Đề xuất quy định mới bảo vệ quyền lợi của tài xế giao hàng
Chính phủ Hàn Quốc đề xuất trong trường hợp xảy ra tranh chấp với tài xế tự do, doanh nghiệp phải tự chứng minh 2 bên không có quan hệ lao động.
Mới đây, Chính phủ Hàn Quốc công bố loạt đề xuất nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi cho nhóm lao động độc lập (independent contractors). Tuy nhiên, các đề xuất này nhanh chóng vấp phải nhiều ý kiến trái chiều từ cả giới doanh nghiệp lẫn tổ chức công đoàn.
Theo đó, Chính phủ đề xuất chuyển nghĩa vụ chứng minh quan hệ lao động từ người lao động sang doanh nghiệp.
Tài xế giao hàng tại Hàn Quốc (Ảnh: Im Se-jun/The Korea Herald).
Cụ thể, những người làm việc theo các hình thức chưa được định nghĩa là “người lao động” trong Luật Tiêu chuẩn Lao động, chẳng hạn như lao động tự do hay nhân viên giao hàng hưởng hoa hồng, có thể được công nhận là “người lao động trên thực tế” và đủ điều kiện hưởng các chế độ như bảo hiểm, làm thêm giờ và nghỉ phép theo quy định.
Hiện nay, khi xảy ra tranh chấp, lao động độc lập phải tự chứng minh tư cách nhân viên nếu không có hợp đồng lao động chính thức.
Nếu đề xuất nói trên được thông qua, doanh nghiệp sử dụng lao động sẽ phải chứng minh rằng giữa 2 bên không tồn tại quan hệ lao động thực tế, trong trường hợp người lao động khiếu nại về thu nhập hoặc điều kiện làm việc.
Tuy nhiên, đề xuất này đang gây tranh cãi, khi nhiều ý kiến cho rằng nó làm gia tăng rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp và không thay đổi căn bản địa vị pháp lý của những người lao động vẫn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của Luật Tiêu chuẩn Lao động.
Các hiệp hội doanh nghiệp cũng phản đối mạnh mẽ, họ khẳng định đề xuất này sẽ làm tăng chi phí quản lý lao động, đặc biệt là chi phí nhân sự và giao hàng, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đang gặp khó khăn.
Năm 2024, hơn 1 triệu cơ sở kinh doanh nhỏ tại Hàn Quốc đã phải đóng cửa, đánh dấu năm thứ 2 liên tiếp số doanh nghiệp tự doanh sụt giảm.
“Chủ doanh nghiệp nhỏ thường thiếu kiến thức pháp lý để chứng minh không tồn tại quan hệ lao động, trong khi điều này đòi hỏi phân tích phức tạp, tốn thời gian và chi phí.
Quy định mới có thể dẫn tới tình trạng lạm dụng kiện tụng và làm gián đoạn hoạt động kinh doanh”, đại diện Liên đoàn Doanh nghiệp Siêu nhỏ Hàn Quốc cho biết trong một tuyên bố.
Các tổ chức công đoàn cũng bày tỏ quan điểm không đồng thuận, cho rằng đây chỉ là giải pháp mang tính tình thế, không tạo ra thay đổi thực chất đối với địa vị pháp lý của những lao động đang bị loại khỏi hệ thống bảo vệ của luật lao động.
Họ cũng nhận định việc Chính phủ lựa chọn xây dựng một đạo luật riêng thay vì sửa đổi trực tiếp Luật Tiêu chuẩn Lao động là chưa hợp lý.
“Việc chuyển nghĩa vụ chứng minh không đồng nghĩa với việc công nhận tư cách người lao động theo Luật Tiêu chuẩn Lao động. Điều này vốn bảo đảm các quyền lao động cốt lõi”, đại diện Tổng Liên đoàn Công đoàn Hàn Quốc nói.
Giới chuyên gia pháp lý chia sẻ để chính sách mới phát huy hiệu quả, cần giải quyết tận gốc vấn đề phân loại người lao động.“Nếu không định nghĩa lại khái niệm “người lao động”, việc chỉ dựa vào các giả định pháp lý sẽ khó mang lại sự bảo vệ thực chất cho lao động độc lập”, bà Park Eun-jung, giáo sư luật tại Đại học Quốc gia Mở Hàn Quốc, cho hay.
Theo Bộ Việc làm và Lao động Hàn Quốc, gói dự luật nhằm tăng cường bảo vệ nhóm lao động chưa được bao phủ bởi luật lao động hiện hành sẽ được hoàn thiện trước ngày 1/5. Hiện Hàn Quốc có khoảng 8,62 triệu lao động độc lập, bao gồm tài xế giao hàng, tư vấn bảo hiểm và gia sư tại nhà.
Do hiếm khi được công nhận là người lao động trong các tranh chấp, nhóm này phần lớn không được hưởng các quyền lợi cơ bản theo luật lao động, như lương tối thiểu, tuần làm việc 52 giờ, trợ cấp thôi việc, nghỉ hằng tuần có lương và bảo hiểm xã hội bắt buộc.