3 ngạc nhiên của chuyên gia bóng đá châu Âu về U23 Việt Nam

Ông Richard Harcus, chuyên gia bóng đá người Scotland, từng là trưởng Chương trình Arsenal tại Việt Nam và hiện là giám đốc điều hành (CEO) tập đoàn tư vấn đào tạo và phát triển bóng đá châu Á Harcus Consultancy Group. Sau trận đấu với U23 UAE của Việt Nam, ông cho rằng chiến thắng 3-2 sau 120 phút không chỉ là vé vào bán kết. Trận đấu bộc lộ ba phẩm chất "lạ" mà lâu nay bóng đá Việt Nam thường thiếu trước các đối thủ Tây Á.

Ấn tượng đầu tiên là sự điềm tĩnh hiếm thấy. Trận đấu có những thời điểm căng thẳng, nhưng U23 Việt Nam vẫn duy trì trạng thái thi đấu ổn định từ đầu đến cuối. Ngay cả khi bị thủng lưới chỉ ít phút sau lúc vươn lên dẫn trước, thay vì rơi vào rối loạn hoặc vội vàng như nhiều đội khác, các cầu thủ tiếp tục tin vào lối chơi đã chọn, kiên trì với kế hoạch và được đền đáp xứng đáng.

"Họ bình tĩnh trong cách vận hành chiến thuật, đi cùng nền tảng thể lực bền bỉ. Đó là điều gây ấn tượng mạnh nhất ở đội tuyển Việt Nam", ông nói.

Trước đây, khi đối đầu các đội Tây Á, Việt Nam thường gặp khó khăn ở giai đoạn cuối trận. Nhưng lần này, đội vẫn giữ được cường độ và sự tỉnh táo đến phút 120, duy trì chất lượng thi đấu gần như không suy giảm so với đầu trận.

Sự điềm tĩnh còn thể hiện qua tác động của Đình Bắc. Không đá chính, nhưng sau khi vào sân thay Lê Viktor chấn thương ở phút 34, anh nhanh chóng tạo ảnh hưởng lên hàng công. Đình Bắc kiến tạo bàn mở tỷ số cho Lê Phát, rồi trực tiếp ghi bàn thứ hai bằng một pha đánh đầu ngược đẳng cấp. Khả năng tạo khác biệt trong thời gian ngắn trở thành bước ngoặt của trận đấu, đồng thời phản ánh bản lĩnh và nền tảng thể lực của đội tuyển, đặc biệt trong hiệp phụ.

U23 Việt Nam cũng cho thấy khả năng kiểm soát tình huống hiếm thấy trước đối thủ có ưu thế thể hình như UAE. Bước sang hiệp phụ, Việt Nam không co cụm phòng ngự mà chủ động đẩy cao pressing. Bàn thắng quyết định của Minh Phúc ở phút 101 đến từ một pha gây áp lực cường độ cao, buộc UAE mắc sai lầm, khi các cầu thủ Việt Nam vẫn duy trì được thể lực dưới cái nóng khắc nghiệt ở Arab Saudi.

Cách dùng người và điều tiết trận đấu của HLV Kim Sang-sik phản ánh rõ tư duy chủ động. Đội hình xuất phát được xây dựng để kéo giãn và bào mòn thể lực đối phương, trước khi các nhân tố tạo đột biến được tung vào sân. Việc để Lê Phát đá chính, trong khi giữ lại những phương án dự phòng, buộc UAE phải tiêu hao năng lượng từ sớm. Những điều chỉnh trong trận, như thay Quốc Cường vào sân khi Xuân Bắc chấn thương, giúp tuyến giữa duy trì cấu trúc và cân bằng ngay cả khi cường độ vận động bị đẩy lên cao.

Tiếp đến là sự kiên cường. Đội tuyển Việt Nam duy trì cường độ hoạt động cao, không buông bỏ niềm tin vào lối chơi đã chọn, kể cả trong những thời điểm khó khăn nhất của trận đấu.

Ở góc độ chuyên môn, màn trình diễn tại tứ kết không chỉ mang ý nghĩa của một kết quả thuận lợi, mà phản ánh rõ bước chuyển lớn về tư duy chiến thuật dưới thời HLV Kim Sang-sik. So với giai đoạn gần đây, đội tuyển cho thấy sự hiệu quả và nền tảng thể lực ổn định hiếm thấy trong nhiều năm. Thay vì kiểm soát bóng nhưng thiếu sắc bén như trước, các cầu thủ kiên nhẫn tổ chức thế trận, chờ đợi những cơ hội có xác suất thành bàn cao trước khi dứt điểm.

Cuối cùng, ông cảm thấy bất ngờ trước sự tiến bộ của đội tuyển. Sống và làm việc tại Việt Nam hơn 12 năm, Richard Harcus bắt đầu theo dõi bóng đá trong nước từ thời còn giữ vai trò Trưởng chương trình Arsenal tại Việt Nam.

"Bóng đá là một lát cắt quan trọng để hiểu xã hội và con người, bởi tinh thần thi đấu phản chiếu rõ sự bền bỉ và thái độ sống của người Việt", ông nói.

Bức tranh phát triển được nhìn nhận khác nhau giữa đội tuyển quốc gia và bóng đá giải đấu. Ở cấp CLB, Việt Nam vẫn cần đầu tư mạnh mẽ hơn cho hệ thống giải trong nước, công tác quản lý, cơ sở hạ tầng và mô hình vận hành. Tuy nhiên, ở cấp đội tuyển, dấu ấn lại rõ nét hơn. Thế hệ cầu thủ vàng tạo nền tảng, cùng những thay đổi từ giai đoạn HLV Park Hang-seo góp phần định hình tư duy và kỳ vọng mới.

"Người hâm mộ bước vào mỗi giải đấu với niềm tin đội tuyển phải giành chiến thắng dù đối thủ là đội rất mạnh, điều hiếm thấy hơn một thập kỷ trước", ông nói.

Dấu hiệu dễ nhận thấy của sự tiến bộ không chỉ nằm trên sân, mà còn ở cách đội tuyển kéo người hâm mộ lại gần nhau hơn. Đội tuyển Việt Nam khiến những người xa lạ, ngồi ở ghế nhựa vỉa hè, quán phở nhỏ, sẵn sàng đứng cạnh nhau trước một chiếc tivi, cùng dõi theo từng pha bóng và chia sẻ cảm giác tự hào.

"Những khoảnh khắc ấy cho thấy bóng đá Việt Nam đã đi một chặng đường rất xa", ông nói.

Ngọc Ngân