Người nước ngoài tìm mua nhà hoang ở Nhật

Khi nhận chìa khóa ngôi nhà tại thị trấn Uno, Melanie Ooi và Cristian Paluso-Serrano đã rất kinh ngạc. Bề ngoài, ngôi nhà trông rất ấn tượng với kiến trúc gỗ truyền thống và mái ngói cong như một "tòa lâu đài trên đồi". Nhưng bên trong đó là một khu vườn mọc um tùm và nhà bếp mùi ẩm mốc. Những người chủ mới còn phát hiện ra mối mọt dưới những tấm chiếu tatami.

Đây là điều dễ xảy ra khi mua một ngôi nhà đã bỏ trống 7 năm mà chỉ xem qua các cuộc gọi FaceTime. Nhiều người mua thực hiện quy trình mua bán từ xa. Việc xem nhà được tổ chức trực tuyến và hợp đồng được ký thông qua người đại diện. Ngày người mua nhận chìa khóa có thể là ngày đầu tiên họ thực sự bước chân vào nhà. "Quá trình này không dành cho người yếu tim," ông Ooi, 47 tuổi, nói.

Cặp đôi ở Oregon (Mỹ) này nằm trong số ngày càng nhiều người nước ngoài mua "Akiya" (nhà bỏ hoang) tại Nhật Bản. Hiện quốc gia này có hơn 9 triệu bất động sản như vậy.

Trái ngược với sự thờ ơ của người bản địa vốn ưa chuộng nhà mới ở trung tâm, người nước ngoài xem đây là cơ hội sở hữu nhà ở Nhật Bản. Trong bối cảnh giá bất động sản ở nhiều nước phương Tây ngày càng đắt đỏ, "akiya" trở nên hấp dẫn nhờ giá tương đối phải chăng, miễn là người mua không ngại sửa chữa nhà cũ.

Ooi và Paluso-Serrano chi 91.000 USD tiền mặt để mua căn nhà rộng khoảng 185 m2 này làm nơi ở kết hợp kinh doanh nhà nghỉ. "Chúng tôi rất lo lắng khi nhận nhà", Paluso-Serrano nhớ lại.

Chất lượng của những ngôi nhà này rất khác nhau. Có những công trình gỗ có tuổi đời hàng thế kỷ tại nông thôn đến nhà ở đơn lập vùng ngoại ô. Có những căn bị sập mái, hư hỏng kết cấu, nhưng cũng có những nơi được duy trì nguyên trạng.

Người mua thường phải tiếp nhận và xử lý tài sản của người bán. Tony Gallardo và David Carroll ở Australia việc mua một căn nhà từ xa với giá 7.000 USD khá dễ dàng. Khó khăn là họ phải dọn dẹp đồ đạc của chủ sở hữu trước đã qua đời.

Theo luật Nhật Bản, họ buộc phải thuê công ty chuyên nghiệp được cấp phép để xử lý rác thải, thay vì tự ý vứt bỏ. Vì thế, nhiều chủ mới quyết định giữ nguyên hiện trạng để tránh tốn kém hơn. Nhưng điều đó đồng nghĩa với nguy cơ sâu bọ, mối mọt.

Take Kurosawa và Joey Stockermans chi 40.000 USD mua một căn nhà gỗ tại thị trấn suối nước nóng Beppu, nhưng sau đó phải tốn thêm 40.000 USD nữa để thuê nhà thầu xử lý những mảng tường đổ nát. "Bạn bè ở Tokyo đều hỏi: Tại sao cậu lại mua thứ tồi tệ đó?", Kurosawa kể. Dù vậy, đến nay họ đã mua 6 bất động sản. Năm 2023, hai người đồng sáng lập AkiyaMart, một nền tảng giúp người nước ngoài tìm kiếm và mua bất động sản tại Nhật Bản.

Họ cho biết AkiyaMart đã tăng từ khoảng 8.000 người dùng lên hơn 60.000 người dùng trong năm qua, và họ đã trực tiếp hỗ trợ hơn 150 khách hàng, bao gồm cả Ooi và Paluso-Serrano.

Sở hữu nhà không đồng nghĩa với việc có quyền cư trú. Chủ sở hữu nước ngoài thường chỉ được ở lại theo diện visa du lịch. Việc xin visa quản lý kinh doanh để định cư cũng ngày càng thắt chặt với yêu cầu vốn tối thiểu cao hơn.

Bên cạnh đó là những khác biệt về văn hóa ứng xử. Haruka Oide, chuyên gia tư vấn bất động sản, cho biết người bán thường khó chịu khi bị trả giá. Một số chủ nhà còn e ngại người nước ngoài.

Gia đình Deborah và Jason Brawn (người Australia) phải nộp bản tuyên bố mục đích sử dụng và cam kết ở lại ít nhất 6 tháng mỗi năm mới được chấp thuận mua một xưởng rượu sake cũ 150 tuổi.

Bất chấp khó khăn, nhiều người nước ngoài đang nỗ lực hòa nhập. Gia đình Brawn thường xuyên tham gia dọn dẹp sông ngòi và đọc sách tiếng Anh cho trẻ em tại địa phương.

Nhà nghỉ Sadou Inn của Ooi và Paluso-Serrano đã khai trương tháng 4 năm ngoái nhờ sự giúp đỡ của hàng xóm. "Khi bạn cho họ thấy mình thực lòng muốn đầu tư vào cộng đồng, họ sẽ chào đón bạn rất nồng nhiệt", Ooi nói.

Nhật Minh (Theo WSJ)