Nghệ sĩ nhiều thế hệ chúc sinh nhật nhạc sĩ Phạm Tuyên
Nghệ sĩ Hồng Kỳ, bé Xệ Xệ và nhiều thế hệ ca sĩ hát trong buổi kỷ niệm sinh nhật tuổi 96 của nhạc sĩ Phạm Tuyên.
Chiều 11/1, khoảng 300 người vừa cất tiếng hát, vừa chia sẻ những câu chuyện với nhạc sĩ trong buổi gặp mang tên Ước vọng mùa xuân. Diễn viên Hồng Kỳ thể hiện Tự hào là em các anh - ca khúc ông và NSND Như Quỳnh biểu diễn từ năm bảy tuổi. Hồng Kỳ cho biết khi đó họ được chính nhạc sĩ Phạm Tuyên dạy hát để thu âm cho Đài Tiếng nói Việt Nam. Năm 1968, khi phong trào chống Mỹ cứu nước dâng cao, nhạc sĩ viết bài hát gửi gắm tình cảm trong trẻo của thiếu nhi tới những người lính nơi tiền tuyến.
Các đội viên Câu lạc bộ Thiếu nhi Hà Nội, tốp ca Bông Cúc - những gương mặt đầu tiên hát trong chương trình Bông hoa nhỏ - hòa giọng Tiến lên đoàn viên, Trăng ơi từ đâu đến. Những giọng ca nhí ngày nào nay đã ngoài 70 tuổi, mái tóc điểm bạc. Nhưng khi giai điệu vang lên, họ lại hát say mê, hồn nhiên như thuở còn đứng trên sân khấu tuổi thơ năm nào.
Bên cạnh những giọng ca của thế hệ cũ, nhiều ca sĩ nhí như Jayden Trịnh (Vietnam Idol Kids), Xệ Xệ - Em bé Chất - góp mặt, thể hiện các ca khúc của nhạc sĩ với hơi thở hiện đại. Jayden đàn guitar, phối lại bài Tiếng chuông và ngọn cờ. Xệ Xệ, 8 tuổi, rap Trường chúng cháu là trường mầm non. Tiết mục của cậu bé khuấy động không khí, được khán giả trong hội trường vỗ tay hưởng ứng.
Ngồi trên xe lăn, nhạc sĩ Phạm Tuyên chăm chú lắng nghe các tác phẩm của mình. Có lúc, môi ông mấp máy, hòa mình vào những lời ca đã theo ông suốt cả cuộc đời. Căn bệnh hen đeo bám nhiều năm khiến ông không thể trò chuyện. Nhưng trước những lời chào thân quen, ông vẫn mỉm cười, đưa tay đáp lại.
Thấy bố xúc động, con gái - nhà báo Hồng Tuyến - động viên ông nói vài câu. Nhạc sĩ nén cơn ho, dồn hơi nói: "Tôi rất cảm động vì mọi người vẫn nhớ đến tôi. Xin cảm ơn". Chị Tuyến tiếp lời nhạc sĩ: "Giờ tôi và bố chỉ còn giao tiếp với nhau bằng ánh mắt và nụ cười. Đây là câu dài nhất ông nói trong mấy năm qua".
Chị Tuyến cho biết do sức khỏe nhạc sĩ suy giảm, vài năm nay, sinh nhật ông chỉ tổ chức trong phạm vi gia đình. Thế nhưng năm 2025, ông đón nhiều niềm vui như nhận giải Hiệp sĩ Dế Mèn, bài Như có Bác trong ngày đại thắng vào danh sách 50 ca khúc tiêu biểu của đất nước. Vì thế, người nhà, bạn bè muốn tổ chức buổi lễ lớn hơn. Con gái ông mượn hội trường Hội Nhà văn Việt Nam, mời nhiều người từng gắn bó nhạc sĩ đến dự.
Là người lên ý tưởng buổi kỷ niệm, nhà báo Hồng Tuyến tất bật sắp xếp chương trình, liên hệ khách mời, xây dựng kịch bản đến in ấn tư liệu. Chị vừa quán xuyến công việc, vừa ngồi đệm nhạc cho nhiều tiết mục. Đến phần tặng bánh, chị không hát Happy Birthday mà bắt nhịp để mọi người cùng hát Chiếc đèn ông sao - ca khúc quen thuộc của cha mình.
Với chị Hồng Tuyến, âm nhạc của bố lớn lên theo từng dấu mốc tuổi thơ. Từ những câu chuyện của con, ông viết Trường chúng cháu là trường mầm non, Chúng em là học sinh lớp một, Tiễn thầy đi bộ đội. Dù không biết tiếng Nga, nhạc sĩ Phạm Tuyên đặt lời Việt cho nhiều ca khúc Nga nổi tiếng. Hai con gái ông - Hồng Tuyến và Thanh Tuyền - đều từng học tập tại Liên Xô (cũ), trở thành "cầu nối ngôn ngữ", chuyển tải nội dung để ông sáng tạo ca từ. Bài hát Theo cánh đu bay, ban đầu chị Tuyến dịch theo nghĩa gốc cho ông là Chiếc đu có cánh. Sau này, ông đặt lời nhiều bài nhạc Nga nổi tiếng như Nụ cười, Kachiusa.
Dự buổi gặp, nhiều người bạn thân thiết của nhạc sĩ không giấu được xúc động. Nhà thơ Bùi Văn Dung, 85 tuổi, nhắn gửi: "Ông là người anh tôi yêu quý, là tấm gương để tôi noi theo. Anh sống giản dị, hết lòng vì mọi người và vì âm nhạc. Tôi không biết nói gì hơn ngoài lời chúc anh thật nhiều sức khỏe". Nhà văn Lê Phương Liên nhớ lại năm 1993, chính nhạc sĩ Phạm Tuyên là người đặt lời Việt cho các ca khúc tiếng Nhật trong nhạc phim Doraemon, trong đó quen thuộc nhất là câu: "Bạn thân ơi, vui quá là vui! Bao ước mơ mình vẫn đi tìm". Bà bày tỏ biết ơn trước những lời ca đẹp đẽ của ông - những giai điệu đã ở lại bền bỉ với thời gian và ký ức nhiều thế hệ.
Nhạc sĩ Phạm Tuyên là một trong những tên tuổi lớn của nền âm nhạc Việt Nam hiện đại. Trong sự nghiệp sáng tác đồ sộ kéo dài hơn nửa thế kỷ, ông đã để lại dấu ấn sâu đậm ở nhiều thể loại, nổi bật với các ca khúc thiếu nhi. Với nét nhạc trong sáng, ca từ dễ nhớ, gần gũi đời sống và tâm hồn trẻ thơ, các ca khúc của ông như Chiếc đèn ông sao, Cánh én tuổi thơ, Cả tuần đều ngoan đã trở thành những bài hát thiếu nhi kinh điển.
Bài, video: Hà Thu