Ngành xe điện Mỹ rẽ hướng từ cao cấp sang bình dân
Sau giai đoạn bùng nổ xe điện giá cao, các hãng Mỹ đang hạ giá, ra mắt những mẫu phổ thông để mở rộng thị trường, kích thích nhu cầu.
Ngành xe điện của Mỹ bước vào năm 2026 trong trạng thái không mấy sáng sủa, khi trợ cấp liên bang đã hết hiệu lực, doanh số xe điện chững lại từ tháng 9/2025, và ngay cả Tesla - hãng dẫn đầu thị trường - cũng ghi nhận tốc độ bán giảm sút. Hệ quả là nhiều hãng xe bắt đầu rút lui khỏi những kế hoạch EV từng rất tham vọng.
Tháng 12, Ford ngừng sản xuất bán tải điện F-150 Lightning và ghi nhận khoản lỗ 19,4 tỷ USD liên quan đến đầu tư pin. Một tuần sau, Volkswagen dừng kế hoạch sản xuất mẫu minivan điện ID. Buzz cho năm 2026, dù có thể quay lại vào 2027. General Motors sau đó tuyên bố sẽ lỗ khoảng 6 tỷ USD khi tái cơ cấu chiến lược xe điện. Stellantis thậm chí dừng toàn bộ dòng xe hybrid cắm sạc, trong đó có Jeep Wrangler 4xe - từng là mẫu PHEV bán chạy nhất tại Mỹ.
Tuy nhiên, đằng sau những động thái thoái lui này là một chuyển dịch quan trọng hơn có thể quyết định tương lai thị trường EV, đó chính là giá xe giảm.
Xe điện tại Mỹ đang bước ra khỏi phân khúc xa xỉ
"Xe điện đang trở nên dễ tiếp cận hơn khi các mẫu phổ thông bắt đầu xuất hiện. Chúng ta cuối cùng cũng thấy các hãng đưa xe điện ra khỏi phân khúc cao cấp. Thực tế là thị trường xe mới những năm qua chủ yếu được dẫn dắt bởi nhóm khách hàng giàu có, đặc biệt trong phân khúc xe điện", Erin Keating, chuyên gia phân tích của Cox Automotive, nói với Business Insider. Trong năm nay, nhiều hãng truyền thống, kể cả những hãng vừa cắt giảm kế hoạch EV, đang chuẩn bị dây chuyền để sản xuất xe điện giá thấp. Các startup cũng nhập cuộc.
Nissan đưa mẫu Leaf trở lại với giá khoảng 29.000 USD. Subaru và Toyota ra mắt hai mẫu crossover Uncharted và C-HR, cùng mức khởi điểm khoảng 35.000 USD. Kia có EV3 cùng tầm giá. Rivian chuẩn bị bán mẫu R2 giá khoảng 45.000 USD. Startup Slate, được Jeff Bezos hậu thuẫn, dự kiến tung bán tải điện giá khoảng 25.000 USD trong mùa thu. Chevrolet đưa Bolt quay lại thị trường với giá 29.000 USD. Ford cũng có kế hoạch ra mắt bán tải điện 30.000 USD vào năm 2027.
Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh người Mỹ đang chịu áp lực tài chính ngày càng lớn khi mua xe. Theo Automotive News, giá trung bình xe mới bán ra tại Mỹ đã đạt 50.077 USD. Người mua trung bình phải trả trước 6.579 USD và gánh khoản trả góp 748 USD mỗi tháng trong gần 6 năm, theo NerdWallet.
Tổng dư nợ vay mua ôtô của người Mỹ năm 2024 đạt kỷ lục 1.660 tỷ USD, theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York, mức này cao hơn cả nợ thẻ tín dụng và vay sinh viên, chỉ đứng sau vay mua nhà. Tỷ lệ quá hạn cũng tăng, cho thấy nhiều hộ gia đình không còn khả năng chịu thêm áp lực tài chính khi phải mua xe.
Vì sao xe điện từng có giá quá cao?
Từ năm 2020, khi các hãng truyền thống bắt đầu tung các mẫu xe điện để cạnh tranh với Tesla, họ chủ yếu tập trung vào phân khúc cao cấp. Ford F-150 Lightning có giá khởi điểm khoảng 50.000 USD, bản cao cấp gần 100.000 USD. Rivian R1S từ 77.000 USD. Lucid Air từ 70.000 đến 250.000 USD.
Đến tháng 9/2025, khoản tín dụng thuế 7.500 USD của liên bang, giúp hạ giá xe điện, gần như hết hiệu lực, khiến giá xe càng trở thành rào cản. Theo bà Keating, mức giá cao ban đầu phản ánh chi phí xây dựng một hệ sinh thái mới. Người mua xe điện giai đoạn đầu không chỉ trả tiền cho chiếc xe, mà còn gián tiếp tài trợ cho nhà máy pin, dây chuyền sản xuất, đào tạo nhân lực và chuỗi cung ứng.
Sau 6 năm, phần lớn hạ tầng đó đã hình thành. Các chi phí đầu tư ban đầu dần được khấu hao, cho phép giá bán xe điện giảm xuống.
Hồ Tân (theo Business Insider)