Những hành vi khiến thú cưng tấn công chủ nuôi

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết nhiều trường hợp phải tiêm vaccine dại vì bị thương khi ôm ghì, bỏ đói hoặc đùa giỡn quá mức với thú cưng. Điển hình, anh Minh Tâm (30 tuổi, TP HCM) kẹp nách mèo khi chơi đùa, khiến con vật giãy giụa cắn chảy máu và tử vong do ngạt thở. Anh phải tiêm huyết thanh và 5 mũi vaccine dại. Một phụ nữ 40 tuổi cũng bị chó nhà cắn do bỏ đói nhiều ngày, phải tiêm 5 mũi vaccine.

Theo bác sĩ Đạo, chó mèo là động vật máu nóng, khi gặp các tình huống dưới đây dễ thể hiện bản năng săn mồi, bảo vệ lãnh thổ hoặc tấn công.

Bị trêu chọc quá mức

Chó mèo thích được vuốt ve, chơi đùa nhưng khả năng chịu đựng có giới hạn. Khi bị trêu chọc quá mức, chúng dễ nổi nóng, cảm thấy không an toàn và đưa ra dấu hiệu cảnh báo như xù đuôi, tai cụp, gầm gừ, cắn cào. Nếu thấy các biểu hiện này, nên dừng ngay để tránh nguy cơ bị cắn, cào và phơi nhiễm virus dại.

Bị chạm vào bộ phận nhạy cảm

Mũi, tai, bụng, bàn chân và đặc biệt là đuôi là những vùng nhạy cảm chứa nhiều dây thần kinh. Khi bị chạm hoặc nắm mạnh, chó mèo có thể giật mình, đau đớn, hoảng sợ và phản ứng bằng cách chạy trốn hoặc cắn cào. Nếu thấy chúng vẫy đuôi mạnh, xù lông, nhe răng gầm gừ, nên tránh xa và không nhìn thẳng vào mặt để giảm nguy cơ tai nạn.

Bị bỏ đói

Bị bỏ đói lâu ngày khiến chó mèo không chỉ đói rét mà còn cảm thấy cô đơn, sợ hãi, dễ trở nên hung hăng. Chúng có thể suy giảm miễn dịch, mắc bệnh ký sinh trùng, lang thang tiếp xúc nguồn bệnh dại, gặp tai nạn hoặc bị bắt trộm. Khi được cho ăn lại, bản năng tranh giành thức ăn khiến chúng dễ hung dữ hơn.

Nhốt quá lâu

Chó mèo vốn thích khám phá, vận động và giao tiếp xã hội. Việc nhốt hoặc xích quá lâu khiến chúng bị stress, căng thẳng, trở nên hung dữ với biểu hiện sủa nhiều, kêu rú, cào cấu. Khi được thả ra, chúng có thể cắn người đầu tiên gặp phải. Vì vậy, cần cho thú cưng ra ngoài thường xuyên để thư giãn, chạy nhảy.

Cách chăm sóc thú cưng và phòng bệnh

Để chăm sóc thú cưng đúng cách, mọi người cần cho ăn đủ bữa với chế độ dinh dưỡng phù hợp. Thường xuyên cho chúng vận động, đi dạo để giảm căng thẳng và duy trì sức khỏe. Giữ vệ sinh nơi ở sạch sẽ, tắm rửa và chải lông định kỳ để phòng bệnh ngoài da. Đưa thú cưng đi khám thú y, tiêm phòng đầy đủ theo khuyến cáo. Quan trọng nhất là dành thời gian yêu thương, chơi đùa để chúng cảm thấy an toàn và gắn bó.

Đối với gia đình nuôi thú cưng, mọi người cần chú ý phòng bệnh dại. Đây là bệnh có tỷ lệ tử vong gần 100% khi tái phát bệnh. Virus gây bệnh có trong nước bọt của động vật nhiễm bệnh như chó, mèo... lây sang người qua vết cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở hay niêm mạc mắt, mũi, miệng.

Thời gian ủ bệnh dại phụ thuộc vào vị trí, tình trạng, số lượng vết cắn, lượng virus đi vào cơ thể. Thời gian ủ bệnh càng ngắn nếu vết cắn càng sâu, nhiều vết cắn, gần khu vực thần kinh trung ương như đầu, mặt, cổ, đầu các ngón tay, ngón chân...

Nếu chủ bị thú cưng cắn, cào nên rửa sạch vết thương qua các bước như rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy và xà phòng trong 15 phút, sát khuẩn bằng cồn 45-70 độ hoặc cồn iốt để làm giảm thiểu lượng virus dại tại vết thương. Sau đó, mọi người cần đến ngay cơ sở y tế để bác sĩ xử lý vết thương, tư vấn tiêm vaccine dại, huyết thanh kháng dại nếu cần. Mọi người tuyệt đối không nên băng kín vết thương, chữa dại bằng thuốc nam, mẹo dân gian.

Hiện Việt Nam đang sử dụng hai loại vaccine dại gồm Verorab (Pháp) và Abhayrab (Ấn Độ). Phác đồ tiêm gồm 5 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 14, 28 (tiêm bắp) hoặc 8 mũi vào các ngày 0, 3, 7, 28 (tiêm trong da, mỗi lần hai mũi). Nếu vết thương nặng, gần thần kinh trung ương hoặc con vật có dấu hiệu dại hoặc không theo dõi được, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm thêm huyết thanh kháng dại cùng vaccine.

Người nuôi thú cưng có nguy cơ phơi nhiễm dại cao có thể tiêm vaccine dại dự phòng trước khi bị cắn, cào. Phác đồ gồm ba mũi vào ngày 0, 7, 21 hoặc 28 trong bắp hoặc trong da. Nếu đã tiêm đủ phác đồ dại trước đó hoặc tiêm dự phòng đầy đủ trước phơi nhiễm, khi bị chó mèo cắn cần tiêm hai mũi vào ngày 0 và 3 bằng đường tiêm bắp hoặc tiêm trong da, không cần huyết thanh.

Người lần trước chưa tiêm đủ phác đồ, chỉ tiêm một mũi, không nhớ rõ lịch tiêm, hoặc có suy giảm miễn dịch dù đã tiêm đủ, khi bị chó mèo cắn phải tiêm lại toàn bộ phác đồ và huyết thanh kháng dại nếu bác sĩ yêu cầu. Trường hợp lần trước tiêm đủ phác đồ vaccine sản xuất theo công nghệ cũ, lần này tiêm vaccine thế hệ mới vẫn cần tiêm lại đầy đủ các mũi.

Diệu Minh