Loạt nghị sĩ Cộng hòa chỉ trích Bộ Tư pháp Mỹ vì điều tra Fed

13/01/2026 09:08

Nhiều nghị sĩ Cộng hòa cho rằng cuộc điều tra của Bộ Tư pháp nhằm vào Chủ tịch Fed là "hành động cưỡng ép", gây xao nhãng không cần thiết.

"Nếu Bộ Tư pháp Mỹ tin rằng điều tra Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell là cần thiết vì chi phí dự án cải tạo bị vượt mức, vốn là điều không hiếm thấy, thì quốc hội cũng cần điều tra Bộ Tư pháp", thượng nghị sĩ Cộng hòa Lisa Murkowski phát biểu hôm 12/1.

Nghị sĩ Murkowski cho biết đã trao đổi với ông Powell và thấy rõ "cuộc điều tra của chính quyền liên bang không khác gì nỗ lực cưỡng ép", cảnh báo rủi ro từ động thái này là rất lớn. "Nếu Fed không còn độc lập, sự ổn định của thị trường và nền kinh tế Mỹ nói chung sẽ bị tổn hại", bà nói.

Nghị sĩ Thom Tillis, thành viên Cộng hòa tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ, cáo buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump đang làm suy yếu sự độc lập của Fed. Ông tuyên bố sẽ chặn mọi đề cử từ Nhà Trắng cho Fed, kể cả với vị trí Chủ tịch, cho đến khi vấn đề được giải quyết hoàn toàn.

Chủ tịch Fed Jerome Powell phát biểu tại Washignton, Mỹ ngày 10/12/2025. Ảnh: Reuters
Chủ tịch Fed Jerome Powell phát biểu tại Washignton, Mỹ ngày 10/12/2025. Ảnh: Reuters

Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ có 24 thành viên, gồm 13 nghị sĩ Cộng hòa và 11 nghị sĩ Dân chủ. Điều này đồng nghĩa ông Tillis có thể chặn đề cử của Tổng thống Trump nếu đứng về phe Dân chủ. Bà Murkowski cũng hoan nghênh động thái của ông Tillis là "đúng đắn".

Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện John Thune nói ông chưa xem hồ sơ hay các cáo buộc cụ thể là gì, thêm rằng "chúng phải có cơ sở chắc chắn và mang tính nghiêm trọng nếu đúng sự thật".

Kevin Cramer, thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ, chỉ trích Powell là "Chủ tịch Fed yếu kém và thiếu minh bạch với quốc hội", nhưng không tin ông là tội phạm. Nghị sĩ này kỳ vọng cuộc điều tra có thể sớm kết thúc trong nhiệm kỳ còn lại của ông Powell.

Thượng nghị sĩ Dave McCormick có chung quan điểm. Ông đồng tình với Tổng thống Trump rằng Chủ tịch Powell hạ lãi suất quá chậm chạp và dự án cải tạo trụ sở Fed có thể lãng phí ngân sách, nhưng cách giải quyết phù hợp là thông qua sự giám sát từ quốc hội.

Thượng nghị sĩ Roger Marshall chỉ trích cuộc điều tra mang tính chính trị, thêm rằng Mỹ "có nhiều vấn đề lớn cần giải quyết hơn là chuyện này".

Chủ tịch Ủy ban Tài chính Hạ viện French Hill mô tả ông Powell là "người liêm chính" và cảnh báo Bộ Tư pháp có thể làm suy yếu khả năng đưa ra quyết sách tiền tệ hợp lý của Mỹ. Trong khi đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson nhấn mạnh Bộ Tư pháp Mỹ chỉ đang làm công việc của họ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Chủ tịch Fed Jerome Powell trong chuyến thăm trụ sở Fed ở Washington ngày 24/7/2025. Ảnh: Reuters
Tổng thống Trump (trái) và Chủ tịch Powell trong chuyến thăm trụ sở Fed ở Washington ngày 24/7/2025. Ảnh: Reuters

Chủ tịch Fed ngày 11/1 xác nhận Bộ Tư pháp Mỹ đã gửi trát triệu tập của đại bồi thẩm đoàn tới cơ quan này, dọa truy tố ông liên quan cuộc điều trần trước Ủy ban Ngân hàng Thượng viện Mỹ tháng 6/2025. Nội dung điều trần bao gồm dự án cải tạo có thể kéo dài nhiều năm với các tòa nhà Fed.

Ông Powell cho rằng cuộc điều tra xuất phát từ việc Fed thiết lập lãi suất "dựa trên đánh giá tốt nhất về điều gì có lợi cho công chúng, thay vì làm theo mong muốn từ Tổng thống Trump". Tổng thống Trump bác bỏ, nói Bộ Tư pháp Mỹ mở cuộc điều tra không liên quan gì đến lãi suất.

Tổng thống Trump là người đề cử ông Powell vào chức vụ Chủ tịch Fed năm 2017, trong nhiệm kỳ đầu tiên. Ông Powell nhậm chức năm 2018, đảm nhận nhiệm kỳ 4 năm và tiếp tục được tổng thống Joe Biden đề cử năm 2021. Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của Powell kết thúc vào tháng 5 năm nay, trong khi ông vẫn là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed cho đến năm 2028.

Như Tâm (Theo AFP, Reuters, NBC News)