Từ 2026, phụ cấp ưu đãi theo nghề trong ngành giáo dục được thiết kế lại
Dự thảo Nghị định đang được thẩm định thiết kế 7 mức phụ cấp, lần đầu đưa viên chức, người lao động hỗ trợ trong nhà trường vào diện hưởng chính sách.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập.
Việc xây dựng Nghị định nhằm thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng, đồng thời khắc phục những bất cập trong chính sách phụ cấp ưu đãi theo nghề hiện hành đối với đội ngũ nhà giáo và người lao động trong ngành giáo dục.
Phụ cấp ưu đãi theo nghề mở rộng tới cả nhân viên trường học
Một điểm đáng chú ý của dự thảo Nghị định là mở rộng rõ rệt phạm vi và đối tượng áp dụng. Theo đó, phụ cấp ưu đãi theo nghề không chỉ áp dụng với giáo viên trực tiếp giảng dạy như trước, mà bao gồm viên chức và người lao động trong các cơ sở giáo dục công lập, kể cả người đang trong thời gian tập sự, thử việc hoặc làm việc theo hợp đồng. Dự thảo không áp dụng đối với các cơ sở giáo dục thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.
Lần đầu tiên, nhóm vị trí việc làm hỗ trợ, phục vụ và các chức danh nghề nghiệp chuyên môn dùng chung trong nhà trường được đưa vào diện hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề. Đây là nhóm nhân sự trước nay chủ yếu hưởng lương theo hệ số cơ bản, ít có phụ cấp nghề nghiệp, dù giữ vai trò hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động dạy và học.
Về mức hưởng, dự thảo thiết kế 7 mức phụ cấp, dao động từ 20% đến 80%, áp dụng theo vị trí việc làm, cấp học, trình độ đào tạo, tính chất công việc và điều kiện công tác. Mức 20% áp dụng cho các vị trí không trực tiếp giảng dạy; các mức cao hơn dành cho nhà giáo, giảng viên, trợ giảng, người hướng dẫn thực hành, cán bộ quản lý giáo dục và các đối tượng làm việc trong điều kiện đặc thù.
Giáo viên và học sinh Trường Phổ thông cơ sở Xã Đàn trong ngày khai giảng (Ảnh: Nguyễn Hà Nam).
Ưu tiên giáo viên mầm non, phổ thông và khu vực đặc thù
Dự thảo Nghị định dành mức phụ cấp cao hơn cho giáo viên mầm non, tiểu học và giáo viên công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo. Tùy từng trường hợp cụ thể, mức phụ cấp ưu đãi theo nghề có thể lên tới 60% hoặc 80%.
Một số loại hình cơ sở giáo dục đặc thù được quy định mức phụ cấp cao, như trường phổ thông dân tộc nội trú, trường dự bị đại học, trường chuyên biệt dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập và các cơ sở giáo dục đặt tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Dự thảo cũng quy định nguyên tắc không hưởng trùng chính sách. Trường hợp viên chức, người lao động đồng thời thuộc nhiều mức phụ cấp ưu đãi theo nghề thì chỉ được hưởng mức cao nhất. Việc áp dụng phụ cấp trong các trường hợp giảng dạy nhiều cấp học, nhiều trình độ đào tạo, làm việc liên trường hoặc tại nhiều điểm trường được quy định cụ thể nhằm bảo đảm thống nhất khi thực hiện.
Cách tính, nguồn chi trả và lộ trình thực hiện
Theo dự thảo, phụ cấp ưu đãi theo nghề được tính theo tỷ lệ phần trăm trên tiền lương hiện hưởng. Đối với viên chức hưởng lương theo hệ số, phụ cấp được tính trên hệ số lương và các khoản phụ cấp liên quan; đối với người lao động hưởng lương theo thỏa thuận, phụ cấp được tính trên mức lương thực trả, không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.
Phụ cấp được chi trả cùng kỳ lương hằng tháng và không dùng làm căn cứ đóng, hưởng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.Nguồn kinh phí chi trả phụ cấp ưu đãi theo nghề được bảo đảm từ ngân sách nhà nước hoặc nguồn thu sự nghiệp của đơn vị, tùy theo mức độ tự chủ tài chính của từng cơ sở giáo dục công lập. Đối với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp tự chủ, việc chi trả phụ cấp chủ yếu từ nguồn thu hợp pháp của đơn vị.
Về lộ trình, các mức phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông được áp dụng trong giai đoạn 2026-2030. Từ năm 2031, việc thực hiện phụ cấp ưu đãi theo nghề sẽ thực hiện theo Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, với định hướng ưu tiên cao hơn cho giáo viên mầm non, phổ thông và giáo viên công tác tại vùng đặc biệt khó khăn.
Dự thảo Nghị định hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định trước khi trình Chính phủ xem xét, ban hành. Nếu được thông qua, Nghị định sẽ thay thế các quy định hiện hành về phụ cấp ưu đãi theo nghề trong ngành giáo dục, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các địa phương triển khai thực hiện từ năm 2026.