Ông Trump rút lời mời Thủ tướng Canada tham gia Hội đồng Hòa bình

"Hãy coi đây là thông báo rằng Hội đồng Hòa bình rút lại lời mời gửi tới ông liên quan việc tham gia của Canada. Đó sẽ là hội đồng các lãnh đạo danh giá nhất từng được tập hợp", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 22/1, gửi tới Thủ tướng Canada Mark Carney.

Hội đồng Hòa bình là cơ quan do ông Trump khởi xướng nhằm chấm dứt các cuộc xung đột trên toàn cầu. Tổng thống Mỹ đã gửi lời mời tới khoảng 60 nước, trong đó có Canada, và hiện 35 nước đã nhận lời tham gia Hội đồng Hòa bình.

Thủ tướng Carney trước đó cho biết về nguyên tắc, ông đồng ý tham gia Hội đồng Hòa bình, nhưng nhấn mạnh các quan chức trong chính quyền ông chưa xem xét hết tất cả chi tiết về cấu trúc, cách thức hoạt động, nguồn tài chính và những vấn đề khác.

Quyết định rút lại lời mời được đưa ra sau những phát biểu đáp trả qua lại giữa Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Canada những ngày gần đây. Ông Carney tuần trước đã thăm Bắc Kinh và ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Hôm 20/1, ông thu hút sự chú ý quốc tế khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Thụy Sĩ rằng "hệ thống quản trị toàn cầu do Mỹ dẫn dắt đang rạn nứt" và các quốc gia phải thích nghi thực tế mới.

Theo ông, Canada từng hưởng lợi từ trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, nơi vai trò dẫn dắt của Mỹ giúp bảo đảm lợi ích toàn cầu như tự do hàng hải, hệ thống tài chính ổn định, an ninh tập thể và cơ chế giải quyết tranh chấp. Tuy nhiên, thực tế mới đã hình thành.

Ông ám chỉ những nước như Canada không nên cố gắng làm vừa lòng các cường quốc, cho rằng không còn có thể nuôi hy vọng "sự phục tùng sẽ đổi lấy được bình yên".

Tổng thống Mỹ cho rằng bài phát biểu cho thấy Thủ tướng Canada "tỏ ra không biết ơn cho lắm". "Canada được hưởng rất nhiều thứ miễn phí từ chúng tôi và họ nên biết ơn. Canada tồn tại được là nhờ nước Mỹ. Hãy nhớ điều đó khi phát biểu lần tới nhé Mark", ông Trump nói.

Trong bài phát biểu trước toàn quốc ngày 22/1, ông Carney khẳng định Canada và Mỹ đã xây dựng được quan hệ đối tác đáng kể trong lĩnh vực kinh tế, an ninh và các hoạt động giao lưu văn hóa đa dạng, "nhưng Canada không tồn tại nhờ Mỹ".

"Canada phát triển thịnh vượng vì chúng ta là người Canada. Chúng ta là chủ nhân trên chính ngôi nhà của mình. Đây là đất nước, là tương lai của chúng ta và sự lựa chọn nằm trong tay người Canada", Thủ tướng Carney nói.

Huyền Lê (Theo AFP, Reuters, CBC News)