'Đừng tự mua cổ phiếu nếu không thể dành 2 tiếng mỗi ngày nghiên cứu'

Trong hội nghị nhà đầu tư của Dragon Capital được phát sóng trên VnExpress hôm 26/1, một độc giả đặt câu hỏi rằng năm 2025, chỉ số chung tăng cao nhưng thực tế nhiều người khó thể kiếm lãi. Vậy vấn đề nằm ở thị trường hay do cách đầu tư?

Trả lời câu hỏi trên, ông Lê Anh Tuấn - Tổng giám đốc Dragon Capital - nhắc đến tâm lý chung của số đông nhà đầu tư chịu "gồng" khi danh mục suy giảm, thậm chí mức lỗ lên đến 30-40% vẫn giữ nguyên và chọn tắt ứng dụng. Thế nhưng, khi danh mục có lãi, đôi khi chỉ vài phần trăm, nhiều nhà đầu tư chọn chốt lời ngay lập tức. Tâm lý này khiến họ không thể hưởng được chuỗi tăng giá về sau.

Ông Tuấn lấy ví dụ ở cổ phiếu VIC của Vingroup. Giai đoạn tháng 7-9/2025, thị giá mã này nhảy từ vùng quanh 60.000 đồng một đơn vị lên vượt 70.000 đồng, nhiều nhà đầu tư đã chọn hiện thực hóa lợi nhuận. Do đó, họ không thể ghi nhận thêm lãi khi VIC leo lên các vùng giá cao hơn nữa vào những tháng cuối năm.

"Về mặt toán học, tâm lý này khiến nhiều nhà đầu tư khó thể nào 'thắng' nổi thị trường", ông Tuấn nói.

Song song đó, chuyên gia cho rằng thị trường chứng khoán luôn tồn tại những khó khăn. Nhận định trên đúng với nhiều quốc gia, không chỉ riêng Việt Nam. Điều này đòi hỏi nhà đầu tư phải dành nhiều thời gian để đọc báo cáo tài chính của các doanh nghiệp, nghiên cứu tình hình thị trường, phân tích cổ phiếu... để tự đầu tư. Đây là yêu cầu không phải ai cũng có thể đáp ứng.

Ngược lại, nhóm người đã có công việc bận rộn, tích lũy được tiền nhàn rỗi nhưng không có thời gian chuyên tâm cho đầu tư chứng khoán, ông Tuấn khuyên nên tham gia quỹ mở. "Nếu không thể dành 2 tiếng mỗi ngày để nghiên cứu và theo dõi chứng khoán, hãy để những người chuyên nghiệp đầu tư thay", chuyên gia nêu rõ.

Ông nhấn mạnh không nhất thiết phải mua chứng chỉ quỹ của Dragon Capital. Nhà đầu tư có thể rót tiền qua VinaCapital, SSI hay các công ty quản lý quỹ chuyên nghiệp khác.

Thực tế, 2025 được nhiều nhóm phân tích đánh giá là năm "không dễ kiếm tiền". Nguyên nhân là sự phân hóa trên thị trường diễn ra rất sâu sắc, động lực tăng chỉ tập trung vào một số nhóm cổ phiếu như "họ" Vin, ngân hàng hay "họ" Gelex... Trong đó, VIC của Vingroup và VHM của Vinhomes chiếm tới gần một nửa tổng mức tăng của toàn thị trường. Đây được xem là một trong những hiện tượng tập trung điểm số lớn nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam.

Thống kê của Dragon Capital cũng chỉ ra chỉ khoảng 17% cổ phiếu có hiệu suất vượt trội hơn VN-Index. Mức này là tỷ lệ thấp nhất trong lịch sử hơn 25 năm của thị trường chứng khoán. Nếu loại trừ VIC và VHM, chỉ số chung tích lũy khoảng 20,65%.

Ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực chứng khoán Dragon Capital, nói khi trò chuyện với những đồng nghiệp làm việc tại công ty chứng khoán, ông tiếp cận được một thống kê chỉ ra rằng hơn 90% số tài khoản của nhà đầu tư không có lãi hoặc có nhưng với mức dưới 10%. Số lượng ghi nhận lợi nhuận trên 20%, tức tương đương hoặc hơn chỉ số chung, là rất ít.

Trong khi đó, thị trường có 7 quỹ mở cổ phiếu vượt trội hơn mức này. Lần lượt là BVFED của Bảo Việt Fund, DCDS của Dragon Capital, MAGEF của Mirae Asset Việt Nam, BMFF của MB Capital, UVEEF của OUB, VCB-BCF của VCBF và MBVF của MB Capital.

Chuyên gia thường khuyên nên tận dụng phương pháp đầu tư định kỳ (DCA). Đây là chiến lược được khuyến nghị cho những nhà đầu tư không chuyên nghiệp hoặc không có nhiều thời gian theo dõi thị trường. Phương pháp giúp giảm thiểu rủi ro mua phải mức giá cao và duy trì kỷ luật. Bên cạnh đó, cách này còn giúp tránh những bẫy cảm xúc trên thị trường.

Trong báo cáo phát hành đầu năm của Fmarket - nền tảng phân phối quỹ mở có hơn 320.000 người dùng - cho rằng thay vì chạy theo các nhịp tăng ngắn hạn mang tính cục bộ, các quỹ mở theo phong cách giá trị tiếp tục tích lũy cổ phiếu của những doanh nghiệp đầu ngành, ưu tiên quản trị rủi ro và duy trì cấu trúc danh mục. Chiến lược này có thể khiến hiệu suất quỹ thấp hơn VN-Index trong một số giai đoạn, nhưng đổi lại là khả năng bảo toàn cấu trúc danh mục và tích lũy tài sản chất lượng để tối ưu hiệu quả đầu tư khi thị trường bước vào chu kỳ tăng trưởng rộng hơn.

Dữ liệu hiệu suất khi xét trên khung thời gian 2-3-5 năm cho thấy, các quỹ có chiến lược nhất quán và kỷ luật đầu tư cao có khả năng tạo ra mức tăng trưởng bền vững, bất chấp sự biến động của thị trường trong ngắn hạn. Ở khung 5 năm, nhóm quỹ có hiệu suất cao nhất đạt mức lợi nhuận bình quân khoảng 15-22% mỗi năm. Điều này phản ánh năng lực quản lý danh mục, quy trình đầu tư kỷ luật và khả năng thích ứng bền bỉ của các quỹ qua nhiều chu kỳ thị trường.

Tất Đạt