Sinh viên sáng tạo giải pháp hỗ trợ người khiếm thính, khiếm ngôn

Tham dự sân chơi dành cho sinh viên do Grab Việt Nam và Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên Đại học Đà Nẵng phối hợp tổ chức, dự án của đội mang tên Kinesis giành ngôi quán quân tại bảng thi Công nghệ. Xuất phát từ những trải nghiệm đời thường, Kinesis không bắt đầu bằng một bài toán công nghệ phức tạp, mà từ sự thấu cảm với những rào cản vô hình mà người khiếm thính và khiếm ngôn đang đối mặt mỗi ngày. Nguyễn Ngọc Minh Tâm, sinh viên Khoa Quản lý Kinh doanh, Viện Nghiên cứu & Đào tạo Việt Anh, Đại học Đà Nẵng - đại diện đội cho biết ý tưởng nhen nhóm khi đội có cơ hội tiếp xúc với cộng đồng người khiếm thị tại địa phương, chủ yếu thông qua Angel Café - một quán cà phê có đội ngũ phục vụ là người khuyết tật.

Từ những quan sát ban đầu, nhóm mở rộng tìm hiểu và nhận thấy, ra khỏi những không gian đặc thù, cộng đồng này gặp nhiều rào cản trong sinh hoạt hàng ngày, từ việc giao tiếp với người xung quanh hay những định kiến xã hội. Thực tế đó đã thôi thúc các thành viên trong đội phác thảo ý tưởng về một nền tảng có khả năng dịch hai chiều giữa cử chỉ và giọng nói theo thời gian thực. Đội kỳ vọng giải pháp này sẽ đóng vai trò như một "cây cầu" giúp người khiếm thính và khiếm ngôn giao tiếp thuận tiện hơn, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công và các cơ hội nghề nghiệp.

Theo nhóm, để biến một ý tưởng mang tính nhân văn thành sản phẩm có thể vận hành là hành trình không ít thử thách. "Tụi mình không nghĩ có giai đoạn nào là đơn giản. Nhưng nếu phải chọn một từ để nói về cách cả đội đi đến vòng chung kết, thì đó là 'lì'", Minh Tâm chia sẻ. Tâm cho biết thêm, khi thiếu ý tưởng, cả nhóm sẽ chủ động đi ra ngoài, tiếp xúc nhiều hơn với cộng đồng để tìm cảm hứng và sự thật ngầm hiểu (insight) thực tế. Khi gặp lỗi kỹ thuật hay các lỗi phần mềm (bug), cả nhóm sẽ xem lại nền tảng lý thuyết, tự học thêm qua youtube, tiktok và các nguồn mở.

Bên cạnh đó, đội cũng nhận được sự hỗ trợ của đội ngũ cố vấn đến từ Grab Việt Nam. "Khi nản và hoài nghi bản thân, tụi mình tìm đến cố vấn để xin lời khuyên và định hướng", Minh Tâm nói thêm. Theo Tâm, bài học lớn nhất mà nhóm rút ra chính là không cần xây dựng một giải pháp bao trùm cho mọi vấn đề. Thay vào đó, việc tập trung giải quyết thật tốt một vấn đề cụ thể, với cách tiếp cận rõ ràng và nhất quán, đã đủ để tạo ra giá trị. Đây cũng là điều mà các cố vấn Grab thường xuyên nhấn mạnh với nhóm.

Các nguồn hỗ trợ từ chương trình cũng là động lực để đội thi kiên trì theo đuổi dự án đến cùng. Đại diện đội Kinesis cho biết: "Khi nhớ rằng mục tiêu lớn của tụi mình là có cơ hội được thực tập tại Grab và tạo ra một sản phẩm mang lại giá trị cho xã hội, tụi mình lại có thêm động lực để tiếp tục 'lì' và đi đến cùng".

Ý tưởng về nền tảng hỗ trợ giao tiếp dành cho người khiếm thính và khiếm ngôn của đội Kinesis là một trong những dự án nổi bật nhất tại đêm chung kết cuộc thi "Đột phá ý tưởng sinh viên - Grab the Beyond 2025", diễn ra vào cuối tháng 12 vừa qua.

Cuộc thi đã chính thức khép lại ở mùa giải đầu tiên, sau khi thu hút hơn 200 bài dự thi ở hai bảng thi Công nghệ và Marketing. Thông qua cuộc thi, sinh viên đã có cơ hội trực tiếp tiếp cận, phân tích và đề xuất lời giải cho những bài toán thực tế. Qua đó, các bạn trẻ không chỉ rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và tư duy chiến lược, mà còn từng bước biến ý tưởng thành các giải pháp khả thi trong nhiều lĩnh vực như marketing, kinh doanh số và ứng dụng công nghệ thông tin vào kinh tế - đời sống,..

Thông qua mô hình phối hợp giữa nhà trường và doanh nghiệp, Grab the Beyond 2025 đã góp phần tăng cường kết nối đào tạo với nhu cầu thực tế, tạo điều kiện để sinh viên vận dụng kiến thức chuyên môn vào thực tiễn, từng bước phát triển năng lực thích ứng và sẵn sàng tham gia vào nền kinh tế số. Cuộc thi cũng là một hoạt động cụ thể hiện thực hóa "Kế hoạch hành động giữa UBND thành phố Đà Nẵng và Grab Việt Nam" nhằm thúc đẩy xây dựng thành phố thông minh và chuyển đổi số.

Diệp Chi