Tranh cãi sinh viên dùng công cụ 'cướp slot' môn học

Tranh cãi nổ ra trên diễn đàn sinh viên trường Đại học Công nghệ Thông tin (UIT Confession), trong đợt chọn môn học hồi đầu tháng.

Một sinh viên đăng bài trong nhóm, bức xúc vì sự xuất hiện của công cụ (tool) được lập trình để gian lận khi đăng ký học phần. Trước đây, việc này hoàn toàn dựa vào sự nhanh tay và chuẩn bị của mỗi sinh viên. Họ phải nghiên cứu thời khóa biểu, trực chờ cả ngày bên laptop để chọn lớp. Nhưng giờ, nhóm dùng tool có thể "cướp slot" (chiếm chỗ) trong tích tắc. Ngoài ra là rủi ro bảo mật vì người dùng phải cung cấp tài khoản chứa dữ liệu điểm số, học phí.

"Không thể vì tiện lợi hay vì ai cũng làm mà hợp thức hóa một hành vi sai", sinh viên nêu quan điểm, cho biết đã viết mail phản ánh với trường, mong muốn việc đăng ký học phần diễn ra minh bạch.

Bài đăng thu hút hàng nghìn tương tác. Nhiều người đồng tình, song không ít sinh viên phản bác. Nhóm này cho rằng việc dùng tool không phải chuyện mới, đây là hệ quả của những bất cập kéo dài trong cách tổ chức đăng ký học phần, khi nhu cầu vượt xa số chỗ học.

Một tài khoản tự nhận là chủ nhân của tool nói đã áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm vượt giới hạn truy cập của hệ thống đăng ký học phần và chia sẻ công cụ này miễn phí. Tuy nhiên, do lượng truy cập lớn và gây tranh cãi, công cụ bị khóa sau khoảng hai giờ. Người viết phủ nhận cố tình thu thập hay đánh cắp dữ liệu cá nhân.

Trường Đại học Công nghệ Thông tin có quy mô khoảng 10.000 sinh viên. Trả lời VnExpress, lãnh đạo trường xác nhận sự việc, cho biết xung đột xảy ra chủ yếu ở những môn ít lớp hoặc có giảng viên được yêu thích.

"Sinh viên thay vì phải click bằng tay và chỉ thao tác ở một số thời điểm nhất định thì phần mềm tự động đăng ký có thể hoạt động 24/24", đại diện trường mô tả, ước tính trong đợt cao điểm, khoảng 60% sinh viên sử dụng tool.

"Về cơ bản, hạ tầng công nghệ của trường không bị ảnh hưởng nhưng tạo sự bất công với các sinh viên khác", người này nhìn nhận.

Theo ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn và Đào tạo An ninh mạng ATHENA, việc viết phần mềm để tự động hóa thao tác, tăng hiệu suất hay tối ưu một quy trình đối với sinh viên công nghệ là thường xuyên. Ranh giới nằm ở môi trường mà công cụ đó được sử dụng.

Trong trường hợp trên, công cụ tự động xử lý nhanh hơn thao tác thủ công, tạo ra lợi thế rõ rệt. Không chỉ ảnh hưởng đến tính công bằng, việc phần mềm gửi số lượng lớn yêu cầu trong thời gian ngắn còn tiềm ẩn rủi ro an toàn, có thể bị xem là truy cập bất thường, ảnh hưởng tới hệ thống của trường. Ngoài ra, việc sinh viên cung cấp tài khoản đăng nhập và thông tin cá nhân cho các tool bên ngoài cũng làm gia tăng nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân.

"Người làm tool không thu tiền không đồng nghĩa với việc không thu dữ liệu. Khi có đủ thông tin cá nhân, các kịch bản lạm dụng hoặc thao túng tâm lý hoàn toàn có thể xảy ra", ông Thắng cảnh báo.

Chuyên gia đề xuất nhà trường có tiêu chí rõ. Nếu cho phép sử dụng công cụ tự động, điều này cần được công khai, minh bạch. Ngược lại, trường cần có giải pháp kỹ thuật để phát hiện và ngăn chặn robot, phần mềm tự động, nhằm đảm bảo công bằng.

Trường Đại học Công nghệ Thông tin cho hay đã áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm hạn chế yêu cầu liên tục từ công cụ tự động, chứ chưa đặt nặng việc xử lý kỷ luật hay chế tài với sinh viên.

Trường Yên - Lệ Nguyễn