Chú bảo vệ 50 tuổi lương 6 triệu đồng nhất quyết dắt xe dù tôi từ chối

Tôi hay đi mua quần áo tại một cửa hàng quen. Dần dà, tôi quen mặt ông chú bảo vệ đứng trước cửa hàng. Mỗi lần khách đông, mua đồ xong ra về, ông chú lại cuống cuồng lấy vé xe, hỏi gấp: "Con đi hướng nào để chú dắt ra".

Tôi thường xua tay: "Thôi chú để con tự dắt được ạ". Nhưng ông chú cứ nhất quyết phải tự tay làm cho bằng được.

Có lần vắng khách, ông mới tâm tình đó là nhiệm vụ. Với đồng lương 6 triệu đồng, ngoài trông cửa hàng, giữ xe, mở cửa cho khách ra vào, nếu nhân viên nhờ thì phải khiêng đồ, còn khách ra về thì bắt buộc phải dắt xe, "để khách tự dắt thì quản lý nhắc nhở". Bị nhắc nhiều, có thể bị phản ánh ngược về công ty dịch vụ bảo vệ.

Những người như ông chú, nói cho cùng, đang ở thế trên đe dưới búa. Mà thật ra tất cả đều cửa trên: quản lý cửa hàng, khách hàng. Một bên đánh giá bằng quy trình, quy định. Một bên đánh giá bằng cảm xúc, thái độ.

Chỉ cần khách không hài lòng, phản ánh một câu, là bảo vệ có thể bị ghi nhận "thái độ không tốt". Nhưng mấy ai hỏi: Với mức lương 6 triệu đồng mỗi tháng, họ đang phải gánh bao nhiêu trách nhiệm?

Người ta thường nhìn bảo vệ như một công việc đơn giản, đứng đó, trông xe, mở cửa. Nhưng thực tế, đó là một danh sách dài những nhiệm vụ không tên. Từ việc sắp xếp, dựng xe của khách sao cho ngay ngắn, quan sát người ra vào, xử lý mâu thuẫn nhỏ, đến những tình huống lớn hơn mà chẳng ai muốn nghĩ tới.

Thử hình dung, nếu là tiệm vàng, cửa hàng điện thoại, hay một nơi từng xảy ra cướp giật. Khi có sự cố, trách nhiệm đầu tiên sẽ gọi tên ai? Bảo vệ. Nhưng kỹ năng của họ đến đâu? Họ có được huấn luyện bài bản về xử lý tình huống nguy hiểm, hay chỉ là vài buổi hướng dẫn sơ sài trước khi đi làm? Và nếu chẳng may xảy ra chuyện, ai sẽ là người chịu trách nhiệm cuối cùng?

Ở nhiều nơi, bảo vệ được yêu cầu "phải can thiệp", "phải xử lý tình huống ngay". Đứng giữa nguy cơ bị khách mắng, bị quản lý phàn nàn, thậm chí đối mặt với nguy hiểm, liệu có công bằng?

Đây dường như là cách chúng ta đang nhìn nhận và sử dụng lao động phổ thông: giao nhiều trách nhiệm, kỳ vọng cao, nhưng đãi ngộ thì thấp. Doanh nghiệp thuê dịch vụ bảo vệ để an tâm, nhưng sự an tâm đó đang được xây trên đôi vai của những người ít tiếng nói nhất.

Với khách hàng, có lẽ chỉ cần một chút hiểu và thông cảm, một lời từ chối nhẹ nhàng, một thái độ tôn trọng, thay vì cáu gắt hay coi đó là nghĩa vụ hiển nhiên. Với doanh nghiệp và các công ty dịch vụ, câu hỏi lớn hơn là: Đã đến lúc nhìn lại mức lương, đào tạo và ranh giới trách nhiệm của người lao động hay chưa?

Hoa Bằng Lăng