Hoàn thiện thể chế về quyền con người, quyền công dân

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Văn Khoát, Hiệu trưởng Trường Đại học Kiểm sát cho biết: Hội thảo là dịp để các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và giảng viên trao đổi, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về thể chế quyền con người, quyền công dân; đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế, vướng mắc trong tổ chức thực hiện, qua đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.

Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Khoát, thể chế về quyền con người, quyền công dân ở Việt Nam trong thời gian qua đã có nhiều bước tiến quan trọng, đạt nhiều thành tựu tích cực. Trong bối cảnh đất nước đang thực hiện cuộc cách mạng tổ chức bộ máy theo hướng “Tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả”, yêu cầu đặt ra là cần có những nhận thức mới cả về lý luận và thực tiễn, nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế về quyền con người, quyền công dân, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững trong điều kiện mới.

Chia sẻ thêm về ý nghĩa và yêu cầu đặt ra đối với việc hoàn thiện thể chế trong giai đoạn mới, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội Vùng Nam Bộ nhấn mạnh: Quyền con người, quyền công dân là những giá trị phổ quát của nhân loại, đồng thời là mục tiêu, động lực và thước đo quan trọng của sự phát triển. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, hội nhập quốc tế sâu rộng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế số, xã hội số, việc bảo đảm và thúc đẩy quyền con người, quyền công dân, nhất là trong khâu tổ chức thực hiện thể chế, đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

Tại hội thảo, các nhà khoa học tập trung phân tích thực trạng thể chế, thực tiễn tổ chức thực hiện và các vấn đề đặt ra trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng và phát triển kinh tế số, xã hội số. Giáo sư, Tiến sĩ Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, nguyên Giám đốc Học viện Khoa học xã hội đã khái quát thực trạng thể chế về quyền con người, quyền công dân và thực tiễn thực hiện so với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn hiện nay, trong đó phân tích những thành tựu nổi bật, những hạn chế, bất cập và gợi mở các định hướng hoàn thiện thể chế trong thời gian tới.

Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính trị và Chính sách, Viện Khoa học xã hội Vùng Nam Bộ tập trung làm rõ quyền được sử dụng nước sạch như một quyền cơ bản của con người, đã được Việt Nam thể chế hóa trong hệ thống pháp luật và các chương trình quốc gia. Qua nghiên cứu tại tỉnh Đồng Nai, dù tỷ lệ tiếp cận nước hợp vệ sinh ở mức cao nhưng vẫn tồn tại sự chênh lệch giữa khu vực đô thị và nông thôn, mức độ hài lòng của người dân chưa cao, nhiều công trình cấp nước hoạt động chưa hiệu quả và nguy cơ ô nhiễm nguồn nước gia tăng. "Chúng ta cần tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng lấy người dân làm trung tâm, tăng cường đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ trong xử lý và giám sát chất lượng nước, nâng cao hiệu quả quản lý, nhằm bảo đảm quyền tiếp cận nước sạch, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững", Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Thủy đề xuất.

Theo các nhà khoa học, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế về quyền con người, qyền công dân trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh tinh gọn bộ máy, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng và phát triển kinh tế số, xã hội số có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.