Người trồng mai, cúc Tết thiệt hại sau bão lũ

01/12/2025 00:00

Bão đánh bay lá khiến mai ra búp, nở sớm, nước lũ làm cúc thối rễ, ngã đổ, cháy lá, nhiều hộ phải nhổ bỏ, nợ nần chồng chất.

Ngày 30/11, ông Trương Hồng Vinh, 61 tuổi, thôn Nhơn Thịnh, phường An Nhơn Bắc, bơm nước tưới cho 3.000 chậu mai từ 2 đến 8 năm tuổi. Nhưng mới tưới được hơn 100 chậu, ông chán nản bỏ dở vì nhiều cây cháy lá, một số đã bung nở.

"Tầm 10 hôm nữa vườn sẽ nở vàng rực", ông nói, cho biết lụt ngập úng, thời tiết thất thường có thể cứu được vài trăm chậu kịp bán Tết, nhưng bão quật rụng hết lá khiến búp phát triển nhanh, trong khi phải hơn một tháng nữa người trồng mới bứt lá để điều khiển thời điểm nở.

Ông Trương Hồng Vĩnh trên vườn mai nở sớm của mình. Ảnh: Trần Hóa
Ông Trương Hồng Vinh trên vườn mai nở sớm của mình. Ảnh: Trần Hóa

Chi phí đầu tư nguyên khu vườn, gồm phân thuốc, điện, thuê công uốn thế... khoảng 150 triệu đồng, chưa tính công lao động của gia đình. Dịp Tết, thương lái thường vào tận vườn mua với giá 700.000 đến một triệu đồng mỗi chậu; năm thuận lợi ông Vinh kiếm vài trăm triệu.

Hơn 30 năm trồng mai ở An Nhơn, ông tính đầu tháng 12 thuê người bứt lá để cây kết nụ đúng Tết. Nhưng bão Kalmaegi trong tháng 11 quét qua làm vườn xơ xác: lá vàng úa, rụng dần, nhiều cành khô quắt. Ông cố tưới nước, phun thuốc cứu cây, song từ 16 đến 20/11 lại hứng trận lũ lịch sử.

"Công sức năm nay xem như bỏ, hy vọng vào Tết sang năm", ông nói. Mai nở sớm đồng nghĩa vườn không còn hàng cung ứng thị trường Tết Nguyên đán.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Chủ tịch UBND phường An Nhơn Bắc, cho biết địa phương có khoảng 120.000 chậu và cây mai hư hại sau bão Kalmaegi, tổng thiệt hại hơn 84 tỷ đồng. Hoa mai Tết năm nay nguy cơ không còn hàng bán.

Vườn mai nở sớm do ảnh hưởng của bão Kalmaegi. Ảnh: Trần Hóa
Vườn mai nở sớm do ảnh hưởng của bão Kalmaegi. Ảnh: Trần Hóa

Cách An Nhơn Bắc hơn 15 km, thôn Bình Lâm, xã Tuy Phước Đông (huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định cũ), nơi được xem là thủ phủ hoa cúc đại đóa và cúc pha lê phục vụ Tết, cũng chịu cảnh thiệt hại nặng. Ông Nguyễn Hạn, 56 tuổi, tiếc nuối nhổ bỏ gần 700 chậu cúc vì thối rễ; chỉ giữ lại khoảng 10 chậu còi cọc hy vọng bán vớt vát.

Đầu tháng 7, gia đình ông thuê 800 m2 đất với giá 5 triệu đồng bên bờ kênh để trồng 700 chậu cúc. Thiếu vốn, vợ chồng ông mua nợ phân bón, thuốc, chậu (15.000 đồng mỗi chậu) và hẹn bán được hoa Tết sẽ trả. Nhưng bão Kalmaegi làm rách lá, bật gốc hàng loạt. Ông dựng lại gốc, tưới thuốc dưỡng, vài ngày sau vườn có dấu hiệu hồi phục. Đúng lúc đó, lũ lịch sử ập đến, nước đập Cát dâng, nhấn chìm toàn bộ vườn cao gần một mét.

Nước lũ cuồn cuộn khiến cả vườn không còn thấy ngọn cây, bị ngâm bốn ngày đêm. Khi nước rút, ông nhờ người trong xóm đến nhổ bỏ số cúc đã chăm suốt hơn ba tháng. Vườn chỉ còn đúng một chậu, thiệt hại hơn 150 triệu đồng. Tết cận kề, ông đành lỗi hẹn với đại lý phân bón.

"Sắp tới vợ chồng tính đi làm thuê kiếm tiền tiêu Tết. Khoản nợ 150 triệu đồng đành khất lại, chờ sang năm trồng vụ mới rồi trả", ông nói.

700 chậu cúc của ông Nguyễn Hạn phải nhổ bỏ vì thối rễ. Ảnh: Trần Hóa
700 chậu cúc của ông Nguyễn Hạn phải nhổ bỏ vì thối rễ. Ảnh: Trần Hóa

Ông Dương Minh Tân, Chủ tịch UBND xã Tuy Phước Đông, cho biết Bình Lâm là làng hoa có tiếng của Gia Lai (tỉnh Bình Định cũ). Xã đang tổng hợp các trường hợp thiệt hại để trình cấp trên xem xét hỗ trợ.

Theo thống kê của tỉnh Gia Lai, hai đợt thiên tai vừa qua làm hư hỏng khoảng 729.375 chậu hoa, trong đó 726.450 cây mai bị ngập và hư hại nặng. Ngoài ra, hơn 100.000 nhà bị ngập hoặc hư hỏng; 560 tàu thuyền, trên 540 ha nuôi trồng thủy sản và 249 ha rau màu thiệt hại. Tổng tổn thất toàn tỉnh ước hơn 11.600 tỷ đồng.

Trần Hóa

Quỹ Hy vọng - Báo VnExpress mở chiến dịch "Cùng đồng bào vượt lũ" nhằm chung tay hỗ trợ người dân vượt lên nghịch cảnh, tái thiết cơ hạ tầng bị tàn phá sau bão lũ. Quý độc giả ủng hộ tại đây.