệ sinh thái giả lập”: hệ thống thoát nước, bơm tuần hoàn, đèn quang hợp thay ánh mặt trời. Độ sáng bao nhiêu, tưới trong bao lâu, phun sương lúc nào… đều phải tính toán kỹ.

Có khách làm lồng kính kín hoàn toàn, có người tận dụng giếng trời. Nhìn qua tưởng giống nhau, nhưng chỉ cần chênh lệch nhỏ về ánh sáng và độ ẩm, chủng loại cây đã phải thay đổi hoàn toàn.

Phượng từng chứng kiến nhiều khu vườn đẹp lúc bàn giao nhưng sau vài tháng cây suy yếu vì chọn sai loại. “Nó chỉ đẹp như một sản phẩm trưng bày. Còn vườn đúng nghĩa phải là hệ sinh thái, mỗi ngày cây cối đều lớn lên”.

Chính sự tính toán tỉ mỉ ấy khiến chi phí cho một công trình không chỉ nằm ở cây xanh. Với tường nhiệt đới, mức giá cơ bản khoảng 7-8 triệu đồng mỗi mét vuông, áp dụng cho phần tường cây tiêu chuẩn. Nếu bổ sung hồ nước, suối hay các hạng mục phụ trợ khác, chi phí sẽ tăng thêm tùy quy mô.

Một công trình tường nhiệt đới rộng 30-40 m², có thêm hồ và suối, thường cần mức đầu tư khoảng 100-150 triệu đồng. Theo Phượng, đó là chi phí cho cả một hệ thống vận hành phía sau bề mặt xanh mát - từ đất, nước, ánh sáng đến sự ổn định lâu dài của cây. Bởi với cô, nếu khu vườn không thể sống được, thì mọi vẻ đẹp ban đầu đều chỉ là tạm thời.