Siêu tàu sân bay Kennedy lần đầu ra biển

Hãng đóng tàu Huntington Ingalls (HII) thông báo tàu sân bay USS John F. Kennedy rời cảng Newport News ở bang Virginia hôm 28/1 để bắt đầu thử nghiệm sơ bộ trên biển. Trong chuyến đi biển đầu tiên, các kỹ sư sẽ kiểm tra hoạt động của những hệ thống và bộ phận trọng yếu trên tàu.

"Cột mốc quan trọng này là kết quả từ quá trình làm việc tận tâm và cam kết kiên định của các bên tham gia đóng tàu, nhà thầu và thủy thủ đoàn tuyệt vời của chúng tôi. Xin chúc họ có chuyến đi biển an toàn và thành công", HII cho biết.

Thông tin chi tiết về các hệ thống trên USS John F. Kennedy chưa được công bố. Theo giới chuyên gia quân sự, nó sẽ có một số thay đổi so với tàu sân bay đầu tiên của lớp Ford là USS Gerald R. Ford.

"Đáng chú ý nhất là USS John F. Kennedy sẽ sử dụng radar AN/SPY-6(V)3 thay cho Radar Băng tần kép (DBR) vốn gặp nhiều vấn đề trên USS Gerald R. Ford. Điều này khiến thượng tầng của hai tàu có những điểm khác biệt", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết.

Lầu Năm Góc đặt hàng chế tạo tàu sân bay USS John F. Kennedy từ năm 2013. Chiến hạm được khởi đóng năm 2015, hạ thủy sau đó 4 năm và dự kiến bàn giao năm 2022. Hải quân Mỹ ban đầu theo đuổi lịch trình bàn giao hai giai đoạn, cho phép biên chế tàu Kennedy khi còn thiếu một số tính năng.

Tuy nhiên, quốc hội Mỹ yêu cầu USS John F. Kennedy phải có khả năng vận hành tiêm kích tàng hình F-35C khi đưa vào biên chế, khiến thời gian bàn giao tàu phải lùi sang năm 2024. Hải quân Mỹ sau đó hai lần lùi lịch trình, sang tháng 7/2025 rồi đến tháng 3/2027.

"Thời điểm bàn giao được chuyển từ tháng 7/2025 sang tháng 3/2027 để hỗ trợ hoàn thiện Hệ thống Cáp hãm đà Tiên tiến (AAG) và tiếp tục chương trình Thang nâng Vũ khí Tiên tiến (AWE)", hải quân Mỹ cho biết trong đề xuất ngân sách năm tài khóa 2026.

Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) năm ngoái nhận định hải quân Mỹ có nguy cơ không thể nhận tàu Kennedy trước tháng 7/2027. "Những thách thức trong chế tạo đã ảnh hưởng tới lịch trình bàn giao USS John F. Kennedy và USS Enterprise", GAO cho biết.

Loạt vấn đề của AWE, hệ thống có nhiệm vụ chuyển phi cơ, đạn dược và vật tư từ khoang chứa lên sàn cất hạ cánh của tàu sân bay lớp Ford, đã gây tranh cãi lớn trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hải quân Mỹ năm 2021 tuyên bố đã giải quyết trục trặc với AWE.

Chiến hạm lớp Ford cũng đối mặt hàng loạt thách thức dai dẳng với AAG và máy phóng điện từ (EMALS), dù hải quân Mỹ tuyên bố đã đạt tiến bộ trong nỗ lực giải quyết tình trạng này.

Chưa rõ quá trình khắc phục loạt vấn đề trên tàu sân bay lớp Ford khiến USS John F. Kennedy đội giá ra sao. Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS) năm 2018 ước tính chi phí chế tạo tàu Kennedy là khoảng 11,3 tỷ USD, con số này đã tăng lên hơn 13 tỷ USD vào tháng 12/2025.

Hải quân Mỹ dự kiến mua thêm 6 tàu sân bay lớp Ford và ước tính các chiến hạm trong tương lai còn đắt đỏ hơn, trong đó chi phí chế tạo chiếc thứ ba là USS Doris Miller sẽ vào khoảng 15 tỷ USD.

"Đặt hàng thêm chiến hạm lớp Ford là ưu tiên hàng đầu của hải quân Mỹ trong lúc họ loại biên các tàu sân bay lớp Nimitz đã cũ. Nếu USS Nimitz ngừng hoạt động năm nay theo kế hoạch, hải quân Mỹ sẽ chỉ còn 10 tàu sân bay trước khi nhận USS John F. Kennedy", Trevithick cho hay.

Luật pháp Mỹ quy định hải quân phải có ít nhất 12 tàu sân bay trong biên chế. Lực lượng này nhiều năm qua đã bày tỏ lo ngại về năng lực và khả năng sẵn sàng chiến đấu của hạm đội tàu sân bay, tình trạng ngày càng trầm trọng hơn do áp lực từ nhu cầu triển khai liên tục để ứng phó với tình huống khẩn cấp như căng thẳng tại Trung Đông.

Nguyễn Tiến (Theo War Zone, AFP, AP)