Định hình trung tâm công nghiệp - logistics tại Khu kinh tế Vũng Áng

Nằm trên hành lang kinh tế Bắc - Nam, với hệ thống cảng biển nước sâu, Khu kinh tế Vũng Áng được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp - năng lượng - cảng biển - logistics của khu vực và cả nước, tạo nền tảng cho Hà Tĩnh bứt phá trong giai đoạn tới.

Những năm gần đây, hạ tầng cảng biển tại Khu kinh tế Vũng Áng liên tục được đầu tư mở rộng, từng bước nâng cao năng lực tiếp nhận, bốc xếp và trung chuyển hàng hóa. Năm 2025, bến số 3 cảng Vũng Áng do Công ty cổ phần Cảng quốc tế Lào - Việt quản lý có tổng mức đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng, chiều dài 225 mét, đủ khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến 45.000 DWT, công suất khai thác đạt khoảng 2,15 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Khi đi vào vận hành, bến cảng này đã góp phần nâng tổng sản lượng hàng hóa thông qua cảng lên mức 5 - 7 triệu tấn/năm, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, đặc biệt là hàng rời, hàng công nghiệp nặng. Cùng với các bến cảng hiện hữu, hệ thống cảng biển tại Vũng Áng đang từng bước hình thành chuỗi dịch vụ logistics gắn với sản xuất công nghiệp và thương mại quốc tế.

Theo đại diện doanh nghiệp khai thác cảng, việc đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật gắn với cải cách thủ tục là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Ông Phạm Quốc Lượng - Phó Giám đốc Công ty cổ phần Cảng quốc tế Lào - Việt cho biết, đơn vị tập trung hiện đại hóa phương tiện, thiết bị, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số nhằm rút ngắn thời gian làm hàng, giảm các khâu trung gian. Cùng đó, các thủ tục liên quan đến cảng vụ, hải quan, xuất nhập khẩu được phối hợp xử lý theo hướng nhanh gọn, tạo thuận lợi cho chủ hàng, chủ tàu khi đưa hàng hóa về Vũng Áng.

“Trong năm 2025, công ty đã hoàn tất việc tăng tỷ lệ vốn sở hữu cho Chính phủ Lào từ 20% lên 60%, mở tuyến vận tải biển bằng container từ Vũng Áng đi Hải Phòng. Công ty cũng triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ nước bạn Lào trong đầu tư, quản lý, khai thác cảng biển; đào tạo nguồn nhân lực lĩnh vực cảng biển, logistics. Đây là những điểm tựa quan trọng để doanh nghiệp hướng tới mục tiêu sản lượng hàng hóa thông quan đạt trên 5,5 triệu tấn trong năm 2026, tăng 10% so với kết quả năm 2025, qua đó góp phần đưa Hà Tĩnh trở thành trung tâm logistics của khu vực Bắc Trung Bộ”, ông Phạm Quốc lượng cho biết thêm.

Cùng với phát triển hạ tầng cảng biển, công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực hải quan, logistics được tăng cường theo hướng minh bạch, hiện đại. Hải quan cửa khẩu cảng Vũng Áng tập trung nâng cao hiệu quả giám sát, kiểm soát, phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, thông quan hàng hóa.

Ông Nguyễn Đình Bình - Phó Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Vũng Áng (Chi cục Hải quan khu vực XI) cho biết, đơn vị tăng cường đấu tranh phòng chống buôn lậu, gian lận thương mại, không để các đối tượng lợi dụng dịp lễ để buôn lậu hàng hóa qua biên giới. Hiện nay, thủ tục hải quan được thực hiện 24/7 trên hệ thống điện tử, doanh nghiệp không cần đến trực tiếp trụ sở đơn vị để nộp hồ sơ nên hết sức thuận lợi.

Đồng thời, đơn vị tăng cường phối hợp với lực lượng chức năng, sở, ngành liên quan trong kết nối hạ tầng cảng biển và logistics cửa khẩu. Mục tiêu là hình thành chuỗi dịch vụ đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển Khu kinh tế Vũng Áng trong giai đoạn mới, đồng thời bảo đảm môi trường đầu tư minh bạch, an toàn cho doanh nghiệp - ông Bình thông tin thêm.

Bên cạnh việc phát triển logistics, các ngành công nghiệp phụ trợ, công nghiệp hỗ trợ tại Khu kinh tế Vũng Áng đang có bước phát triển rõ nét. Nhiều dự án sản xuất quy mô lớn, ứng dụng công nghệ hiện đại đã và đang đi vào hoạt động, góp phần mở rộng không gian công nghiệp và nâng cao giá trị gia tăng.

Nhà máy sản xuất cấu kiện công nghệ cao tại Khu công nghiệp Vũng Áng là một trong những dự án tiêu biểu, với tổng mức đầu tư gần 300 tỷ đồng, diện tích gần 15 ha. Dây chuyền sản xuất được tự động hóa cao, đáp ứng nhu cầu cọc bê tông ly tâm, bê tông thương phẩm cho nhiều công trình, dự án trọng điểm trong và ngoài tỉnh. Dự án không chỉ bổ sung năng lực cho chuỗi công nghiệp phụ trợ mà còn tạo việc làm ổn định cho hàng trăm lao động địa phương, với thu nhập từ 12 - 20 triệu đồng mỗi tháng.

Theo ông Lã Thái Hải - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất cấu kiện công nghệ cao Viết Hải, Khu kinh tế Vũng Áng có tiềm năng lớn để phát triển các ngành công nghiệp hỗ trợ. Khi hệ thống hạ tầng và dịch vụ logistics được hoàn thiện, các nhà đầu tư lớn sẽ có sẵn nền tảng để triển khai dự án, từ đó tạo niềm tin và sức hút đối với doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là xuất nhập khẩu.

Trong quá trình triển khai dự án, doanh nghiệp nhận được sự hỗ trợ tích cực, thường xuyên của Ban Quản lý các Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh cùng sở, ngành trong phê duyệt dự án và hồ sơ liên quan. Tỉnh Hà Tĩnh có chính sách hỗ trợ hiệu quả trong giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ đầu tư; đồng thời áp dụng các cơ chế ưu đãi về thuế, đặc biệt với lĩnh vực sản xuất, công nghệ cao. Việc hỗ trợ ứng dụng khoa học, công nghệ giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ mới, nâng cao tiêu chuẩn và chất lượng sản phẩm - ông Hải nhận xét.

Bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hà Tĩnh đã phê duyệt quy hoạch Trung tâm Logistics Vũng Áng với quy mô 133 ha, định hướng trở thành điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế, giữ vai trò hạt nhân trong hệ sinh thái logistics khu vực Bắc Trung Bộ. Trung tâm được quy hoạch đồng bộ với cảng biển nước sâu Vũng Áng - Sơn Dương, các khu công nghiệp, khu kinh tế và mạng lưới giao thông trục Bắc - Nam, qua đó nâng cao năng lực kết nối, giảm chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất nhập khẩu.

Trong 5 năm qua, sản xuất công nghiệp của Hà Tĩnh duy trì mức tăng trưởng bình quân gần 7%/năm, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của nền kinh tế. Giai đoạn tới, tỉnh đặt mục tiêu tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân từ 10% trở lên; trong đó, khu vực công nghiệp - xây dựng chiếm 51%; tập trung phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ logistics hiện đại. Đây được xác định là động lực then chốt thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.