Siết 'hát nhép', chấn chỉnh lệch chuẩn nghệ sĩ

Thông tin tại hội nghị cho thấy,trong quý I năm 2026, công tác văn hóa, văn nghệ cơ bản ổnđịnh, tiếp tục có những chuyển biến tích cực, góp phần giữ vững ổn định đời sốngvăn hóa tinh thần và phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của đất nước, đónggóp trực tiếp vào thành công chung của Đại hộilần thứ XIV củaĐảng và các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các quan điểm, chủ trương, đường lối củaĐảng về văn hóa, văn nghệ được tăng cường, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ từTrung ương đến địa phương. Các hoạt động sáng tác, biểu diễn và phổ biến tác phẩmdiễn ra liên tục, bám sát nhiệm vụ chính trị; nhiều chương trình, sự kiện văn hóa, nghệthuật có quy mô, chất lượng được nâng lên, phát huy truyền thống, khơi dậy lòng yêunước, niềm tự hào dân tộc, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong công chúng.

Tuy nhiên, bêncạnh kết quả đạt được, lĩnh vực văn hóa, văn nghệ vẫn còn bộc lộ mộtsố tồn tại, hạn chế cần tập trung khắc phục như việcquan tâm, đầu tư, phát triển các loại hình văn học, nghệ thuật chưađồng đều giữa các địa phương; ở một số nơi, hoạt động lễ hội còn biểu hiện hìnhthức, xu hướng thương mại hóa vẫn diễn ra.Chất lượng một số chương trình biểu diễn nghệ thuật chưa tương xứng vớiquy mô tổ chức; còn có biểu hiện chạy theo thị hiếu, thiên về yếu tố giải trí đơnthuần, thiếu chiều sâu về tư tưởng và giá trị nghệ thuật.

Trên không gian mạng, một số sản phẩm văn hóa, giải trí lan truyền nhanhnhưng nội dung chưa được kiểm soát chặt chẽ; xuất hiện yếu tố sai lệch về lịch sử,văn hóa hoặc cổ xúy lối sống lệch chuẩn, tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.Một số nghệ sĩ, người hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật có phátngôn hoặc hành vi chưa phù hợp trên không gian công cộng và môi trường mạng,gây phản cảm trong dư luận, ảnh hưởng đến uy tín của giới văn nghệ.

Đáng chú ýnổi lên là tìnhtrạng "biểu diễn không trung thực" có xu hướng gia tăng.Thực tiễn hoạt động biểu diễn cho thấy, tình trạnglạm dụng phương tiện kỹ thuật, sử dụng bản ghi âm sẵn để thay cho giọngthật của người biểu diễn- không đúng với nội dung, hình thức biểu diễn như đãđăng ký, giới thiệu với cơ quan quản lý và công chúng (còn gọi là "hát nhép") cóxu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, không còn là hiện tượng đơn lẻ mà xuấthiện ở nhiều loại hình chương trình.Tại một số sự kiện, chương trình ca nhạc dịp Tết và lễ hội, việc sử dụng bảnghi âm thay cho biểu diễn trực tiếp vẫn diễn ra; phản ánh hạn chế trong công tác tổchức, kiểm soát chất lượng chương trình, đồng thời cho thấy ý thức nghề nghiệpcủa một bộ phận nghệ sĩ chưa được đề cao.

Tình trạng này gây bức xúc trong dư luận, làm suy giảm niềm tin của côngchúng, ảnh hưởng đến chuẩn mực nghề nghiệp và giá trị chân thực- yếu tố cốt lõi củanghệ thuật. Nếu không được chấn chỉnh kịp thời, có nguy cơ trở thành "thông lệ xấu",tác động tiêu cực đến môi trường sáng tạo và tính chuyên nghiệp của lĩnh vực văn hóa,văn nghệ; do đó cần được tăng cường quản lý, siết chặt kỷ cương trong thời gian tới.

Bên cạnh đó là biểu hiện lệch chuẩn của một bộ phận nghệ sĩ. Cụ thể, cùngvới sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội, tình trạng một bộ phậnnghệ sĩ có biểu hiện lệch chuẩn trong phát ngôn, hành vi trên không gian mạng.Một số trường hợp có biểu hiện phát ngôn thiếu chuẩn mực, gây ý kiến tráichiều trong dư luận; khai thác yếu tố đời tư, giật gân hoặc xây dựng hình ảnh cánhân lệch chuẩn nhằm thu hút sự chú ý của công chúng.Tình trạng này ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh, uy tín của người nghệ sĩ,làm suy giảm niềm tin của công chúng; đồng thời tác động đến định hướng thẩmmỹ, giá trị văn hóa, đạo đức, đặc biệt đối với giới trẻ. Vì vậy,yêu cầu đặt ra là tăng cường công tác lãnh đạo, quản lý và địnhhướng; đẩy mạnh việc triển khai thực hiện các quy tắc ứng xử, đồng thời rà soát, bổ sung,hoàn thiện các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của nghệ sĩ trên không gian mạng.

Công tác quản lý hoạt động văn hóa, văn nghệ trên không gian mạng cũng có những tồn tại, hạn chế.Theo đó, sựphát triển nhanh của hoạt động sáng tạo, quảng bá sản phẩm văn hóa, vănnghệ trên nền tảng số đã làm thay đổi phương thức sáng tạo, phổ biến và tiếp nhậnnội dung; không gian mạng trở thành môi trường phân phối nội dung rộng mở vớisự tham gia của nhiều chủ thể. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong sáng tạo, biểu diễn vàquảng bá nội dung văn hóa, nghệ thuật ngày càng gia tăng, đặt ra những vấn đề mớitrong quản lý, nhất là về bản quyền, kiểm soát nội dung và chuẩn mực đạo đức.Một số nội dung chưa được kiểm soát chặt chẽ, có dấu hiệu vi phạm thuầnphong mỹ tục, bản quyền hoặc lan truyền thông tin sai lệch, tác động tiêu cực đếnnhận thức xã hội.Trong khi đó, hệ thống quy định pháp luật hiện hành còn chưa theo kịp thựctiễn; thiếu tính đồng bộ, chưa có cơ chế quản lý, giám sát và chế tài xử lý hiệu quảđối với các hành vi vi phạm, nhất là trên các nền tảng xuyên biên giới.Thực trạng này đòi hỏi phải hoàn thiện cơ chế quản lý, tăngcường phối hợp liên ngành, đồng thời xây dựng các quy định, hướng dẫn phù hợpvới đặc thù của môi trường số.

Tại hội nghị,biểu dương những kết quả đã đạt được trong thờigian qua củalĩnh vực văn hóa, vănnghệ,Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm cũng chỉ rõ nhữngtồn tại, hạn chế nói trêncầnđược nhận diện đầy đủ, xử lýkịp thời, nhanh chóng khắc phục,không để kéo dài, tích tụ, ảnh hưởng đến môi trường văn hóa,làm suy giảm niềm tin của công chúng và ảnh hưởng đến định hướngthẩm mỹ xã hội.

Ông Trần Thanh Lâm đề nghịcác cơ quan, đơn vị tiếptục quán triệt sâu sắc, đầy đủ các quan điểm, chủ trương củaĐảng trên lĩnh vực văn hóa, văn nghệ; bám sát Nghị quyết Đại hội XIVcủa Đảng và Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, tiếp tục đổi mớinội dung, phương thức lãnh đạo; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý vàđịnh hướng. Trên cơ sở đó, chủ động rà soát, xây dựng kế hoạch, chươngtrình hành động cụ thể; tập trung xây dựng môi trường văn hóa lànhmạnh, phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu trong giaiđoạn mới.Đồng thời, cần đặc biệt lưu ý và tập trung chỉ đạo quyết liệtmột số vấn đề, trong đókiên quyết chấn chỉnh tình trạng biểu diễn không trung thực.

Bộ Vănhóa, Thể thao và Du lịch và các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra,giám sát, xử lý nghiêm các vi phạm; không để tình trạng này tiếp diễn,hình thành "thông lệ xấu". Đồng thời, chủđộng rà soát, hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật, cơ chế, chính sáchliên quan, bảo đảm tính minh bạch, chuẩn mực, nâng cao chất lượngquản lý và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, văn nghệ-Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị.

Ông Trần Thanh Lâm cũng đề nghịtăng cường quản lý, định hướng hoạt động của văn nghệsĩ, nhất là trên không gian mạng.Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và các hội văn học,nghệ thuật chuyên ngành Trung ương cần tiếp tục phát huy vai trò tậphợp, đoàn kết đội ngũ văn nghệ sĩ; chủ động định hướng hoạt động củahội viên, nhất là trên không gian mạng, góp phần giữ gìn hình ảnh, uy tíncủa đội ngũ văn nghệ sĩ và định hướng giá trị thẩm mỹ trong xã hội.